Zagrożenie dla Big Techów. Mogą stracić miliardy na wojnie z Iranem

Jeśli blokada cieśniny Ormuz utrzyma się dalej i wojna przeciwko Iranowi będzie kontynuowana, wówczas istnieje duże ryzyko, iż poważnie ucierpią rynki finansowe, a także amerykańskie Big Techy – sugeruje Rebecca Patterson z Council on Foreign Relations, uznany inwestor globalny. Analityczka wskazuje nie niepokojące ruchy funduszy arabskich, które ograniczają globalne inwestycje na rzecz krajowych i wycofują wsparcie dla różnych instytucji kulturalnych oraz wydarzeń sportowych.

Dotychczas fundusze krajów Zatoki Perskiej odgrywały bardzo ważną rolę w globalnych przepływach finansowych. Ich odpływ uderzy przede wszystkim w firmy technologiczne i ich pośredników finansowych.

„Gospodarki Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) – w tym Bahrajnu, Kuwejtu, Omanu, Kataru, Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratów Arabskich (ZEA) – w ciągu ostatniej dekady znacząco rozwinęły i przekształciły swoje instrumenty w postaci państwowych funduszy majątkowych (SWF), dążąc do dywersyfikacji, unikając wahań cen energii. Obecnie w regionie działają jedne z największych państwowych funduszy majątkowych (SWF) na świecie, z około tuzinem państwowych funduszy majątkowych (na czele z Arabią Saudyjską i ZEA), zarządzających aktywami o wartości od 4 do 6 bilionów dolarów, według szacunków podmiotów monitorujących SWF i Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Szacuje się, że tylko w ubiegłym roku państwowe fundusze z regionu zainwestowały ponad 120 miliardów dolarów, a Stany Zjednoczone są zdecydowanie największym pojedynczym beneficjentem” – pisze Patterson w artykule z 1 maja br.: „Disappearing Gulf Capital: The Iran War Risk Wall Street Isn’t Watching” [Znikający kapitał Zatoki Perskiej: ryzyko wojny z Iranem, którego Wall Street nie dostrzega]. Ukazał się on na stronie cfr.org.

Analityczka i inwestorka wyjaśnia, dlaczego kapitał z arabskich funduszy jest ważny. Arabowie nie tylko sponsorują duże wydarzenia sportowe, czy instytucje kulturalne, ale w ostatnich latach – starając się zdywersyfikować swoją gospodarkę – inwestowali w rozwój sektora pozaenergetycznego. Nie bez powodu do krajów arabskich licznie zjeżdżało kierownictwo głównych firm technologicznych i funduszy finansowych.

Z powodu jednak strat wywołanych wojną w Zatoce Perskiej, państwa tego regionu muszą przeznaczyć znaczną część kapitału na odbudowę infrastruktury energetycznej i turystyki. Potrzeba więcej środków na obronę i pogarsza się sytuacja fiskalna.

Pod koniec kwietnia agencja ratingowa Moody’s o obniżyła perspektywy rozwoju dla Bahrajnu ze „stabilnej” na „negatywną”. Jednocześnie toczą się rozmowy między Departamentem Skarbu USA a niektórymi rządami państw Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) na temat zapewnienia przez Amerykę awaryjnej płynności w dolarach dla regionu, jeśli wojna z Iranem będzie się przedłużać i utrzymają się zakłócenia dostaw ropy z Zatoki Perskiej.

Na razie niektóre gospodarki regionu odnotowują duże nadwyżki na rachunku bieżącym, jednak „potencjalne zmniejszenie przepływu środków w 2026 roku może nadal stanowić poważne wyzwanie dla amerykańskich beneficjentów”, uważa analityczka.

Sugeruje ona, że amerykańskie firmy technologiczne mogą być zmuszone do emisji papierów dłużnych, by sfinansować swoje aspiracje związane z rozwojem tak zwanej sztucznej inteligencji (AI). Mniejszy kapitał z krajów Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) może także przełożyć się na niższe opłaty dla pośredników finansowych w USA, którzy już teraz mają mieć problemy w pozyskiwaniu i utrzymywaniu klientów.

„W sumie – pisze analityczka - tworzy to niedoceniane źródło ryzyka dla zdominowanych przez technologie amerykańskich rynków finansowych w czasie, gdy indeks akcji S&P 500 zbliża się do rekordowych poziomów – podobnie jak niepokój Amerykanów o stan amerykańskiej gospodarki”.

Patterson opisuje także, jak doszło do tego, że kapitał z państw arabskich odgrywa tak dużą rolę na Wall Street. Wskazuje, że sytuacja gospodarcza krajów Zatoki Perskiej od dawna była uzależniona od cykli boomu i spadku cen ropy naftowej. Wynika to z tego, że w różnych krajach od 50 do prawie 90% całkowitych przychodów budżetowych pochodzi ze sprzedaży surowców energetycznych.

W razie pomyślnej koniunktury, rząd mógł odkładać więcej środków i inwestować. W razie pogorszenia się sytuacji, gwałtowne spadki cen ropy naftowej wymuszały natychmiastowe obciążenia fiskalne, które zagrażały dużym projektom.

Jeszcze nie tak dawno, bo w następstwie kryzysu finansowego z 2008 r., który przyniósł spadek cen ropy na świecie, Dubaj mierzył się z kryzysem zadłużenia. Na pomoc przyszedł bank centralny ZEA, by dokończyć projekty deweloperskie. Kolejne załamanie cen ropy naftowej – w tym w latach 2014–2016, w dużej mierze spowodowane zwiększonymi dostawami energii ze Stanów Zjednoczonych – podkreśliły słabość fiskalną regionu i zmusiły tamtejsze rządy do przyspieszenia dywersyfikacji gospodarki.

Arabia Saudyjska zainicjowała w 2016 r. program Wizja 2030, który przewiduje zwiększenie wpływów budżetowych z turystyki, energii odnawialnej i technologii. Program realizowany był za pośrednictwem Publicznego Funduszu Inwestycyjnego (PIF), operującego w kraju i zagranicą. Kapitał z tego funduszu częściowo zaczął zastępować kapitał chiński

Jak podaje American Enterprise Institute, jeszcze w 2016 r. chińskie bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) w Stanach Zjednoczonych wyniosły łącznie ponad 55 miliardów dolarów, ale do 2025 r. spadły one do poziomu 3,8 miliarda dolarów.

Tę lukę częściowo wypełnił kapitał z krajów Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC). Do 2026 roku Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie znalazły się w pierwszej dziesiątce światowych bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), chociaż dekadę wcześniej nie znajdowały się nawet w pierwszej dwudziestce. Przynajmniej tak wynika z badań firmy konsultingowej Kearney.

Global SWF oszacował, że siedem największych państwowych funduszy majątkowych z Zatoki Perskiej zainwestowało 119 miliardów dolarów w 2025 roku, przy czym większość tych środków trafiła do Stanów Zjednoczonych. Dokładnych danych brak, ponieważ wiele inwestycji arabskich realizowanych jest za pomocą pośredników.

Saudyjski fundusz inwestycyjny PIF zainwestował także 20 miliardów dolarów w fundusz infrastrukturalny Blackstone, pełnił funkcję głównego inwestora dla Brookfield i nawiązał współpracę między innymi z BlackRock oraz Goldman Sachs.

Regionalne państwowe fundusze majątkowe (PSW) zainwestowały sporo środków w amerykańskie Big Techy np. w Electronic Arts (przejęcie przez PIF za prawie 29 miliardów dolarów), inwestycje MGX (podmiotu zarejestrowanego w Zjednoczonych Emiratach Arabskich) w emisje kapitału dla OpenAI i xAI.

Głównym partnerem strategicznym Stargate, przedsięwzięcia o wartości 500 miliardów dolarów, w którym uczestniczą OpenAI, Oracle i SoftBank, był fundusz MGX. Microsoft i G42, holding technologiczny z siedzibą w Abu Zabi, zainwestowały w ZEA 1,5 miliarda dolarów, wspierając rozwój „sztucznej inteligencji” i budując infrastrukturę cyfrową w całym regionie.

Do Arabii Saudyjskiej pod koniec ubiegłego roku na dziewiątą konferencję Future Investment Initiative zjechało aż 7500 globalnych dyrektorów. „Relacje między USA a Zatoką Perską wykraczają daleko poza finanse i technologię, obejmując szereg korporacji i innych organizacji z sektora produkcyjnego, turystycznego, hotelarskiego, uniwersyteckiego oraz popularnych wydarzeń sportowych, od Formuły 1 i piłki nożnej po golf i tenis” – przypomina Patterson.

Analityczka zauważa, że niektórzy członkowie Rady Współpracy Zatoki Perskiej zaczęli weryfikować swoje podejście do funduszy majątkowych jeszcze przed wybuchem wojny z Iranem np. saudyjski fundusz inwestycyjny PIF o wartości 925 miliardów dolarów uruchomił pod koniec 2025 r. nowy pięcioletni strategiczny plan inwestycyjny, a gubernator PIF Jasir Al-Rumajjan ogłosił w kwietniu, że inwestycje międzynarodowe zostaną zmniejszone z 30 do 20 procent całości.

Jednak, ta korekta może być nawet większa w związku z utrzymującą się wojną w regionie.

Już poważne problemy z deficytem budżetowym mają Bahrajn, Katar i Arabia Saudyjska. W ZEA znacznie stopniały nadwyżki budżetowe. Rządy potrzebują kapitału, aby odbudować infrastrukturę zniszczoną przez wojnę. Rystad Energy, niezależna firma badawcza, oszacowała w połowie kwietnia, że naprawa infrastruktury energetycznej w regionie będzie kosztować ponad 25 miliardów dolarów, a prace budowlane nad infrastrukturą nieenergetyczną dodatkowo zwiększą całkowity koszt.

Inni analitycy na razie przewidują „umiarkowane” wycofanie się krajów arabskich z inwestycji zagranicznych, w tym w Stanach Zjednoczonych. Saudowie w zeszłym miesiącu wycofali darowiznę w wysokości 200 milionów dolarów dla nowojorskiej Metropolitan Opera. Potwierdzili także, że wycofają wsparcie finansowe dla ligi golfowej LIV po tegorocznym sezonie.

Patterson obawia się, że w razie utrzymania się obecnego trendu, ucierpi gospodarka amerykańska, gdyż „nie ma oczywistego, równie dużego źródła kapitału czekającego w pogotowiu”. Dodaje, że po Chinach i krajach Bliskiego Wschodu, głównymi suwerennymi inwestorami dla Stanów Zjednoczonych pozostają: Japonia, Norwegia i Singapur. Jednak, te państwa „stosują obecnie inne strategie inwestycyjne lub nie są tak duże, jak fundusze majątkowe państw członkowskich Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC)”.

Wycofywanie kapitału odbywa się „w niekorzystnym momencie dla amerykańskich firm z branży sztucznej inteligencji”, które uczestniczą w swoistym wyścigu zbrojeń.. Jeśli „nie będą one w stanie pozyskać potrzebnego kapitału z rynków publicznych lub prywatnych, lub od przyjaznych inwestorów zagranicznych, mogą być zmuszone w większym stopniu polegać na emisji długu, co zaczęło budzić wątpliwości wśród inwestorów jesienią ubiegłego roku” – czytamy. Zapowiedź Mety o emisji długu o wartości 30 miliardów dolarów w październiku ubiegłego roku przyniosła spadek cen akcji tej firmy o ponad 20 procent.

„Biorąc pod uwagę wpływ tych ‘mega’ amerykańskich firm technologicznych na szerszy rynek akcji, wszelkie podobne obawy w nadchodzących miesiącach, które mogą powrócić, jeśli inne źródła kapitału okażą się niewystarczające, mogą zaważyć na notowaniu akcji w szerszym ujęciu i przełożyć się na zaufanie konsumentów w USA” – dodaje analityczka, która przestrzega przed negatywnymi implikacjami przedłużającej się wojny z Iranem.