21 stycznia w kaplicy Urbana VIII w Pałacu Apostolskim papieżowi Leonowi XIV przedstawiono dwa baranki, które zostaną pobłogosławione podczas liturgii ku czci św. Agnieszki, dziewicy i męczennicy, w bazylice pod tym wezwaniem przy via Nomentana w Rzymie – poinformowało Biuro Prasowe Stolicy Apostolskiej. To właśnie wełny tych baranków zostaną wykonane paliusze dla nowych arcybiskupów-metropolitów.
Paliusz jest symbolem jedności metropolitów z papieżem oraz liturgiczną oznaką honorową i władzy, noszoną w czasie uroczystych liturgii przez papieża wszędzie, gdziekolwiek ją sprawuje, i przez arcybiskupów-metropolitów na terenie ich metropolii. Paliusz składa się z wąskiego paska tkaniny, utkanego z białej wełny, ozdobionego sześcioma czarnymi jedwabnymi krzyżami. Ta liturgiczna szata, noszona przez arcybiskupów metropolitów symbolizuje szczególny związek z Biskupem Rzymu oraz pasterską troskę za powierzoną prowincję kościelną.
Nie bez powodu baranki przedstawia się papieżowi 21 stycznia, czyli we wspomnienie św. Agnieszki, dziewicy i męczennicy. Według legendy rzymska dziewczyna, która urodziła się w połowie lub pod koniec III wieku, oparła się zalotom wpływowego młodego Rzymianina. Dwunastolatka tłumaczyła swoją odmowę tym, że nie mogła wyjść za mąż, ponieważ wybrała Małżonka, którego nie potrafią zobaczyć oczy śmiertelnika. Nikt nie mógł zmienić jej zdania, ostatecznie sędzia skazał ją na śmierć.
Wesprzyj nas już teraz!
Przekaz mówi, że Agnieszka zmarła przez poderżnięcie gardła, a w tamtych czasach w ten sposób zabijano również jagnięta. Inna legenda głosi, że po śmierci dziewczyna ukazała się stojącej przy jej grobie rodzinie, otoczona chórem dziewic i z jagnięciem w ramionach. Dlatego też św. Agnieszka jest często przedstawiana z jagnięciem. Jednak związek ten może również wynikać z faktu, że jej imię jest podobne do łacińskiego słowa „agnus” oznaczającego baranka.
Aby upamiętnić młodą męczennicę, w dniu jej wspomnienia błogosławi się młode owce, a tradycja ta sięga co najmnej VI wieku. Początkowo błogosławili je osobiście papieże. Odpowiedni opis można znaleźć w rzymskim ceremoniale z 1516 r. – powiedziała mediom siostra archiwistka z domu generalnego Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu w Rzymie. Siostry nazaretanki opiekują się owieczkami od 1888 roku. Wcześniej kilka innych zgromadzeń zakonnych miało to zadanie, ale musiały je przekazać, ponieważ na przykład zrezygnowały z klasztoru lub nie miały już miejsca dla zwierząt.
Na dzień lub dwa przed 21 stycznia rzymscy trapiści przynoszą do domu macierzystego Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu dwie owieczki. Ponieważ w ich domu macierzystym w pobliżu Term Trajana nie ma ogrodu, a w Rzymie w styczniu może być zimno, siostry przygotowują dla owieczek ciepłe pomieszczenie, w którym są myte, czesane i dekorowane: jedna czerwonymi różami jako symbol męczeństwa, druga białymi różami jako symbol dziewictwa.
W tym roku 21 stycznia o poranku w kaplicy Urbana VIII w Pałacu Apostolskim papieżowi Leonowi XIV przedstawiono dwa baranki, a następnie zostały one pobłogosławione podczas liturgii ku czci św. Agnieszki, dziewicy i męczennicy, w bazylice pod tym wezwaniem przy via Nomentana w Rzymie, gdzie prawdopodobnie spoczywają szczątki świętej Agnieszki. Jak relacjonuje siostra Lidia, w przeszłości jagnięta były przyjmowane w kościele przez dwanaście dziewic w sukniach ślubnych, które niosły je do ołtarza w koszykach. Dziś jednak ten zwyczaj już nie istnieje.
Po błogosławieństwie baranki trafiają do klasztoru sióstr benedyktynek przy bazylice św. Cecylii na Zatybrzu. Jagnięta są strzyżone w Wielkim Tygodniu przed Wielkanocą. Po poświęceniu ich wełny w misie na grobie św. Piotra Apostoła w Bazylice św. Piotra w Wielki Czwartek, mniszki benedyktynki wyplatają z niej paliusze, a następnie haftują sześć czarnych krzyży na każdej stule. Paliusze dostarczane są do Urzędu Papieskich Celebracji Liturgicznych 24 czerwca, w uroczystość narodzenia św. Jana Chrzciciela – tego który wskazał na Chrystusa jako na Baranka Bożego.
Z kolei 29 czerwca, w uroczystość świętych Apostołów Piotra i Pawła, podczas uroczystej Mszy świętej papież błogosławi paliusze i nakłada je na ramiona mianowanych w ciągu minionego roku arcybiskupów metropolitów. W tym roku znajdzie się wśród nich dwóch Polaków – abp Andrzej Przybylski, metropolita katowicki i kard. Grzegorz Ryś, metropolita krakowski.
As is tradition, this morning on the Feast of St. Agnes, in the Chapel of Urban VIII in the Apostolic Palace, Pope Leo XIV blessed two lambs whose wool will be used to make the Pallia given to Metropolitan Archbishops.
The bleating is too adorable
🎥: Vatican Media pic.twitter.com/SKmmMm0vUt
— Catholic Sat (@CatholicSat) January 21, 2026
Źródło: KAI, vaticannews.va, x.com
opr. AF
