Abp Georg Gänswein - najbliższy współpracownik Benedykta XVI - kończy 70 lat

Każdy, kto chciał widzieć się z papieżem, nie mógł go uniknąć. Abp Georg Gänswein był prywatnym sekretarzem kard. Josepha Ratzingera, później Benedykta XVI i prefektem Domu Papieskiego. Teraz jest nuncjuszem apostolskim krajach bałtyckich. 30 lipca kończy 70 lat.

Obsadzenie stanowiska, które przez lata zajmował w Watykanie abp Gänswein, zajęło dużo czasu. Dopiero 30 marca br. papież Leon XIV mianował kanadyjskiego arcybiskupa i watykańskiego dyplomatę Petara Rajiča nowym prefektem Domu Papieskiego. Wcześniej stanowisko, do którego obowiązków należy opieka nad wysokimi rangą gośćmi papieża, było oficjalnie nieobsadzone od lat.

Abp Gänswein, który sprawował ten urząd z charakterystycznym stylem, urokiem i wyrafinowaną znajomością protokołu dyplomatycznego, w latach 2012-2020, sam jest obecnie dyplomatą watykańskim. Od dwóch lat reprezentuje Stolicę Apostolską w jednym z najbardziej wrażliwych politycznie regionów Europy, trzech republikach bałtyckich: Litwie, Łotwie i Estonii. W tej roli pochodzący ze Schwarzwaldu duchowny obchodzi swoje 70. urodziny.

Konflikty z Franciszkiem przezwyciężone

Jego obecne zadanie powierzył mu papież Franciszek, po tym, jak dwaj bardzo różni charakterem duchowni przezwyciężyli konflikt, który trwał od lat. Wcześniej abp Gänswein z pokorą spędził roczny urlop (tzw. rok szabatowy) narzucony przez papieża w jego rodzinnej Badenii. - Dla mnie było to gorzkie i bolesne doświadczenie – powiedział abp Gänswein w wywiadzie dla niemieckiej agencji katolickiej KNA. - Czułem się, jakbym został wygnany z podwórka, nie wiedząc tak naprawdę dlaczego - wyznał.

Źródła napięć między abp Gänsweinem a papieżem Franciszkiem były wielokrotnie opisywane. Dwukrotnie problem dotyczył publikacji książkowych, których nie pochwalał papież z Argentyny.

Służba dwóm panom?

Ale prawdziwym powodem konfliktu był prawdopodobnie fakt, że popularny w mediach niemiecki duchowny, przez lata służył dwóm panom. Taka sytuacja jest opisywana jako niemożliwa nawet w Biblii. W „erze dwóch papieży”, zapoczątkowanej przez rezygnację papieża Benedykta XVI, rola abp Gänsweina nie była obiektywnie łatwa. A potem on, kanonista z doktoratem, czasami wypełniał tę rolę z takim zapałem i kreatywnością, że działało to na nerwy papieżowi z Argentyny.

„Tylko prawda”

Owocem tego napiętego okresu stał się bestseller abp Gänsweina „Tylko prawda”, w którym autor barwnie opisał współistnienie panującego i papieża seniora. Dla przyszłej historii Kościoła jest to niezwykle cenna publikacja, możliwość zapoznania się przez każdego papieża, który rozważa rezygnację z urzędu, z potencjalnych konsekwencji takiego kroku.

Obaj papieże, za których urzędował abp Gänswein, już nie żyją. Kiedy watykański dyplomata mówi teraz w wywiadach o powrocie do „normalności” w Watykanie za papieża Leona XIV, ma na myśli przede wszystkim bardziej papieski styl rządzenia i komunikacji zwierzchnika Kościoła. Pośrednio jednak wspomina również, jak trudna była sama w sobie koegzystencja Benedykta XVI i Franciszka.

Abp Gänswein wysoko ceni nowego papieża

Niewiele wiadomo o relacjach między abp Gänsweinem a papieżem z Chicago, który jest jego rówieśnikiem. - Kiedy konklawe się rozpoczęło, nawet o nim nie myślałem – przyznał abp Gänswein. Obaj rozmawiali długo w Watykanie w grudniu 2025 roku, po czym abp Gänswein nie szczędził pochwał swojemu nowemu przełożonemu.

Od tego czasu pojawiały się sporadyczne spekulacje, że były sekretarz papieski mógłby aspirować do objęcia wyższego urzędu w czasie pontyfikatu papieża Leona XIV. Mógłby wówczas zająć eksponowane miejsce wśród licznych spodziewanych nominacji na stanowiska kierownicze w Watykanie. Jak dotąd jednak nie pojawiły się żadne potwierdzenia tych spekulacji.

Inni watykaniści uważają, że abp Gänswein mógłby przenieść się do jednej z „wielkich” i prestiżowych nuncjatur apostolskich w przyszłym roku, po trzech latach służby dyplomatycznej w krajach bałtyckich. Odpowiednią opcją byłaby nuncjatura w Paryżu. Obecny urzędujący tam abp Celestino Migliore osiągnie wiek emerytalny 75 lat 1 lipca 2027 roku. W przeciwieństwie do litewskiego, uzdolniony językowo abp Gänswein nie musiałby uczyć się francuskiego, ponieważ jest to jeden z czterech języków obcych, którymi biegle włada od dawna.

Życiorys

Abp Gänswein urodził się 30 lipca 1956 r. w Riedern am Wald w powiecie Waldshut, w Badenii-Wirtembergii. Przed podjęciem studiów pracował jako instruktor narciarstwa i listonosz. Początkowo zamierzał zostać maklerem giełdowym. Studiował teologię katolicką we Fryburgu Bryzgowijskim i 31 maja 1984 został wyświęcony na kapłana przez arcybiskupa Fryburga, Oskara Saiera. Dwa lata później rozpoczął w Monachium studia doktoranckie z dziedziny prawa kanonicznego, zakończone uzyskaniem doktoratu w 1993. W 1994 został mianowany referentem arcybiskupa i proboszczem parafii katedralnej.

W 1995 rozpoczął pracę w Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, a następnie, od 1996 w Kongregacji Nauki Wiary. Jest też profesorem prowadzonego przez Opus Dei Papieskiego Uniwersytetu Świętego Krzyża, gdzie wykłada prawo kanoniczne.

W 2003 został osobistym sekretarzem kardynała Josepha Ratzingera. Po konklawe 2005 i wyborze kard. Ratzingera na papieża nadal pełni funkcję jego osobistego sekretarza.

7 grudnia 2012 papież Benedykt XVI mianował go arcybiskupem tytularnym Urbs Salvia i mianował prefektem Domu Papieskiego. Sakrę biskupią otrzymał 6 stycznia 2013 w Bazylice św. Piotra w Rzymie. Udzielił mu ich sam papież, któremu asystowali kardynał Tarcisio Bertone, sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej, i kardynał Zenon Grocholewski, prefekt Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej. Jako dewizę biskupią przyjął słowa „Testimonium Perhibere Veritati" (Dać Świadectwo Prawdzie).

Po śmierci Benedykta XVI w 2022 r. abp Gänswein został w 2023 r. odesłany przez papieża Franciszka do jego rodzinnej diecezji Fryburg Bryzgowijski bez żadnych obowiązków. W lipcu 2024 r. został mianowany nuncjuszem apostolskim w krajach bałtyckich: Litwie, Łotwie i Estonii z siedzibą w Wilnie.

Jego ulubionym hobby jest tenis, jazda na nartach i wędrówki górskie.

Źródło: KAI / KNA