Europejska Służba Działań Zewnętrznych przygotuje podręcznik wyjaśniając, w jaki sposób można wykorzystać mechanizm wzajemnej obrony przez państwa zagrożone zewnętrzną interwencją. Chodzi o to, aby rządzący w poszczególnych krajach UE zdawali sobie sprawę, że istnieje mało znana klauzula o wzajemnej pomocy, która ma być podobną do artykułu 5 NATO i potrafili – w razie zagrożenia – z niej skorzystać.
Konkretnie chodzi o artykuł 42.7 Traktatu Lizbońskiego, który stanowi: „W przypadku, gdy jakiekolwiek Państwo Członkowskie stanie się ofiarą zbrojnej agresji na jego terytorium, pozostałe Państwa Członkowskie mają w stosunku do niego obowiązek udzielenia pomocy i wsparcia przy zastosowaniu wszelkich dostępnych im środków, zgodnie z artykułem 51 Karty Narodów Zjednoczonych. Nie ma to wpływu na szczególny charakter polityki bezpieczeństwa i obrony niektórych Państw Członkowskich. Zobowiązania i współpraca w tej dziedzinie pozostają zgodne ze zobowiązaniami zaciągniętymi w ramach Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, która dla państw będących jej członkami pozostaje podstawą ich zbiorowej obrony i forum dla jej wykonywania”.
Starając się „wzmocnić swoją strategiczną autonomię” w związku z niepewnością co do gwarancji bezpieczeństwa transatlantyckiego, unijny organ odpowiadający za wspólną dyplomację państw członkowskich UE opracuje „praktyczny przewodnik”, wyjaśniający, kiedy i w jaki sposób należy stosować artykuł 42.7 Traktatu Lizbońskiego.
Wesprzyj nas już teraz!
Jak podaje portal euractiv.com, planowany przewodnik określi, „jaki rodzaj zasobów jest dostępny ze strony UE w przypadku uruchomienia mechanizmu A42.7 w sytuacji zagrożenia dla państwa”. Służba dyplomatyczna UE wyjaśni, jakie procedury mogą zostać wdrożone w pewnych okolicznościach.
Symulacje w tej kwestii zostaną przeprowadzone w maju. Potem pojawią się ostateczne wytyczne.
Euractiv, powołując się na anonimowe wypowiedzi dyplomatów, sugeruje, że symulacje będą dotyczyć trzech sytuacji: jednej związanej z uruchomieniem klauzuli wzajemnej obrony NATO, drugiej dotyczącej uruchomienia wzajemnej obrony w oparciu o artykuł 42.7 Traktatu Lizbońskiego i trzeciej, uwzględniającej uruchomienie obu mechanizmów jednocześnie.
Zainteresowanie tą kwestią odżyło w związku z atakiem irańskich dronów na Cypr.
Chociaż klauzula zobowiązuje państwa Unii Europejskiej do udzielenia pomocy państwu członkowskiemu znajdującemu się w niebezpieczeństwie, to jednak nie został zdefiniowany zakres tej pomocy. Pod koniec kwietnia br. nad sprawą mają pochylić się przywódcy UE.
Cypr jest jednym z czterech państw członkowskich UE spoza NATO. Władze kraju nie powołały się na unijną klauzulę o wzajemnej pomocy po incydencie z dronem, chociaż kilka krajów europejskich udzieliło dwustronnego wsparcia wojskowego w celu wzmocnienia obrony wyspy.
Dodatkowym powodem skupienia się na unijnym rozwiązaniu okazały się wypowiedzi prezydenta USA Donalda Trumpa, który zagroził, że nie będzie respektował artykułu 5 NATO. Trump jest niezadowolony z tego, że wiele krajów UE nie chce przyłączyć się do awanturniczej wojny na Bliskim Wschodzie, która już ma daleko idące konsekwencje na całym świecie, nie mówiąc o rosnącej liczbie ofiar śmiertelnych i rannych.
Jeśli chodzi o sam artykuł 42.7, to został on już raz wykorzystany przez Francję w 2015 roku po atakach terrorystycznych w Paryżu. Francuzi, starając się ściągnąć zasoby wojskowe z operacji zagranicznych, poprosili partnerów z UE o wsparcie logistyczne, w tym obejmujące wymianę informacji wywiadowczych, współpracę policyjną i wiedzę specjalistyczną w zakresie zwalczania terroryzmu. O pomoc poproszono Belgię i Niemcy.
Europejska Służba Działań Zewnętrznych pracuje także nad nową Strategię Bezpieczeństwa UE, która będzie obejmować ocenę zagrożeń, wspólny komunikat przedstawiający politykę bezpieczeństwa UE oraz plan wdrożenia.
Źródło: euractiv.com, lexlege.pl
AS
