„Wierne obywatelstwo”. Amerykańscy biskupi przed wyborami przypominają katolicką naukę społeczną

Amerykańska Konferencja Biskupów Katolickich (USCCB) opublikowała przewodnik dla diecezji, który ma pomóc w formacji księży w zakresie katolickiej nauki społecznej i przygotować ich do lepszego przekazywania wiernym zasad „wiernego obywatelstwa”. Dokument ukazał się około dwóch miesięcy przed wyborami śródokresowymi w USA. W listopadzie bieżącego roku Amerykanie dokonają wyboru wszystkich, czyli 435, przedstawicieli Izby Reprezentantów USA oraz zwykle 33 lub 34 spośród 100 senatorów, czyli jedną trzecią składu Senatu USA.

Przewodnik nie wskazuje, na kogo katolicy powinni głosować. Przypomina natomiast zasady nauczania Kościoła, które – jak podkreślają biskupi – należy uwzględniać przy podejmowaniu decyzji politycznych. Jednocześnie zaznacza, że wiara powinna mieć pierwszeństwo przed polityką.

„Wierne obywatelstwo” zostało określone jako obejmujące „pełnię nauczania Kościoła” i będące sposobem życia zgodnie z Ewangelią poprzez realizowanie konkretnych obowiązków w sferze publicznej. Autorzy dokumentu podkreślają, że nie chodzi jedynie o udział w wyborach, lecz o trwałe zaangażowanie w życie społeczne.

Publikacja zatytułowana „Zarysy formacji duchownych w zakresie wiernego obywatelstwa” zawiera propozycje sesji szkoleniowych dla księży. Przewidziano zarówno rozbudowaną formację trwającą od trzech do pięciu godzin, jak i krótsze, spotkanie godzinne.

Przewodnik powstał w następstwie wewnętrznego dialogu biskupów. Skupia się na katolickiej nauce społecznej, jej zastosowaniu w realiach współczesnej polityki amerykańskiej oraz na sposobach pomagania duchownym w przekazywaniu tych zasad wiernym.

„Mamy być czynnikami przemiany społeczeństwa zgodnie z zasadami Ewangelii oraz głęboką godnością i życiem każdej osoby ludzkiej” – powiedział arcybiskup Portland Alexander Sample w nagraniu wideo udostępnionym diecezjom przez USCCB.

Hierarcha podkreślił, że Kościół i świeccy powinni uczestniczyć w kształtowaniu życia społecznego. Ich zadaniem jak wskazał, jest współtworzenie społeczeństwa, w którym uznaje się godność każdego człowieka i jego prawo do życia.

Dokument przedstawia pięć zasad katolickiej nauki społecznej: dobro wspólne, powszechne przeznaczenie dóbr, pomocniczość, solidarność oraz sprawiedliwość społeczną. Autorzy odwołują się m.in. do nauczania Soboru Watykańskiego II, papieża Leona XIII oraz papieża Leona XIV.
Pierwszą zasadą jest dobro wspólne, rozumiane jako obowiązek działania na rzecz całego społeczeństwa i troski o każdego człowieka. Drugą stanowi powszechne przeznaczenie dóbr. Przewodnik przypomina, że choć Kościół uznaje prawo do własności prywatnej, to nie jest ono absolutne, lecz wiąże się z obowiązkiem zapewnienia wszystkim godnych warunków życia.

Trzecia zasada to pomocniczość. Oznacza ona, że problemy powinny być rozwiązywane możliwie blisko osób i wspólnot, których dotyczą. Dokument podkreśla przy tym szczególne znaczenie rodziny i jej autonomii wobec państwa.

Czwartą zasadą jest solidarność, którą autorzy wiążą z ewangelicznym wezwaniem do traktowania każdego człowieka jako bliźniego, zgodnie z przesłaniem przypowieści o dobrym Samarytaninie.

Piąta zasada – sprawiedliwość społeczna – dotyczy również strukturalnych przyczyn niesprawiedliwości. Przewodnik zaznacza, że pojęcie to bywa w USA utożsamiane z ideologią „woke”, podczas gdy w nauczaniu katolickim wyrasta ono z tradycyjnego rozumienia cnót i odpowiedzialności za dobro wspólne.

Biskup Brownsville Daniel Flores powiedział, że katolicy są powołani do bycia „wiernymi, lojalnymi obywatelami” oraz do budowania społeczeństwa i wspólnot, które odzwierciedlają wartości ukazane przez Boga w Chrystusie.

„Naszą pierwszą rolą w życiu politycznym i społecznym jest dawanie autentycznego świadectwa tego, że nosimy w sobie osobę Chrystusa i wszystko, co się z tym wiąże” – stwierdził.

Przewodnik odnosi zasady „wiernego obywatelstwa” do konkretnych kwestii moralnych i społecznych, takich jak aborcja, nierówności ekonomiczne, sprawiedliwość rasowa, wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych, eutanazja, życie rodzinne, imigracja, udział w życiu politycznym oraz wojna i pokój.
Biskupi podkreślają jednak, że „wierne obywatelstwo” nie sprowadza się do wyboru kandydatów ani samego udziału w głosowaniu. Jest – jak zaznaczono – sposobem patrzenia na rzeczywistość w świetle Ewangelii i podejmowania na tej podstawie roztropnych decyzji dotyczących życia społecznego.
 

KAI