6 czerwca 2026 r. brneńskie targi staną się miejscem historycznego aktu – beatyfikacji księży Václava Drboli (1912-1951) i Jana Buli (1920-1952). Kościół katolicki wynosząc do chwały ołtarzy uhonoruje dwóch mężczyzn, którzy stali się symbolami oporu przeciwko komunistycznemu reżimowi w powojennej Czechosłowacji. Obaj duchowni są dziś uważani za niewinne ofiary wymiaru sprawiedliwości, który służył państwu w niszczeniu „wroga klasowego”, jakim był Kościół.
Ponad siedemdziesiąt lat po ich brutalnej śmierci „męczennicy z Babic” zostaną oficjalnie wyniesieni do rangi błogosławionych. Uroczysta Msza św. beatyfikacyjna spotkała się z dużym odzewem społecznym w Czechach: już wkrótce po otwarciu zapisów zgłosiło się ponad 4 tys. wiernych; diecezja brneńska spodziewa się nawet 10 tys. uczestników w pawilonie P terenów targowych w morawskiej metropolii.
Mszę św. beatyfikacyjną odprawi kard. Michael Czerny, który jest szczególnie związany z tym miastem. Urodzony w 1946 roku w Brnie jezuita od 2022 roku jest prefektem watykańskiej Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka i jest uważany za jednego z najbliższych współpracowników papieża Franciszka (2013-2025). Historia rodziny kard. Czernego naznaczona jest ucieczką i prześladowaniami: w 1948 roku jego rodzina wyemigrowała do Kanady uciekając przed komunistycznym reżimem.
Wesprzyj nas już teraz!
Los „męczenników z Babic”
Los przyszłych błogosławionych księży: Drboli i Buli jest nierozerwalnie związany z tzw. „sprawą Babic” z 1951 r. – jednym z najmroczniejszych i najbardziej kontrowersyjnych rozdziałów historii Czechosłowacji w okresie stalinowskim. Stanowi on brutalny punkt kulminacyjny represji wobec ludności wiejskiej i Kościoła katolickiego przez ówczesny reżim komunistyczny.
2 lipca 1951 r. w szkole w morawskiej wsi Babice zastrzelono trzech lokalnych funkcjonariuszy komunistycznych (Tomása Kuchtíka, Josefa Roupeca i Bohumíra Netolickiego), a czwarty został ciężko ranny. Czyn ten przypisano grupie skupionej wokół Ladislava Malý’ego. Malý twierdził, że jest agentem zachodnich służb specjalnych, ale do dziś istnieją poważne wątpliwości co do jego prawdziwej tożsamości i motywów. Wielu historyków podejrzewa, że był on albo psychicznie niestabilnym poszukiwaczem przygód, albo nawet prowokatorem czechosłowackich służb bezpieczeństwa (StB).
Reżim komunistyczny natychmiast wykorzystał ten incydent jako pretekst do bezprecedensowej kampanii zastraszania „wrogów klasowych” – zwłaszcza zamożnych rolników (kułaków) i duchowieństwa. W krótkim czasie zorganizowano kilka pokazowych procesów. W sumie wykonano jedenaście wyroków śmierci. Ponad 100 osób otrzymało kary pozbawienia wolności, w niektórych przypadkach dożywotnie. Całe rodziny zostały wysiedlone ze swoich domów i przymusowo przeniesione.
W ten sposób rozpoczęła się bezprecedensowa fala represji wobec Kościoła katolickiego. Ks. Václav Drbola, proboszcz parafii w Babicach, był jednym z pierwszych aresztowanych. Zarzucano mu, że wiedział o planach zamachu i wspierał sprawców. Pomimo braku dowodów i pod presją ciężkich przesłuchań został skazany na śmierć i powieszony 3 sierpnia 1951 r. w Jihlavie (Iglau).
Ks. Jan Bula, młody ksiądz z Rokytnice nad Rokytnou, niezwykle popularny wśród parafian i młodzieży, padł ofiarą celowej prowokacji służb specjalnych StB. Oskarżono go o współpracę z uzbrojonym ruchem oporu. Ks. Bula został stracony 23 stycznia 1952 r.
Znaczenie dla Kościoła i społeczeństwa
W czeskim Kościele, funkcjonującym w silnie zsekularyzowanym społeczeństwie, obaj współcześni męczennicy są dziś postrzegani jako wzorce do naśladowania, symbolizujące odwagę cywilną i moralną integralność. Beatyfikacja księży Buli i Drboli ma jednak znaczenie nie tylko dla Kościoła, ale także dla społeczeństwa. Z jednej strony chodzi o rozliczenie się z historią: Czechy wciąż zmagają się z dziedzictwem totalitarnej przeszłości. Publiczne uhonorowanie księży uświadamia młodszemu pokoleniu niesprawiedliwość lat 50. XX wieku.
Źródło: KAI / KAP
