„Reforma reformy” w Kościele syro-malabarskim nie wytrzymała próby. Msza znowu twarzą do wiernych

Kościół syro-malabarski – jeden z Kościołów katolickich obrządku wschodniego działający w Indiach – w 2021 r. przyjął tzw. ryt zunifikowany, zakładający częściowy powrót do odprawiania Mszy Świętej twarzą do ołtarza. Wywołało to jednak sprzeciw duchowieństwa i wiernych z Ernakulam – archieparchii położonej na południu kraju. Ostatecznie zezwolono na odprawianie Mszy Świętej twarzą do wiernych w niedziele i święta, a pierwsza taka celebracja odbyła się 30 sierpnia.

Czym jest Kościół syro-malabarski?

Kościół syro-malabarski jest jednym z 24 Kościołów katolickich sui iuris i wywodzi się z tradycji chrześcijańskiej obecnej w Indiach. Kościoły te uznają zwierzchnictwo papieża i zachowują tę samą doktrynę co Kościół łaciński, różnią się natomiast m.in. liturgią, duchowością i prawem kanonicznym.

Różnorodność tradycji liturgicznych w Kościele katolickim jest związana z jego historią. W pierwszych wiekach chrześcijaństwa liturgia rozwijała się w różnych regionach świata, kształtując odrębne tradycje. Zdecydowana większość dzisiejszego Kościoła katolickiego to Kościół rzymski, którego liturgia wywodzi się właśnie z Wiecznego Miasta. Nie była ona jednak jedyną formą, w jakiej rozwijało się chrześcijaństwo. Już apostołowie wyruszali z misją do różnych części świata, a wspólnoty chrześcijańskie powstające w odległych regionach rozwijały własne zwyczaje liturgiczne.

Tradycja Kościoła syro-malabarskiego wiąże jego początki z działalnością misyjną św. Tomasza Apostoła. Według starożytnej tradycji to właśnie on miał przybyć do Indii, gdzie głosił Ewangelię, a następnie poniósł śmierć męczeńską.

Sobór Watykański II i „reforma reformy”

W wyniku reformy liturgicznej po Soborze Watykańskim II powszechną praktyką w Kościele katolickim stało się odprawianie Mszy Świętej twarzą do wiernych. Zwyczaj ten przyjął również Kościół syro-malabarski.

W 2021 r. miała tam jednak miejsce „reforma reformy”. Przyjęto wówczas tzw. ryt zunifikowany, zgodnie z którym podczas części Mszy Świętej kapłan ma zwracać się w stronę ołtarza – czyli tak, jak to było przed reformami lat 60.

Sprzeciw wiernych z Ernakulam

Powrót do dawnej tradycji nie spodobał się niestety mieszańcom archieparchii (odpowiednika archidiecezji) Ernakulam-Angamaly, położonej na południu kraju. Konflikt zaostrzył się do tego stopnia, że doprowadził nawet m.in. do protestów i aktów przemocy, a miejscowa katedra została czasowo zamknięta. Spór przeniósł się również na grunt prawny – zajmowały się nim sądy cywilne oraz Sąd Najwyższy stanu Kerala.

Wypracowany kompromis

Kompromis udało się wypracować po tym, jak w 2025 r. wikariuszem archieparchii został abp Joseph Pamplany. Porozumienie pozwala, aby Msze Święte w niedziele i święta były sprawowane również twarzą do wiernych.

Takie rozwiązanie zastosowano m.in. w bazylice katedralnej Najświętszej Maryi Panny w Kochi. Na mocy zawartego porozumienia uroczyste celebracje w formie synodalnej oraz liturgie ślubne będą mogły być odprawiane na życzenie wiernych, którzy poproszą o to proboszcza katedry. Pierwsza od czterech lat celebracja Mszy Świętej twarzą do wiernych odbyła się w katedrze 30 sierpnia.

Źródło: ekai.pl

AF