Unia Europejska stopniowo wprowadza ograniczenia płatności gotówką, tłumacząc to rzekomą potrzebą zwiększenia przejrzystości finansowej oraz walką z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Alternatywne metody płatności są jednak zawodne – np. w przypadku braku prądu – i dlatego nie ma pewniejszego środka płatniczego niż gotówka. Nawet Europejski Bank Centralny zaleca: „Noś przy sobie gotówkę”.
Na stronie EBC ukazał się artykuł pod niepokojącym tytułem: „Zachowaj spokój i noś przy sobie gotówkę”, którego autorzy wprost wskazują, że nie można wykluczyć sytuacji, w których dostęp do pieniędzy na kontach bankowych będzie utrudniony, a wręcz zablokowany na dłuższy czas. Niezawodną formą płatności jest jednak gotówka. „Utrzymujący się popyt na gotówkę, mimo rozpowszechnienia cyfrowych alternatyw płatniczych, wskazuje na jej odrębną użyteczność oraz niepełną zastępowalność” – wskazują autorzy artykułu.
Okazuje się, że świadomość tego faktu mają sami Europejczycy, co pokazują zwiększone wypłaty gotówki z kont bankowych w czasie nagłych kryzysów. W artykule przeanalizowano cztery takie sytuacje, które miały miejsce w niedalekiej przeszłości. „Pojawienie się nagłych kryzysów – takich jak zawirowania finansowe z 2008 r., kryzys zadłużeniowy w Grecji w latach 2014–2015, wybuch pandemii COVID-19 czy nieuzasadniona pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę w 2022 r. – wywoływało natychmiastowe i gwałtowne wzrosty pozyskiwania gotówki przez społeczeństwo” – zaznaczono.
Wesprzyj nas już teraz!
W artykule zwrócono uwagę na „trwałą rolę gotówki jako narzędzia awaryjnego”. Przyczyniają się do tego jej unikalne cechy – namacalność, odporność, możliwość funkcjonowania offline oraz powszechna akceptacja – cechy, które, jak podkreślono, „nabierają kluczowego znaczenia w czasie kryzysów”.
W przeciwieństwie do gotówki, szybkie i wygodne cyfrowe systemy płatności całkowicie zależą od prądu i internetu. Kiedy bowiem nastąpi przerwa w dostawie prądu, czy poważniejsza awarii sieci elektroenergetycznej, to bankomaty, terminale płatnicze i aplikacje bankowe mogą przestać działać. Taka sytuacja wydarzyła się już w styczniu 2026 r. w Berlinie, kiedy to część miasta została sparaliżowana przez blackout. Niemożliwe stało się płacenie kartą w wielu sklepach i punktach usługowych, a bankomaty nie działały. Jedynym sposobem płatności okazała się gotówka. Podobnych trudności doświadczyli wcześniej mieszkańcy Hiszpanii i Portugalii.
Eksperci EBC wskazują również, że gotówka jest gwarancją bezpieczeństwa finansowego. Dlatego zalecają trzymanie w domu rezerwy gotówki, która wystarczy na kilka dni.
„Banki centralne, ministerstwa finansów i agencje ochrony cywilnej w kilku krajach zalecają obecnie, aby gospodarstwa domowe utrzymywały zapas gotówki na kilka dni na niezbędne zakupy. Na przykład władze w Holandii, Austrii i Finlandii sugerują posiadanie kwot od ok. 70 do 100 euro na członka gospodarstwa domowego lub wystarczającej na pokrycie podstawowych potrzeb przez ok. 72 godziny” – czytamy w artykule.
Źródło: ecb.europa.eu, fakt.pl
AF
