Izrael zagarnia Zachodni Brzeg. Kilka państw protestuje

Izrael nie ustaje w agresywnej polityce ekspansji kosztem terytoriów Palestyny. Rząd Netanjahu zamierza zrealizować projekt budowy żydowskich osiedli na terenach Zachodniego Brzegu, od lat krytykowany jako poważne zagrożenie dla ludności arabskiej. 

Przywódcy Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Włoch wezwali Izrael do wstrzymania rozbudowy osiedli na okupowanym Zachodnim Brzegu Jordanu. W wydanym w czwartek wspólnym oświadczeniu skrytykowali niedawną decyzję o ogłoszeniu przetargu na budowę nowego osiedla E1 w pobliżu Jerozolimy.

„Decyzja rządu Izraela o ogłoszeniu przetargu na osiedle E1 jest niedopuszczalna. Społeczność międzynarodowa od dawna sprzeciwia się tej budowie. (...) Osiedle E1 podważy perspektywę rozwiązania dwupaństwowego, wbijając klin w Zachodni Brzeg i rozrywając ciągłość terytorialną Terytoriów Palestyńskich” - napisano w oświadczeniu.

Planowane osiedle E1 leży między Ma'ale Adumim a Jerozolimą Wschodnią. Jego budowa grozi odizolowaniem Jerozolimy Wschodniej od Zachodniego Brzegu i podzieleniem tego palestyńskiego terytorium na niepołączone ze sobą części: południową i północną.

Projekt był w przeszłości krytykowany m.in. przez USA i państwa europejskie. Prace nad E1 były przez wiele lat zamrożone. Budowę osiedla zatwierdzono w sierpniu 2025 r., a we wtorek ogłoszono przetarg na pierwszy etap prac.

„Prawo międzynarodowe jednoznacznie stwierdza, że izraelskie osadnictwo na Zachodnim Brzegu jest nielegalne” - podkreślono we wspólnym stanowisku Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Włoch. Zaznaczono, że decyzja izraelskiego rządu jest tym bardziej niepokojąca, ponieważ podjęto ją w momencie „poważnej niestabilności na Zachodnim Brzegu i bezprecedensowego poziomu przemocy osadników wobec cywilów”.

Od czasu zajęcia Zachodniego Brzegu i Wschodniej Jerozolimy podczas wojny sześciodniowej w 1967 r. Izrael wybudował tam setki osiedli, w których mieszka około 700 tys. Żydów. Na tych terenach mieszka też ok. 3,8 mln Palestyńczyków. Dalsza rozbudowa osiedli jest wspierana przez obecny rząd Izraela. Osadnicy przenoszą się do nich z powodu niższych kosztów życia niż w Izraelu i zachęt finansowych ze strony państwa, ale również z przyczyn religijnych.

Palestyńczycy od dawna uważają ekspansję żydowskiego osadnictwa za próbę faktycznej aneksji i przeszkodę w budowie swojego przyszłego niepodległego państwa.

Obecny izraelski rząd sprzeciwia się powstaniu niepodległej Palestyny. Utworzenie takiego państwa w ramach szerszego planu pokojowego dla regionu, znanego jako rozwiązanie dwupaństwowe, popierają m.in. ONZ i Unia Europejska.

(PAP)/oprac.