7 biblijnych miejsc, które warto odwiedzić w czasie wakacji

Wakacje mogą być nie tylko okazją do odpoczynku, ale również do odkrywania miejsc, o których czytamy na kartach Biblii. Jerozolimę, Betlejem, Nazaret, Kafarnaum czy Efez do dziś można odwiedzić i na własne oczy zobaczyć ślady wydarzeń opisanych w Piśmie Świętym. W przypadku niektórych lokalizacji zachowały się starożytne zabytki, inne znane są przede wszystkim z wielowiekowej tradycji. Szczególnym doświadczeniem jest stanąć w miejscach będących świadkami życia, działalności i śmierci samego Chrystusa.

1. JEROZOLIMA

Nie sposób rozpocząć tej listy inaczej niż od Jerozolimy – miasta, gdzie dokonało się dzieło naszego Zbawienia. To właśnie tam Chrystus został skazany na śmierć, a następnie poniósł ją, okrutnie przybity do krzyża. Wizyta w Jerozolimie pozwala podążać śladami Chrystusa i przemierzyć drogę, którą przebył idąc na Kalwarię.

Wieczernik i Góra Oliwna

Wśród najważniejszych miejsc związanych z życiem Chrystusa znajduje się Wieczernik – miejsce Ostatniej Wieczerzy, którą spożył ze swoimi Apostołami, a także miejsce zesłania Ducha Świętego na Apostołów.

Warto również udać się na Górę Oliwną, a konkretnie do położonego u jej podnóża Ogrodu Getsemani, znanego także jako Ogród Oliwny lub Ogrójec. To właśnie tutaj Chrystus przeżywał swoją agonię: miał świadomość całego cierpienia, które Go czekało, a jednocześnie po ludzku odczuwał lęk.

Stary gaj oliwny w Getsemani, fot. Svetlana Makarova, CC BY-SA 2.0

W Getsemani wznosi się Bazylika Konania, znana również jako Bazylika Agonii lub Kościół Wszystkich Narodów. Kilkadziesiąt metrów dalej ujrzymy Grotę Pojmania.

Na Górze Oliwnej warto zobaczyć także Kaplicę Wniebowstąpienia – miejsce, z którego Chrystus wstąpił do nieba – oraz Kościół Grobu Najświętszej Maryi Panny, związany z tradycją Jej Wniebowzięcia. Na zboczu góry wznosi się z kolei świątynia Dominus flevit („Pan zapłakał”), upamiętniająca moment, gdy wjeżdżający do Jerozolimy Zbawiciel ronił łzy nad przyszłym losem miasta.

Droga Krzyżowa i miejsce ukrzyżowania

Kolejnym ważnym punktem jest Via Dolorosa lub Via Crucis, czyli Droga Krzyżowa, wiodąca ulicami Jerozolimy trasą, którą Chrystus miał podążać na Kalwarię. Miejsce ukrzyżowania znajdowało się wówczas poza murami miasta. Ewangeliści nazywają je Golgotą, czyli „miejscem czaszki”, ponieważ zgodnie z tradycją żydowską miała tam być pochowana czaszka Adama.

Zdjęcia III i VI stacji Drogi Krzyżowej w Jerozolimie, fot. Fallaner, CC BY-SA 4.0

Z czasem utracono jednak wiedzę o tym, które ze wzgórz Jerozolimy utożsamiano z Golgotą. O lokalizacji pierwszej bazyliki Grobu Bożego, wzniesionej w IV wieku, zdecydowała więc św. Helena. Według tradycji to właśnie w tym miejscu odnaleziono szczątki Krzyża Świętego i to ono jest uznawane za miejsce męki, ukrzyżowania, złożenia do grobu i zmartwychwstania Chrystusa.

Pierwsza bazylika nie zachowała się do naszych czasów. Obecna świątynia, stojąca w tym samym miejscu, została wzniesiona w XI wieku przez krzyżowców.

Bazylika Grobu Pańskiego w Starym Jeruzalem

Inne miejsca

Z Jerozolimą wiąże się jeszcze więcej biblijnych wydarzeń. Warto tu wymienić choćby Kościół Nawiedzenia – domniemane miejsce domu św. Elżbiety – oraz Sadzawki Betesda i Siloe, związane z uzdrowieniami dokonanymi przez Chrystusa.

Bazylika Ecce Homo upamiętnia miejsce tradycyjnie łączone z pretorium Piłata, a kościół św. Piotra in Gallicantu (czyli w miejscu „śpiewu koguta”) wznosi się na miejscu domniemanego domu Kajfasza, w którym Chrystus był przesłuchiwany, a Piotr trzykrotnie się Go zaparł.

Warto również wspomnieć o bazylice św. Jakuba, poświęconej obu Apostołom o tym imieniu. Według tradycji, stoi ona w miejscu, gdzie został ścięty św. Jakub Większy.

2. BETLEJEM

Drugim, po Jerozolimie, najważniejszym dla chrześcijan miejscem jest Betlejem – miasto, w którym Maryja wydała na świat Jezusa Chrystusa. Znajduje się tutaj Bazylika Narodzenia Pańskiego, a w niej Grota Narodzenia. Umieszczona w niej czternastoramienna srebrna gwiazda wskazuje domniemane miejsce jednego z najdonioślejszych wydarzeń w dziejach ludzkości.

Grota Narodzenia, fot. pixabay.com

Nieopodal znajduje się Grota Mleczna, w której – według tradycji – Święta Rodzina miała zatrzymać się podczas ucieczki do Egiptu. Warto również wybrać się na Górę Pasterzy – miejsce, gdzie aniołowie ogłosili pasterzom dobrą nowinę o narodzinach Mesjasza.

W Betlejem i jego okolicach znajdują się także miejsca związane ze Starym Testamentem, m.in. Studnia Dawida oraz Grób Racheli.

3. NAZARET

Mimo że Betlejem przypomina o narodzinach Zbawiciela, a Jerozolima o Jego męce, śmierci i zmartwychwstaniu, to jednak Nazaret pozwala spojrzeć na większą część ziemskiego życia naszego Pana.

To tutaj znajduje się Bazylika Zwiastowania Pańskiego, wzniesiona w miejscu, któremu tradycja przypisuje tytułowe wydarzenie. W pobliżu znajduje się również kościół św. Józefa. Lokalne podania wiążą ten punkt na mapie miasta z domem Świętej Rodziny i warsztatem Cieśli.

Chrystus spędził w Nazarecie większą część swojego ziemskiego życia. Dziś można odwiedzić między innymi Kościół Synagogi, zwyczajowo łączony z miejscem, w którym miał czytać Pisma i w której głosił ich wypełnienie. Jak przekazuje św. Łukasz, po Jego wystąpieniu w synagodze miejscowi mieszkańcy chcieli strącić Go ze skały. Tradycja utożsamia to miejsce z górą Har Kidumim, czyli Górą Strącenia.

W Nazarecie można również zobaczyć Studnię Maryi. Apokryficzna Protoewangelia Jakuba mówi, że Maryja ujrzała tam Archanioła Gabriela jeszcze raz przed Zwiastowaniem, które miało miejsce w Jej rodzinnym domu. Jest to jednak tylko apokryf, a zatem pismo nie uznane za natchnione.

W pobliżu Nazaretu znajduje się również Góra Tabor – miejsce Przemienienia Chrystusa wobec Piotra, Jakuba i Jana.

4. KAFARNAUM I JEZIORO GALILEJSKIE

Kafarnaum było jednym z najważniejszych terenów działalności Chrystusa na obszarze Galilei. Ewangelie wielokrotnie wspominają je, a Mateusz nazywa miejscem, w którym Jezus zamieszkał po opuszczeniu Nazaretu (Mt 4,13).

To właśnie tam nasz Zbawiciel powołał dwunastu Apostołów, w tym celnika Mateusza. Tam też głosił Królestwo Boże i dokonał najwięcej cudów. W mieście znajdują się ruiny Białej Synagogi, stojącej na miejscu tej, w której Chrystus nauczał w szabat, oraz ruiny domu św. Piotra, gdzie Chrystus uzdrowił jego teściową.

Kafarnaum leży nad Jeziorem Galilejskim, zwanym również Jeziorem Tyberiadzkim lub Jeziorem Genezaret. To właśnie wokół jego brzegów rozegrało się wiele wydarzeń opisanych w Ewangeliach: powołanie pierwszych Apostołów, cudowny połów ryb, uciszenie burzy, chodzenie Chrystusa po wodzie, rozmnożenie chleba, nauczanie tłumów z łodzi czy liczne uzdrowienia.

Nad Jeziorem Tyberiadzkim miało również miejsce spotkanie Zmartwychwstałego z Apostołami, podczas którego Piotr trzykrotnie wyznał swoją miłość do Chrystusa (J 21,1-19).

Jezioro Galilejskie, fot. Deror avi

5. JERYCHO

Jerycho pojawia się zarówno na kartach Starego, jak i Nowego Testamentu. Miasto odegrało ważną rolę w historii Izraelitów – według Księgi Jozuego, jego zdobycie było początkiem podboju Kanaanu (Joz 6,1-27).

Z Jerychem związana jest również historia proroka Elizeusza, który oczyścił miejscowe źródło zaopatrujące miasto w wodę. Tradycja utożsamia je z istniejącym do dziś źródłem Ein es-Sultan, nazywanym Źródłem Elizeusza (2 Krl 2,19-22).

Źródło Elizeusza, fot. Tamar Hayardeni (Tamarah), CC BY 3.0

Jerycho pojawia się także w Ewangeliach. To tutaj Chrystus spotkał Zacheusza. Celnik wspiął się na sykomorę, aby Go zobaczyć (Łk 19,1-10); domniemane drzewo rośnie tam do dziś. W drodze z Jerycha Chrystus uzdrowił również niewidomego Bartymeusza (Mk 10,46-52).

W pobliżu miasta znajduje się Góra Kuszenia. Chrześcijańska tradycja łączy z czterdziestodniowym postem Jezusa i wystawieniem Go na próbę przez diabła (Mt 4,1-11; Łk 4,1-13).

Wreszcie to z Jerycha Chrystus wyruszył w swoją ostatnią przed śmiercią podróż do Jerozolimy. Miasto leżało w dolinie, podczas gdy Jerozolima – na wzgórzu. Droga pomiędzy nimi stała się symbolem przejścia Izraelitów z niewoli grzechu ku światłu i zbawieniu.

6. GÓRA NEBO

Góra Nebo była z kolei miejscem śmierci Mojżesza (Pwt 34,1-5). To właśnie stamtąd oglądał Ziemię Obiecaną, wiedząc jednocześnie, że sam do niej nie wejdzie. Znajdują się tam ruiny bazyliki i klasztoru (sanktuarium Mojżesza) z pierwszych wieków chrześcijaństwa.

7. EFEZ

Na koniec warto przenieść się do Azji Mniejszej – konkretnie do Efezu, jednego z najważniejszych miast związanych z działalnością św. Pawła. Apostoł przebywał tutaj przez dłuższy czas, głosząc Ewangelię, czyniąc cuda i wypędzając złe duchy. Dzięki jego nauczaniu wielu mieszkańców porzuciło pogańskie praktyki (Dz 19,18-20).

Najbardziej spektakularnym wydarzeniem związanym z pobytem Pawła w Efezie był jednak bunt wywołany przez złotnika Demetriusza. Rzemieślnik obawiał się, że głoszenie Ewangelii zagrozi kultowi Artemidy i jego własnym interesom. Podburzony tłum zgromadził się w Wielkim Teatrze. Obiekt ten znajduje się w Efezie do dziś.

Do Efezjan Paweł skierował jeden ze swoich Listów, a św. Jan wspomina to miasto w Apokalipsie (Ap 2,1-7).

Teatr Wielki w Efezie, fot. pixabay.com

Źródła: trek.zone, wyskoczmy.pl, pgsiedlce.diecezja.gda.pl, planetescape.pl, wikipedia.org

AF