Radosław Pyffel: Czy nie zabraknie głosu Polski przy tworzeniu nowego układu bezpieczeństwa?

Czy centrum światowej polityki przesuwa się w kierunku Indo-Pacyfiku, a Europa może jedynie walczyć o miejsce przy stole z Donaldem Trumpem, Xi Jinpingiem i Władimirem Putinem? Na te pytania odpowiada Radosław Pyffel z Instytutu Sobieskiego w rozmowie z Radiem Wnet.
Oś globalnej polityki przesuwa się w kierunku Azji, a Europie coraz trudniej uzyskać jakąkolwiek sprawczość – uważa ekspert. Wskazuje przy tym, że mające się odbyć w dniach 18 i 19 listopada w Shenzhen spotkanie Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC), gdzie zasiądą wspólnie Trump, Xi i Putin, niekoniecznie dokona zwrotu o 180 stopni w układach międzynarodowych, ale może przynieść poważne zmiany na dziesięciolecia.
Rosnącego znaczenia państw azjatyckich dowodzi częstotliwość, z jaką ważne rozmowy (m.in. w sprawie wojny na Ukrainie) odbywają się właśnie w tym regionie, a do których przedstawiciele państw europejskich nie zawsze są zapraszani.
Sama perspektywa spotkania Trump-Xi-Putin wywołała w mediach lawinę porównań do konferencji Churchill-Roosevelt-Stalin w Jałcie w 1945 roku, na której zapadały decyzje o powojennym porządku świata. Pyffel uważa jednak, że szanse na powtórzenie takiego scenariusza są niewielkie i oscylują jego zdaniem w granicach 5-10 procent. Za największego beneficjenta takiego układu uznał Rosję, której zależy na utrzymania statusu mocarstwa.
Jednocześnie podejmowanie jakichkolwiek decyzji niesie z sobą ryzyko dla mniejszych państw, w tym dla Polski, szczególnie jeżeli bez naszego udziału zapadałyby rozstrzygnięcia w kwestiach związanych z bezpieczeństwem.
Ważną kwestią, która ma być omawiana w Shenzhen, jest układ sił atomowych. Sprawa pozostaje nieuporządkowana, odkąd wygasł pakt NEW START zawarty pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Związkiem Sowieckim.
Według szacunków Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI) z początku 2026 roku Rosja dysponuje łącznie około 5420 głowicami nuklearnymi, Stany Zjednoczone około 5040, a Chiny około 620 – czytamy na stronie Radia Wnet.
Zdaniem Radosława Pyffela sprzeczne interesy w tej kwestii mogą sprawić, że spotkanie nie zakończy się istotnym przełomem. Szczególnie Chinom zależy na tym, aby zmniejszyć przewagę, jaką mają nad nimi dwa pozostałe mocarstwa.
Ekspert Instytutu Sobieskiego odnosi się również do sprawy przyszłej architektury bezpieczeństwa. - Rosja uważa, że kwestie architektury bezpieczeństwa w Europie należy dyskutować nie z Europejczykami i nie z Ukraińcami, tylko z Chińczykami i Amerykanami – mówi.
Przedstawił dwa różne i skrajnie przeciwne scenariusze tego, w jakim kierunku mogą rozwinąć się te układy. Jeden zakładałby zrealizowanie żądań Rosji o powrocie do stanu sprzed rozszerzenia NATO w roku 1997. Drugi – objęcie Ukrainy gwarancjami NATO w zamian za oddanie Donbasu Rosji.
Jak podkreślił Pyffel, dla Polski jest strategicznie ważne, by brać udział w tych rozmowach i nie dopuścić do tego, by nasz los rozstrzygał się bez naszego udziału.
Co do samej Azji, kluczowe dla jej sytuacji będzie to, w jakim kierunku pójdą stosunki USA-Chiny w kontekście nowego układu sił w amerykańskim Kongresie oraz zakończeniem rozejmu handlowego pomiędzy oboma państwami, które będzie miało miejsce przewidziane na 10 stycznia 2027 roku. Jego zdaniem Chiny grają na odsunięcie w czasie otwartej konfrontacji ze Stanami Zjednoczonymi.
Źródło: wnet.fm
FO







