Papież spotkał się z prezydentem Argentyny. Leon XIV mówił o przyszłości kraju, godności człowieka, demokracji i gospodarce

Podczas trwającej od 6 listopada pielgrzymki papieża Leona XIV w Argentynie, będącej kolejnym etapem po Urugwaju, Ojciec Święty podkreślił, że na pierwszym miejscu powinno stawiać się ludzi, a nie gospodarkę. Papież zaapelował o prowadzenie łagodniejszej polityki w mocno spolaryzowanym społeczeństwie.

8 listopada Leon spotkał się z prezydentem Argentyny Javierem Milei w Casa Rosada w Buenos Aires. Podczas trzeciego dnia swojej 12-dniowej podróży apostolskiej do Ameryki Południowej wygłosił – jak to ujął portal Crux – „dyplomatyczną, lecz subtelnie ostrą krytykę polityki oszczędnościowej i libertariańskiego programu prezydenta Argentyny Javiera Milei”.

W swoim pierwszym publicznym przemówieniu w tym kraju Leon XIV mówił do przedstawicieli władz, organizacji pozarządowych i korpusu dyplomatycznego, że „przybywa jako Następca Apostoła Piotra, a zatem jako Pasterz” i „pragnie spotkać się z Kościołem pielgrzymującym na tej ziemi, przemówić do całego narodu i tych, którzy ponoszą odpowiedzialność za służbę temu narodowi”.

Przypomniał, że „Kościół towarzyszy życiu wszystkich narodów mocą powierzonej mu misji” i „dlatego pragnie również przekazać tym, którzy sprawują urzędy publiczne, przesłanie inspirowane Ewangelią, mające na celu ochronę godności każdego człowieka, zgody społecznej i dobra wspólnego”.
Nawiązał do pochodzenia papieża Franciszka, do historii kształtowania się narodu argentyńskiego, który „nauczył się otwierać swoje drzwi, robić miejsce nowo przybyłym i zachowywać, nawet w trudnych czasach, niezwykłą zdolność do odradzania się i pójścia naprzód”. Przypomniał, że „żadne pokolenie nie buduje swojej ojczyzny od podstaw”. Ono ją dziedziczy poprzez język, więzi, instytucje i aktywa, które „powstały dzięki pracy wielu innych”.
Wskazał, że „od każdego pokolenia zależy, co zasługuje na zachowanie, aby stawić czoła przeszłej niesprawiedliwości i wzbogacać wspólne dziedzictwo materialne oraz duchowe”.

Leon nawiązał do dziedzictwa kulturalnego, w tym do m.in. tanga „zrodzonego ze spotkania różnych dzielnic, portów i środowisk”, czy mate, ale także do dziedzictwa chrześcijańskiego.

Zaznaczył, że „dzielenie się wspólnym dziedzictwem oznacza naukę wspólnego życia, nawet pomimo różnic zdań”. „Historia uczy nas, jak bardzo naród może się rozwijać, gdy jego różnice zdań stają się okazją do dialogu i spotkania. Demokracja jest zatem również częścią dziedzictwa Argentyny, którą należy chronić. Wolność wyboru własnych przywódców poprzez głosowanie, uczestnictwo w życiu publicznym, swobodne wyrażanie swoich przekonań, zaufanie do prawa i postrzegania instytucji jako służących interesom wszystkich stron: to wartości, które utrwalają się na przestrzeni dziejów i które każde pokolenie jest powołane pielęgnować oraz umacniać” – przypomniał za św. Janem Pawłem II.

„Demokrację umacnia również codzienne życie publiczne: gotowość do słuchania, ostrożne posługiwanie się językiem, cierpliwe poszukiwanie porozumienia i umiejętność postrzegania osób myślących inaczej jako współobywateli, z którymi dzielimy wspólną przyszłość. W ten sposób rodzi się duch zaufania, który pozwala społeczeństwu stawiać czoła różnicom, nie tracąc z oczu tego, co je jednoczy” – kontynuował.

Dodał, że na osobach sprawujących funkcje publiczne ciąży odpowiedzialność sprawowania władzy w duchu służby. „Władza jest najbardziej autentyczna, gdy sprawowana jest w duchu służby, gdy patrzy poza doraźne sprawy i gdy używa swojej mocy, by służyć dobru ogółu. Ci, którzy sprawują władzę, mają obowiązek działać roztropnie, uznawać granice powierzonej im władzy i kierować swoje decyzje ku dobru całej wspólnoty” – przypomniał Leon XIV, tym razem za papieżem św. Janem XXIII.

Ojciec Święty mówił także, że „dobro wspólne, któremu władza ma służyć, musi być również konkretnie rozeznawane w okolicznościach życia codziennego”. A „w tym kontekście rodzina, podstawowa komórka społeczeństwa, odgrywa zasadniczą rolę”. Rodzina kształtuje młodego człowieka. Tam uczy się troski o innych, przebaczania, dzielenia się i pomagania potrzebującym. Nade wszystko „w rodzinie wielu mężczyzn i kobiet otrzymuje pierwsze ziarna wiary”.
Papież niejako zdefiniował, co oznacza dobro wspólne, podkreślając, że „podstawowym elementem dobra wspólnego jest zdolność do zarabiania na życie własną pracą”. Praca bowiem pozwala nie tylko utrzymać się, ale także „rozwijać swoje umiejętności i czuć się częścią budowania ojczyzny”. Stąd Ojciec Święty zwrócił uwagę na potrzebę promocji „wszelkich możliwości, które stwarzają, pobudzają prywatną inicjatywę i zapewniają, że wzrost gospodarczy przynosi korzyści również osobom pokrzywdzonym”.

Ujął się za rodzinami obawiającymi się niepewnej przyszłości, bezrobotnymi, osobami starszymi, które „przez lata przyczyniały się do rozwoju społeczeństwa, i wszystkimi tymi, którzy pomimo ciężkiej pracy wciąż z trudem zaspokajają potrzeby swoich rodzin”. Upomniał się także o młodych. Pytał, gdzie naród popełnił błąd, skoro „tylu młodych musi opuścić ojczyznę, aby spełnić swoje marzenia”. Apelował, by stworzyć im „warunki do swobodnego planowania swojej przyszłości”, co w praktyce oznacza „wzmocnienie edukacji, kształcenia zawodowego, uniwersytetów i badań”.

„Zachowanie i wzmocnienie tego zaangażowania w edukację wymaga zapewnienia młodym ludziom edukacji, która pozwoli im odkryć ich talenty, rozwinąć je i oddać w służbie innym” – zaznaczył za św. Pawłem VI.

Papież wskazał, że trzeba zaufać młodym ludziom, uznać ich zdolności do inicjatywy i stworzyć przestrzeń do wnoszenia własnych pomysłów oraz podejmowania odpowiedzialności. „Naród musi polegać na ich inteligencji, kreatywności i zaangażowaniu, począwszy od teraz” – komentował.

Leon zadał kolejne pytanie: „Jakie miejsce zajmują dzieci jeszcze nienarodzone w naszym procesie decyzyjnym?”. „Zanim zapytamy się, jaki świat zostawimy naszym dzieciom, musimy najpierw uznać ich godność. Nasza odpowiedzialność wobec przyszłych pokoleń zaczyna się od przyjęcia życia od jego pierwszych chwil i ochrony go aż do naturalnego końca” – ponownie cytował papieża-Polaka, broniąc prawa do życia od poczęcia aż do naturalnej śmierci.

Wskazał m.in. na potrzebę szczególnej troski o osoby dotknięte chorobą, niesamodzielnością i niepełnosprawnością, mówiąc o takiej formie troski, która pozwala każdemu czuć, że „jego życie zawsze zachowuje wartość, której żadna okoliczność nie może umniejszyć”.

Papież odniósł się również do troski o ziemię. „Argentyna została obdarzona przez Boga niezwykłym bogactwem naturalnym. Jej pola, zasoby wodne, źródła energii, minerały i różnorodność ekosystemów oferują ogromne możliwości rozwoju. Prawdziwie ludzka ekologia łączy troskę o stworzenie z troską o ludzi i zapewnia, że wykorzystanie tych zasobów przyczyni się do dobrobytu społeczności oraz zachowa warunki umożliwiające życie i pracę na ich terytoriach” – tym razem przywołał nauczanie Benedykta XVI.

Nie omieszkał wspomnieć o tak zwanej sztucznej inteligencji, wzywając do odpowiedzialnego wykorzystywania najnowszych technologii w służbie człowiekowi, zgodnie z etyką.

Apelował o to, aby Argentyna promowała współpracę między narodami Ameryki Południowej w zakresie polityki ekologicznej, energetycznej, żywnościowej, edukacyjnej, migracyjnej itp.

Współpraca powinna dotyczyć zwalczania przestępczości zorganizowanej, sieci handlu ludźmi, handlu bronią i narkotykami, a także zwalczania korupcji. Wszystko to bowiem „podważa spójność społeczną, podsyca przemoc i defrauduje zasoby niezbędne dla dobra wspólnego”. „W obliczu tych realiów niezbędne są skoordynowane działania państw i wzmocnienie instytucji. Ten ostatni proces zależy od osobistej uczciwości osób, którym powierzono odpowiedzialność za rządzenie, ponieważ korupcja podważa zaufanie obywateli do instytucji” – mówił.

Zachęcał do współpracy w celu pielęgnowania pokoju. Wskazał, że „słuszne interesy każdego narodu muszą być bronione poprzez dialog, poszanowanie prawa i nieustanne dążenie do porozumienia”. Ameryka Południowa potrafiła to robić, a „Argentyna jest wezwana do podtrzymywania tej gotowości do dialogu i do dbania o to, aby nadal przynosił on owoce”.

„Kościół ze swojej strony pragnie przyczynić się do tego wspólnego ducha odpowiedzialności. Jego obecność w Argentynie wpisuje się w historię obejmującą cały kontynent amerykański. Przez wieki Kościół towarzyszył narodom tego kontynentu, głosząc Ewangelię i celebrując wiarę, edukując, troszcząc się o chorych, wspierając ubogich, rodziny oraz promując pokój i pojednanie. Ta misja ma swoje korzenie w miłości Chrystusa, który przelał swoją krew za wszystkich” – mówił.

Ojciec Święty podkreślił, że Kościół musi pozostać otwarty dla każdego, aby każdy mógł zapoznać się z Ewangelią, która „dociera do każdego człowieka i wzywa go do spotkania z Chrystusem oraz do nawrócenia”.

Misją Kościoła jest głoszenie Ewangelii, a „posłuszeństwo temu nakazowi wciąż przynosi owoce w szkołach i na uniwersytetach, w inicjatywach społecznych i w codziennym świadectwie wszystkich mężczyzn i kobiet, którzy oddają swoją wiarę w służbie innym”.
„Są dobra, których społeczeństwo potrzebuje i których żadna polityka publiczna nie jest w stanie wytworzyć sama. Zaufanie, przebaczenie, gotowość do służby i świadomość, że życie ma sens wykraczający poza sukces czy pożytek: te dobra są pielęgnowane w sumieniu jednostek oraz w życiu rodzin i wspólnot. Wiara karmi i podtrzymuje te wartości. Dlatego Kościół pragnie pozostać blisko Argentyny, dzielić jej trudy i radości oraz ofiarować jej nadzieję płynącą z Ewangelii” – zaznaczył papież.

Przypomniał także, że ostatecznym celem każdego człowieka jest „wieczne szczęście, do którego wzywa nas Bóg”.
Wskazując na „niezwykłe dziedzictwo”, wezwał Argentyńczyków, by „urzeczywistnili wszystko, co odziedziczyli, i podtrzymali zobowiązanie do ‘budowania jedności narodowej’, ogłoszonej w preambule Konstytucji”. „Niech po was odziedziczą zjednoczoną ojczyznę, godną swojej historii i możliwości, jakie ona daje” – apelował.

Zwracając się ku Matce Bożej z Luján, milczącej strażniczce pamięci, skierował własną modlitwę słowami papieża Franciszka: „Niech Pan pomoże wam wzrastać jako narodowi” i by zawsze pozostali wierni nauczaniu Pana Jezusa.

Portal Crux komentuje, iż wizja Leona odbiega od wizji obecnego przywódcy Argentyny, który prowadzi surową politykę cięć wydatków i stawia na rozwój „sztucznej inteligencji”, bagatelizując zagrożenia tą technologią.

Wizyta Leona w Argentynie jest – jak czytamy – „zdecydowanie najbardziej delikatną politycznie z jego podróży po trzech krajach Ameryki Południowej”. W końcu jest to kraj, który w szybkim tempie zaczął odchodzić od dziedzictwa religijnego, legalizując aborcję. Papież Franciszek nigdy nie wrócił do domu podczas swojego 12-letniego pontyfikatu.

Milei atakuje lansowaną w nauczaniu społecznym Kościoła koncepcję „sprawiedliwości społecznej”, uznając ją za „horror”, „moralną aberrację” i „kradzież”.
By poradzić sobie z problemami ekonomicznymi kraju, który już kilka razy ogłaszał bankructwo, stawia na daleko idące cięcia wydatków, walczy z marnotrawstwem w federalnej biurokracji.

W przemówieniu powitalnym papieża Milei wyraził nadzieję, że podróż „wzmocni wiarę, odnowi nadzieję i przyniesie przesłanie pokoju wszystkim Argentyńczykom”. O zmarłym rodaku, papieżu Franciszku – o którym niegdyś mówił, że jest „przedstawicielem zła na Ziemi” – powiedział, że to „wyjątkowa postać” i „niewątpliwie najważniejsza w historii Argentyny”, której nauki wciąż rezonują.

Wypowiedział się również w rzadko spotykanym pojednawczym tonie, witając polityków, dyplomatów i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego zaproszonych na spotkanie z papieżem, zaznaczając, że „są sprawy i okazje, które wykraczają poza nasze różnice”.

Polityka oszczędnościowa Mileiego przyniosła nadwyżkę budżetową i obniżyła roczną inflację z 200% do około 32%. Realne płace pozostają niższe niż w momencie objęcia urzędu przez niego pod koniec 2023 roku. Zniknęło około 300 000 oficjalnych miejsc pracy. Od ponad dwóch lat emeryci, których średnia miesięczna emerytura wynosi około 510 dolarów, protestują przed Kongresem w każdą środę. Milei wyśmiewa narzekania na to, że rodzinom nie starcza środków do przeżycia całego miesiąca.

Jednocześnie w kraju utrzymuje się polaryzacja społeczna. Argentyński polityk wycofał także znaczne dotacje dla uczelni. Złagodził regulacje klimatyczne i środowiskowe, stawiając na rozwój centrów danych w południowej części Patagonii. Ma wykorzystywać możliwości „sztucznej inteligencji” do celów policyjnych.

Źródło: cruxnow.com, press.vatican.va
AS