Magistra vitae
W Polsce zauważalny jest brak kieszonkowej literatury, która w sposób przystępny przybliżałaby czytelnikowi prawicową myśl społeczno-polityczną, literatury mogącej formować ideowo młodych ludzi, a starszym dawać materiał do przemyśleń. Jako przykład do naśladowania może posłużyć książeczka Mieczysława Ryby pt. Magistra Vitae.
Pracownik naukowy KUL oraz wykładowca Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu zachęca, zgodnie z twierdzeniem zawartym w tytule, do wyciągania nauk z przeszłości. Jako bardzo przydatny w analizie historii i rzeczywistości wskazuje model systematyzacji cywilizacji zaproponowany przez wybitnego polskiego intelektualistę Feliksa Konecznego. Krótka charakterystyka nauk polskiego socjologa może być dobrym wstępem do dalszych studiów na ten temat.
W jednym z pierwszych rozdziałów autor przybliża czytelnikowi genezę i skutki rewolucji oświeceniowej. Kwestia to fundamentalna. Przecież podział ideowo-polityczny na prawicę i lewicę to skutek zmian, które przyniosła ta epoka oraz jej owoc – kataklizm rewolucji francuskiej i wojen napoleońskich.
W dalszych partiach książki autor przedstawia wybiórczo niektóre wydarzenia z historii Polski. Można się zastanawiać, czy dobór jest właściwy, czy np. przedstawienie dziejów Polski piastowskiej, a niemal zupełne pominięcie czasów Rzeczypospolitej Obojga Narodów – jest zasadne, ale w końcu to broszura, a nie regularny wykład historii.
Przez cały czas autor stara się rozprawić z mitami, które ludzie lewicy stworzyli, by proces budowy nowego, rzekomo lepszego świata, przedstawić jako pasmo światłej i szlachetnej działalności idealistów. Pisząc m.in. o rozbiorach Polski, naświetla postawę filozofów oświeceniowych wobec niszczenia Rzeczypospolitej, pospiesznie reformującej się wedle recept płynących z Zachodu, posiadającej na tronie „króla-filozofa”. Okazuje się, że najbardziej znani „nosiciele światła” jak Wolter czy d’Alembert widzieli w tym haniebnym akcie początek epoki pomyślności narodów zniewalanych!
W końcowych partiach broszurki autor zajmuje się wybranymi zagadnieniami z dziejów współczesnych ze szczególnym uwzględnieniem stosunków polsko–niemieckich i polsko-sowieckich. Przy tej okazji snuje rozważania geopolityczne na temat współczesnego położenia Polski i wyzwań z nim związanych.
Adam Kowalik
Mieczysław Ryba, Magistra Vitae, Polwen, Radom 2004.
Tekst powyższy został opublikowany w nr. 10 magazynu "Polonia Christiana".
