Po latach chaosu wokół papiestwa, Leon XIV jawi się jako stabilizująca siła. Ostrożnie przywraca ciągłość w doktrynie, liturgii i dyplomacji, unikając zarówno zerwania, jak i robienia teatru – pisze David Engels.
David Engels to belgijski historyk. Przez kilka lat mieszkał w Polsce, później przeniósł się na Węgry. Zajmuje się historią starożytną, ale jest też publicystą komentującym obecną sytuację na świecie w pogłębionym kontekście kulturowo-historycznym. Na łamach serwisu „Leo” opublikował obszerny artykuł dotyczący pontyfikatu Leona XIV.
Zdaniem profesora, Leon XIV jest po prostu „normalnym papieżem”. W Kościele katolickim nie ma już na czele figury „rewolucjonisty”. Leon jest czynnikiem stabilizującym – przywraca instytucjonalną równowagę, jednocześnie unikając jakiegoś dramatycznego zerwania z Franciszkiem.
Wesprzyj nas już teraz!
Engels zwrócił uwagę na stosunek Leona XIV do niemieckiej Drogi Synodalnej. Papież nie ogłosił żadnego sążnistego potępienia niemieckiego reformizmu, ale kilkoma gestami i wystąpieniami zademonstrował swój dystans wobec zgłaszanych tam idei. Dotyczy to między innymi celibatu czy niemożności wyświęcania kobiet. Autor uważa, że ta postawa została zauważona. „W kilku europejskich diecezjach, gdzie rządzą biskupi dawniej skłonni do eksperymentowania, zaczęto teraz przyjmować bardziej ostrożne stanowisko”, zauważył.
Podobnie Leon XIV zachowuje się w sprawie liturgii. Nie odwołał „Traditionis custodes” papieża Franciszka i pozostaje bardzo krytyczny wobec Bractwa św. Piusa X. Zasugerował jednak, by udzielać zezwoleń na sprawowanie liturgii w dawnym rycie, co oznacza w sumie skromne, ale jednak istotne przekierowanie watykańskiej polityki w stronę unormowania tej kwestii.
Pontyfikat Leona XIV od początku przybiera wyraźny wymiar polityczny, jednak zamiast spektakularnych gestów papież wybiera powściągliwą, lecz konsekwentną linię działania. Jak opisuje David Engels, jednym z głównych punktów odniesienia tej postawy staje się rosnące napięcie między Stolicą Apostolską a administracją Donalda Trumpa. Jeszcze przed wyborem na papieża Robert Prevost wchodził w spory z wiceprezydentem J.D. Vance’em w sprawie migracji, a po inauguracji pontyfikatu relacje nie uległy poprawie. Watykan odłożył bezterminowo decyzję o ewentualnej wizycie papieża w Waszyngtonie z powodu różnic dotyczących deportacji i polityki zagranicznej.
Widać zarazem, że rola papieża jako wyrazistego autorytetu moralnego jest istotna. W obliczu eskalacji przemocy w Strefie Gazy i napięć regionalnych Stolica Apostolska wielokrotnie apelowała o proporcjonalność i powściągliwość humanitarną, co spotykało się z niechęcią zarówno Izraela, jak i Stanów Zjednoczonych. Papież zwracał się także bezpośrednio do chrześcijan w libańskim Debel, wzywając ich do wytrwałości mimo oblężenia. Jeszcze mocniej wybrzmiały jego wypowiedzi w czasie konfrontacji izraelsko-amerykańskiej z Iranem na początku 2026 roku. Leon XIV ostrzegał przed spiralą przemocy i podkreślał odpowiedzialność moralną przywódców, krytykując jednocześnie instrumentalne wykorzystywanie symboliki chrześcijańskiej przez administrację amerykańską. W jednym z wystąpień stwierdził, że Bóg odrzuca modlitwy tych, którzy rozpoczynają wojny i mają „ręce pełne krwi”. Engels przypomina, że Leon skrytykował też zapowiedzi Trumpa dotyczące „zniszczenia całej cywilizacji” w Iranie.
Jak podsumowuje Engels, najbardziej charakterystyczną cechą pontyfikatu Leona XIV jest dotąd jego spokojna konsekwencja. Papież unika gwałtownych reform, koncentrując się na przywróceniu ciągłości, jasności doktrynalnej i gotowości do spokojnego sprzeciwu wobec nawet najpotężniejszych aktorów światowej polityki. W epoce przyzwyczajonej do gwałtownych zmian taka postawa może okazać się najbardziej wyrazistym elementem jego pontyfikatu.
Źródło: leomagazine.substack.com
Pach
