Ostatecznym wypełnieniem wiary żydowskiego Starego Przymierza jest osoba Mesjasza. Stary Testament zawiera wiele proroctw, które uchylają rąbka tajemnicy na temat misji i tożsamości Zbawiciela. W tym artykule, który jest ostatnią częścią serii pt. „Wiara katolicka jako wypełnienie religii Izraela”, wykażę wyraźnie, iż wspomniane przeze mnie proroctwa znajdują swoje wypełnienie w życiu i działalności Jezusa Chrystusa. Biorąc pod uwagę ogromną ilość różnorakich proroctw, skupię się na tych, które uznałem za najważniejsze do rozszyfrowania prawdy o Mesjaszu. Niektóre proroctwa mesjańskie poruszyłem także w poprzednich artykułach, a więc tutaj powtarzać ich nie będę. Zapraszam do lektury!
Urodzony w Betlejem
Tradycja żydowska znała, za pośrednictwem proroków, nazwę i lokalizację miejsca, w którym na świat miał przyjść Mesjasz. Dokładna przepowiednia dotycząca miejsca narodzenia Zbawcy zawarta jest w, pochodzącej z VIII wieku przed Chrystusem, Księdze Micheasza. Micheasz pisze w swoim dziele: „A ty, Betlejem Efrata, najmniejsze jesteś wśród plemion judzkich! Z ciebie mi wyjdzie Ten, który będzie władał w Izraelu” (Mi 5, 1). Wypełnieniem tego proroctwa są cudowne narodziny Jezusa Chrystusa, o których świadczą święte teksty Nowego Testamentu. Łukasz, na łamach swojej Ewangelii, pisze o dramatycznych okolicznościach, w których narodził się Syn Boży: „Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna. Kiedy tam przebywali, nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie” (Łk 2, 4-7).
Wesprzyj nas już teraz!
Zmiażdżona głowa węża
Po opowiedzeniu, tragicznej w swych skutkach, historii grzechu popełnionego przez pierwszych rodziców, Księga Rodzaju przywołuje słowa Boga, który zapowiada stworzeniu ostateczne zwycięstwo nad diabłem. Ogłasza On wężowi, który jest symbolem zbuntowanego anioła, iż wprowadzi nieprzyjaźń między niewiastą i jej potomstwem, a diabłem i jego potomstwem, wtedy to potomstwo niewiasty „zmiażdży ci głowę, a ty zmiażdżysz mu piętę” (Rdz 3, 15). Tradycyjny tekst żydowski, znany jako „Targum Pseudo-Jonatana”, umieszcza ten tekst w kontekście mesjańskim. Mówi on o potomstwie ludzkim, które poprzez przestrzeganie przykazań zmiażdży głowę diabła, a także stwierdza wyraźnie, że będzie się to działo w czasach Mesjasza: „Niemniej jednak dla nich będzie lekarstwo, ale dla ciebie nie będzie lekarstwa; i przygotują lekarstwo na piętę w dniach króla Mesjasza” (1). Zwycięstwo to nad złem dokonało się przez Śmierć i Zmartwychwstanie Syna Bożego, czyli w kulminacyjnych wydarzeniach ziemskiego życia Chrystusa Pana. List do Hebrajczyków mówi, iż Syn Boga stał się człowiekiem, „aby przez śmierć pokonać tego, który dzierżył władzę nad śmiercią, to jest diabła” (Hbr 2, 14).
Cierpiący Sługa Jahwe
Izajasz, w swojej księdze, pisał o tajemniczej postaci Sługi Jahwe. Ów sługa Boga jest ukazany w swobodnie napisanych i rozmieszczonych (na kartach Ksiegi Izajasza) pieśniach, które są jednak ze sobą powiązane ze względu na treść. Jest on jednostką, której misja polega na uleczeniu ludu Izraela oraz innych narodów. W rozdziale 53 zawarty jest opis i cel cierpień, których doświadczał. Prorok pisze o Słudze Jahwe w następujący sposób: „On się obarczył naszym cierpieniem, On dźwigał nasze boleści, a myśmy Go za skazańca uznali, chłostanego przez Boga i zdeptanego. Lecz On był przebity za nasze grzechy, zdruzgotany za nasze winy. Spadła Nań chłosta zbawienna dla nas, a w Jego ranach jest nasze zdrowie” (Iz 53, 4-5). Fragment ten był interpretowany na sposób mesjański przez różnych autorów żydowskich. Talmud, w traktacie „Sanhedryn”, zawiera fragment, w którym uczeni rozprawiają nad imieniem Mesjasza. Mówi on o tym, że zdaniem rabinów „Trędowaty z domu rabina Yehudy HaNasi to jego imię, jak napisano: „On nasze choroby na siebie wziął i nasze boleści poniósł, a myśmy mniemali, że jest zraniony, przez Boga zbity i dotknięty” (2). Jedynie w Osobie Jezusa Chrystusa i Jego ukrzyżowaniu znajduje spełnienie to proroctwo, o którym mówi Izajasz. Św. Piotr napisał, iż „On sam, w swoim ciele poniósł nasze grzechy na drzewo, abyśmy przestali być uczestnikami grzechów, a żyli dla sprawiedliwości – Krwią Jego ran zostaliście uzdrowieni” (1 P 2, 24).
Świat stworzony przez Mesjasza
Pierwsza księga Starego Testamentu, czyli Księga Rodzaju, mówi w sposób poetycki na temat faktu stworzenia świata przez Boga. Gdy „Bóg stworzył niebo i ziemię” nasza planeta „była bezładem i pustkowiem”, wtedy to „Duch Boży unosił się nad wodami” (Rdz 1, 1-2). Żydowski midrasz do Księgi Genesis, znany jako „Bereshit Rabbah”, dostrzega w Duchu Bożym, który unosił się nad wodami, ducha samego Mesjasza: „A Duch Boży unosił się nad wodami” – jest to duch mesjańskiego króla” (3). Stworzenie świata przez Jezusa, Syna Bożego, potwierdza wiara chrześcijańska. To On był przy tworzeniu świata, a także brał w tym stworzeniu udział. Jan Ewangelista stwierdza, że przez Słowo Boże, czyli Chrystusa, wszystko zostało stworzone: „Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało” (J 1, 1-3).
Mesjasz Bogiem i Synem Najwyższego
Proroctwo spisane w Księdze Izajasza, które już wcześniej cytowałem, zapowiada także narodziny chłopca. Dziecię to jest przepowiedzianym Mesjaszem. Autor wymienia imiona, którymi tenże chłopiec zostanie nazwany, a także zapowiada przyszłe królestwo mesjańskie: „Nazwano Go imieniem: Przedziwny Doradca, Bóg Mocny, Odwieczny Ojciec, Książę Pokoju. Wielkie będzie Jego panowanie w pokoju bez granic na tronie Dawida i nad Jego królestwem, które On utwierdzi i umocni prawem i sprawiedliwością, odtąd i na wieki ” (Iz 9, 5-6). Wykazywanie Boskiej godności Chrystusa jest materiałem na osobny artykuł, niemniej to On został przez swojego ucznia Tomasza nazwany Bogiem: „Pan mój i Bóg mój” (J 20, 28). W Nim to znajduje swoje spełnienie owa przepowiednia, gdyż to Chrystus jest „Bogiem Mocnym”. Tożsamość Mesjasza, jako Syna Boga, również była zapowiedziana przez inne chwalebne teksty Starego Przymierza. Psalm króla Dawida mówi o słowach Boga wypowiedzianych do Zbawiciela: „Tyś Synem moim, Ja Ciebie dziś zrodziłem” (Ps 2, 7). Również teksty judaizmu rabinicznego widziały w tym fragmencie element mesjańskiego proroctwa: „Do Mesjasza ben Dawida, który ma się wkrótce objawić w naszych czasach, Święty, niech będzie błogosławiony, mówi: Proś Mnie o cokolwiek, a dam ci wszystko, czego zapragniesz, jak napisano: „Oznajmię postanowienie Pana, który rzekł do mnie: Ty jesteś moim synem, dzisiaj cię zrodziłem” (4). Podczas chrztu janowego, który przyjął Jezus, odezwał się Bóg Ojciec z niebios i rzekł do Chrystusa: „Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie” (Mt 3, 17). W ten sposób proroctwo to znalazło swoje wypełnienie w Osobie Jezusa Chrystusa.
Wjazd do Jerozolimy
Również wiele ważnych szczegółów, dotyczących najważniejszego okresu w ziemskim życiu Jezusa, zostało przepowiedziane przez proroków Starego Przymierza. Dotyczy to rzeczy, które działy się już od Niedzieli Palmowej. Zachariasz, w swoim mesjańskim proroctwie, widzi Mesjasza, który „Pokorny – jedzie na osiołku, na oślątku, źrebięciu oślicy” (Za 9, 9). Jak relacjonuje Łukasz, w swojej Ewangelii, zapowiedź ta znalazła wypełnienie podczas triumfalnego wjazdu Pana do Jerozolimy: „Gdy przyszedł w pobliże Betfage i Betanii, do góry zwanej Oliwną, wysłał dwóch spośród uczniów, mówiąc: „Idźcie do wsi, która jest naprzeciwko, a wchodząc do niej, znajdziecie oślę uwiązane, którego jeszcze nikt nie dosiadł. Odwiążcie je i przyprowadźcie tutaj! A gdyby was kto pytał: Dlaczego odwiązujecie?, tak powiecie: Pan go potrzebuje”. Wysłani poszli i znaleźli wszystko tak, jak im powiedział. A gdy odwiązywali oślę, zapytali ich jego właściciele: „Czemu odwiązujecie oślę?” Odpowiedzieli: „Pan go potrzebuje”. I przyprowadzili je do Jezusa, a zarzuciwszy na nie swe płaszcze, wsadzili na nie Jezusa. Gdy jechał, słali swe płaszcze na drodze. Zbliżał się już do zboczy Góry Oliwnej, kiedy całe mnóstwo uczniów poczęło wielbić radośnie Boga za wszystkie cuda, które widzieli.” (Łk 19, 29-37).
Przebite ciało Mesjasza
Kolejnym wydarzeniem z życia zapowiedzianego Mesjasza, które zostało przepowiedziane na łamach pism Starego Testamentu, jest fakt przebicia ciała, szczególnie rąk i nóg, Zbawiciela. Zachariasz, w swoim proroctwie, pisze: „Na dom Dawida i na mieszkańców Jeruzalem wyleję Ducha pobożności. Będą patrzeć na tego, którego przebili, i boleć będą nad nim, jak się boleje nad jedynakiem, i płakać będą nad nim, jak się płacze nad pierworodnym” (Za 12, 10). Psalm Dawidowy zawiera zaś fragment, gdzie zawarty jest opis cierpień Mesjasza: „Przebodli ręce i nogi moje” (Ps 22, 17). Tekst pochodzący od Zachariasza był odczytywany w tradycji żydowskiej jako fragment o charakterze mesjańskim. Potwierdza to cytat z talmudycznego traktatu „Sukkah”: „Gemara pyta: Przyznajemy, że według tego, kto twierdzi, że lament dotyczy zabitego Mesjasza ben Josefa, takie byłoby znaczenie słów zapisanych w tym kontekście: „I będą patrzeć na Mnie, ponieważ Go przebili, i będą go opłakiwać, jak opłakuje się jedynego syna” (5). Proroctwa te zostały wypełnione podczas ukrzyżowania Chrystusa. Łukasz zaświadcza, iż w Wielki Piątek „Gdy przyszli na miejsce, zwane „Czaszką”, ukrzyżowali tam Jego” (Łk 23, 33). Jan zaś, w swojej Ewangelii, mówi o tym, że „jeden z żołnierzy włócznią przebił Mu bok i natychmiast wypłynęła krew i woda” (J 19, 34). Psalmy również przepowiadały, iż kości Zbawiciela nie zostaną połamane: „Strzeże On wszystkich jego kości: ani jedna z nich nie ulegnie złamaniu” (Ps 34, 21). Znalazło to swoje wypełnienie w tym, iż żołnierze po ukrzyżowaniu nie łamali goleni Chrystusa Pana (Por. J 19, 33).
Ostateczny triumf
Misja Zbawiciela nie kończy się jednak na Jego śmierci. Znajduje ona pełnię zwycięstwa w powstaniu Syna Bożego z martwych. Dawid, w swoim psalmie, mówi o zmartwychwstaniu ciał w następujący sposób: „[B]o nie pozostawisz mojej duszy w Szeolu i nie dozwolisz, by wierny Tobie zaznał grobu” (Ps 16, 10). Zmartwychwstanie to znajduje swoje idealne wypełnienie w tym, które było udziałem Jezusa Chrystusa. On to, jak powiedział anioł do niewiast, „zmartwychwstał, jak powiedział” (Mt 28, 6). Po Wniebowstąpieniu zasiadł zaś po prawicy Ojca (Por. Mt 26, 64), jak zapowiedział psalmista (Por. Ps 110, 1). I zgodnie z wiarą chrześcijańską, po wypełnieniu wszystkich znaków i rzeczy, które mają się wydarzyć, wróci na Sąd Ostateczny, aby oddać zapłatę za wiarę i uczynki każdemu z nas. Jednym życie wieczne, u Jego boku, innym zaś wieczne potępienie jako karę za zło i grzech.
Wszystkie cytaty biblijne za: Biblia Tysiąclecia, Poznań 2003.
Przypisy:
1.„Targum Jonathan on Genesis” 3, https://www.sefaria.org/Targum_Jonathan_on_Genesis.3?lang=bi (dostęp: 02.01.2026).
2.„The William Davidson Talmud”, Sanhedrin 98b, 14, https://www.sefaria.org/Sanhedrin.98b?lang=bi (dostęp 02.01.2026).
3.„Bereshit Rabbah” 2, 4, https://www.sefaria.org/Bereshit_Rabbah.2?lang=bi (dostęp: 02.01.2026).
4.Dz. cyt., Sukkah 52a, 6, https://www.sefaria.org/Sukkah.52a.6?lang=bi (dostęp: 02.01.2026).
5.Tamże, Sukkah 52a, 3, https://www.sefaria.org/Sukkah.52a.3?lang=bi (dostęp: 02.01.2026).
Dominik Bartsch
