Irlandia: wśród młodych ludzi „silny wzrost” przynależności do Kościoła i praktyk religijnych
Zielona Wyspa pozostaje „jednym z najbardziej religijnych krajów Europy Zachodniej”, a wśród młodych ludzi w wieku od 16 do 29 lat odnotowuje się „silny wzrost” przynależności do wspólnoty Kościoła i praktyk religijnych.
Optymistyczne dane wynikają z raportu zatytułowanego: Turning the Tide? Recent religious trends on the island of Ireland („Odwrócenie tendencji? Najnowsze trendy religijne na wyspie Irlandii”). Przygotowanie opracowania zleciła krajowa konferencja Episkopatu. Wyniki hierarchowie omówili podczas wiosennego spotkania biskupów w Maynooth.
Badanie, przeprowadzone przez Stephena Bullivanta, profesora teologii i socjologii religii na Saint Mary’s University (Wielka Brytania), oraz Emily Nelson, doktorantkę socjologii na Queen’s University w Belfaście, analizuje dane z europejskich i krajowych analiz dotyczących wiary, praktyk i tożsamości religijnej. W projekcie obejmującym osoby w wieku 16 – 29 lat, wzięto pod uwagę dane z 28 krajów: Austrii, Belgii, Bułgarii, Cypru, Chorwacji, Czarnogóry, Finlandii, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Islandii, Izraela, Litwy, Łotwy, Niemiec, Norwegii, Polski, Portugalii, Serbii, Szwecji, Słowenii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Węgier i Włoch. Niektóre z wskaźników zostały podane jedynie w odniesieniu do krajów Europy Zachodniej. Raport powstał w odpowiedzi na rosnącą̨ świadomość, że publiczna dyskusja na temat religii w Irlandii często opiera się na anegdotach lub utartych założeniach, zwłaszcza w przypadkach, gdy solidne i dostępne dane empiryczne są stosunkowo ograniczone.
Uczestnictwo w Mszy świętej i modlitwa
Wśród głównych danych odnotować warto, że Irlandia plasuje się wśród krajów zachodnich o najwyższym poziomie cotygodniowego uczestnictwa w Mszy Świętej przynajmniej raz w tygodniu i codziennej modlitwie. Z kolei Irlandia Północna jest najbardziej religijnym regionem Wielkiej Brytanii i najbardziej religijnym regionem wyspy. Wśród krajów Europy Zachodniej Irlandia ma jeden z najniższych odsetków dorosłych deklarujących brak wyznania – 32%. Wynik ten jest taki sam jak w Austrii, a niższy od niego mają tylko Portugalia (28%) i Włochy (22%). Najbardziej niewierzącym krajem jest Holandia, gdzie ponad 70% ankietowanych odpowiedziało „nie”, na pytanie o to, „czy wyznają wiarę i należą do jakiejś wspólnoty”. Podobne dane są w Szwecji, na Łotwie, w Wielkiej Brytanii i Norwegii. Ze względu na geograficzną bliskość, raport zauważa, że w Wielkiej Brytanii odsetek osób, które nie przyznają się do żadnej religii jest prawie dwukrotnie wyższy niż̇ w Irlandii. 35% dorosłych Irlandczyków i 25% młodych dorosłych Irlandczyków co miesiąc uczestniczy w Mszy. 51% dorosłych i 27% młodych dorosłych deklaruje, że modli się̨ co najmniej raz w tygodniu. A 27% dorosłych modli się codziennie. Daje to Irlandii siódme miejsce wśród badanych krajów. Także tu Irlandia wypada lepiej niż Wielka Brytania zajmująca trzynastą pozycję. W czołówce znajduje się Polska, Słowacja i Czarnogóra.
Wskaźnik religijności
Chociaż̇ kluczowe wskaźniki religijności Irlandczyków znacznie spadły od czasu rozpoczęcia Europejskiego Badania Społecznego w latach 2002 – 2003, ostatnia runda badania (2023 – 2024) wykazuje silny wzrost przynależności religijnej i praktyk religijnych. Podczas gdy w wcześniejszych latach odnotowano stopniowy spadek przynależności do Kościoła katolickiego i stopniowy wzrost liczby osób uważających się̨ za osoby bez wyznania, to obecny raport pokazuje trend wzrostowy. Przeprowadzone badania nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, co jest przyczyną odwrócenia trendu. Pokazują jednak, że do wiary przyznaje się więcej osób z pokolenia „Z” niż millenialsów.
Czy w Irlandii następuje zwrot w sekularyzacji pokoleniowej?
Badania przeprowadzone w 2017 roku wśród osób w wieku 14 – 25 lat (obecnie około 23 – 34 lat, a więc mieszanka „pokolenia Z” i „pokolenia millenialsów”) wykazały, że 31% irlandzkich nastolatków i 20% młodych dorosłych to praktykujący chrześcijanie, biorąc pod uwagę̨ ich tożsamość, znaczenie, jakie przywiązują do wiary, oraz to, czy w ciągu ostatniego miesiąca uczestniczyli w Mszy. Grupa ta wyrażała jednak znaczny sprzeciw wobec nauczania Kościoła, szczególnie w kwestiach seksualnych. Na przykład 69% uznało, że nie jest w stanie żyć zgodnie z nauczaniem Kościoła w kwestiach seksualności, a 79% uznało to nauczanie i stanowisko dotyczące homoseksualizmu za błędne. Badanie przeprowadzone sześć lat później pokazało zbliżenie młodych ludzi do Kościoła, jednocześnie wykazało, że dominuje wśród nich pasywność i „nieposiadanie osobistej relacji z Jezusem”. Wielu z nich nie interesuje się Pismem Świętym, ale większość jest przynajmniej otwarta na dialog i możliwość rozmowy.
Pokolenie Z contra millenialsi
Ostatnie badania z 2025 roku wskazują na szczególnie interesujące różnice między osobami w wieku 18 – 24 lat (głównie „pokolenie Z”) a osobami w wieku 25 – 34 lat (głównie „pokolenie millenialsów”). Osoby z młodszej grupy wiekowej rzadziej identyfikują̨ się jako katolicy lub uczestniczą̨ w Mszach Świętych niż̇ jakiekolwiek inne pokolenie, w tym ich najbliżsi rówieśnicy. Nie mają też szczególnie pozytywnego nastawienia zarówno do chrześcijaństwa, jak i Kościoła katolickiego w Irlandii, ale są bardziej pozytywnie nastawione niż osoby w wieku 25 – 34 lat i rzadziej mają negatywny stosunek do księży i zakonnic. Jednak osoby w wieku 25 – 34 lata częściej zgadzają̨ się ze stwierdzeniem, że „pomimo skandali nauczanie katolickie nadal przynosi korzyści irlandzkiemu społeczeństwu”, podczas gdy osoby w wieku 18 – 24 lata znacznie częściej negują to stwierdzenie. Proporcjonalnie ta młodsza grupa jest bardziej skłonna zgodzić się, że byłaby zadowolona, gdyby Kościół katolicki całkowicie zniknął z Irlandii.
Ciche odrodzenie
Mimo istniejących trudności, powolny wzrost zainteresowania młodych chrześcijaństwem, może dowodzić, że następuje „ciche odrodzenie”, a może nawet „zwrot”. Twórcy raportu wskazują, że z biegiem czasu pamięć o skandalach kościelnych zaczyna łagodnieć, co może wyjaśniać́ różnice w religijności „pokolenia Z”, które dorastało w świecie po skandalach nadużyć ze strony księży i dlatego jest bardziej skłonne postrzegać je jako część przeszłości Kościoła.
Po dziesięcioleciach sekularyzacji niewielu spośród najmłodszych dorosłych miało jakikolwiek rzeczywisty kontakt z chrześcijaństwem i Kościołem. Jak podkreślili twórcy raportu, nie zostali oni „zaszczepieni” słabymi lub martwymi szczepami kulturowego chrześcijaństwa, co może teraz owocować „żywym szczepem” nowej wiary. Paradoksalnie brak doświadczenia religijnego w rodzinach i środowiskach bliskich, może pozwolić́ młodym na spotkanie z chrześcijaństwem jako czymś naprawdę̨ nowym i pociągającym.
Źródło: KAI
Irlandzki działacz katolicki: Diabeł wie, do czego Irlandia jest zdolna i stara się podciąć nam nogi
Irlandia od czasu legalizacji aborcji w ciągu 5 lat zabiła dziesiątki tysięcy dzieci poczętych
