Czy będzie nas jeszcze stać na energię? Bruksela ma pomysł na odebranie nam dostępu do prądu
24 maja Komisja Europejska wezwała wszystkie kraje UE do zaprzestania do końca tego roku powszechnego wsparcia dla obywateli i przedsiębiorstw mierzących się z wysokimi cenami energii. Jeśli one wzrosną, to w przyszłym roku pomoc miałaby być kierowana jedynie do najbiedniejszych. Bruksela wydała wytyczne w sprawach fiskalnych i „zaciskania pasa” przy jednoczesnym utrzymaniu kosztowych inwestycji związanych z transformacją eko-cyfrową.
W środę KE wezwała rządy w całej UE do wycofania dopłat do rachunków za energię tak dla gospodarstw domowych, jak i firm. W przyszłym roku środki wsparcia będą mogły być w wyjątkowych sytuacjach kierowane do najbardziej wrażliwych grup. Bruksela zaznaczyła, że jest to konieczne, aby pozostać w zgodzie z regułami fiskalnymi.
Ogromne dopłaty pojawiły się po inwazji Rosji na pełną skalę na Ukrainę i zakłóceniach w podaży ropy i gazu w jej następstwie. Paulo Gentiloni, europejski komisarz ds. gospodarki wskazał, że państwa muszą teraz starać się zmniejszać zadłużanie i „głównym sposobem jest likwidacja powszechnych środków wspierających energię”. – Myślę, że tutaj można mieć większe pole manewru – powiedział dziennikarzom, dodając, że „oczywiście nie wchodzimy zbyt głęboko w politykę podatkową różnych państw członkowskich”.
W 2024 r. mają być odwieszone reguły fiskalne, których obowiązywanie wyłączono w okresie tak zwanej pandemii COVID-19.
KE zaznaczyła, że chce z jednej strony ograniczać zadłużanie, a z drugiej chronić „zielone inwestycje”. Gentiloni twierdzi, że „pomimo tego, iż mamy malejący poziom zadłużenia, malejący poziom deficytu w stosunku do PKB i musimy prowadzić bardziej ostrożną politykę fiskalną, nie wchodzimy w pętlę, jaką mieliśmy w poprzednich kryzysach, polegającą na stopniowym ograniczaniu poziomu inwestycji publicznych”.
Komisja jednak ostrzegła 14 krajów, które nie spełniają kryterium deficytu. Są wśród nich: Francja, Niemcy, Włochy, Łotwa, Węgry, Malta, Polska, Belgia, Bułgaria, Czechy, Estonia, Hiszpania, Słowenia i Słowacja. Ponadto trzy państwa nie spełniają kryterium długu: Włochy, Francja i Finlandia.
W 2024 r. Bruksela chce wszcząć procedurę nadmiernego deficytu, która przewiduje sankcje finansowe wobec podmiotów nieprzestrzegających przepisów.
W wytycznych dla państw członkowskich w ramach pakietu wiosennego europejskiego semestru 2023, Komisja domaga się „zintegrowanego podejścia we wszystkich obszarach polityki: promowania zrównoważenia środowiskowego, wydajności, sprawiedliwości i stabilności makroekonomicznej”.
W ramach koordynacji polityki KE domaga się wdrażania Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) oraz programów polityki spójności.
Prognoza gospodarcza z wiosny 2023 r. przewiduje, że gospodarka UE wzrośnie o 1,0% w 2023 r. i 1,7% w 2024 r. Przewiduje się, że inflacja w UE wyniesie 6,7% w 2023 r. i 3,1% w 2024 r. Poziom zatrudnienia wyniesie w tym roku 0,5%, a w 2024 spadnie do 0,4%. Stopa bezrobocia ma się utrzymać na poziomie nieco powyżej 6%.
Dwa lata powdrożeniu RRF – leżącego u podstaw planu odbudowy Next Generation EU dla Europy o wartości 800 miliardów euro – ma nastąpić przyspieszenie „sprawiedliwej i sprzyjającej włączeniu społecznemu transformacji ekologicznej i cyfrowej w każdym państwie członkowskim, wzmacniając odporność całej UE”. Jak do tej pory Polska nie może doczekać się funduszy z tego instrumentu. KE po rozpatrzeniu 24 wnioskówwypłaciła ponad 152 mld euro w ramach instrumentu na pomyślne wdrożenie kluczowych reform i inwestycji.
Bruksela naciska na szybszą dekarbonizację gospodarki i bazy przemysłowej, szkolenia pracowników, intensyfikowanie badań.
Zalecenia dla poszczególnych krajów są podzielone na cztery części:zalecenie w sprawie polityki fiskalnej, w tym w stosownych przypadkach fiskalnych reform strukturalnych;zalecenie kontynuowania lub przyspieszenia wdrażania krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności, w tym ich przeglądów i integracji rozdziałów RE Power EU, z uwzględnieniem potencjalnych zagrożeń związanych z wdrażaniem dla poszczególnych krajów, oraz szybkiego wdrażania przyjętych programów polityki spójności; zaktualizowane i bardziej szczegółowe zalecenia dotyczące polityki energetycznej zgodnie z celami RE Power EU; w stosownych przypadkach dodatkowe zalecenie dotyczące nierozstrzygniętych lub nowo pojawiających się wyzwań strukturalnych.
Bruksela domaga się ograniczenia deficytu budżetowego. Wszystkie państwa członkowskie powinny jednak zachować inwestycje publiczne finansowane ze środków krajowych i zapewnić skuteczną absorpcję dotacji w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz innych funduszy UE, w szczególności w celu wspierania transformacji ekologicznej i cyfrowej.
Wszystkie państwa członkowskie mają zlikwidować obowiązujące środki wsparcia energetycznego do końca 2023 r. i zachęcać do oszczędzania energii. W razie konieczności. w przyszłym roku niewielkie wsparcie może być kierowane jedynie dla wybranych wrażliwych grup.
W okresie po 2024 r. państwa członkowskie powinny nadal realizować średniookresową strategię fiskalną polegającą na stopniowej i trwałej konsolidacji połączonej z inwestycjami i reformami sprzyjającymi zrównoważonemu wzrostowi, aby osiągnąć rozważną średniookresową sytuację budżetową.
Komisja zaproponuje Radzie wszczęcie procedur nadmiernego deficytu w oparciu o deficyt wiosną 2024 r. na podstawie danych dotyczących wyniku za 2023 r.
Źródło: euronews.com, ec.europa.eu
AS
Geotermia. Niechciana energia szansą rozwoju Polski
