Smutne dane z Hiszpanii. Więcej ateistów, niż praktykujących wiernych

17,1 proc. Hiszpanów deklaruje się jako ateiści, a 15,9 proc. jako praktykujący katolicy – wynika z wrześniowego sondażu Centrum Badań Socjologicznych (CIS). Wynik badania obrazuje postępującą erozję katolickiej wiary i tradycji na Półwyspie Iberyjskim. Praktykujących katolików najwięcej jest… na politycznej prawicy.   

Sondaż przeprowadzono na próbie 4042 osób. Wynika z niego, że ateistów jest o 1,2 pkt proc. więcej niż osób określających się jako praktykujący katolicy. Nie jest on tożsamy z danymi kościelnymi, gdzie za katolika uważana jest każda osoba ochrzczona, niezależnie od deklaracji składanej w sondażu.

38,5 proc. ankietowanych określa się jako katolicy niepraktykujący. Ponadto 3,2 proc. deklaruje przynależność do innych religii, 12,2 proc. – agnostycyzm, a 11,3 proc. – obojętność lub niewiarę.

CIS bada samoidentyfikację religijną

Kategorie zastosowane przez CIS wynikają z deklaracji samych respondentów. Ankietowani odpowiadają, czy uważają się za „praktykujących katolików, niepraktykujących katolików, wyznawców innej religii, agnostyków, osoby obojętne lub niewierzące albo ateistów”.

Wśród 4042 uczestników badania 642 osoby określiły się jako praktykujący katolicy, 1556 jako katolicy niepraktykujący, 692 jako ateiści, 495 jako agnostycy, 458 jako osoby obojętne lub niewierzące, a 129 jako wyznawcy innych religii.

Wyraźne różnice występują również w zależności od samookreślenia polityczno-ideologicznego. Wśród osób sytuujących się na skrajnej lewej stronie 28,6 proc. deklaruje ateizm, a 8 proc. – aktywny katolicyzm. Wśród osób sytuujących się na prawej stronie odsetki te wynoszą odpowiednio 9,9 proc. i 47,6 proc.

Ponad połowa katolików i innych wierzących prawie nie uczestniczy w nabożeństwach

CIS zapytał również osoby deklarujące katolicyzm lub przynależność do innych religii o częstotliwość udziału we Mszy św. i innych nabożeństwach, pomijając uroczystości o charakterze społecznym, takie jak śluby czy pogrzeby.

W tej grupie 26,2 proc. odpowiedziało, że nigdy nie uczestniczy w nabożeństwach, a 26,4 proc. – że niemal nigdy. 23,6 proc. uczestniczy kilka razy w roku, a 8,8 proc. – dwa lub trzy razy w miesiącu.

10,4 proc. deklaruje udział w nabożeństwach w każdą niedzielę i święta, a 3,8 proc. – kilka razy w tygodniu.

Wśród osób określających się jako praktykujący katolicy 33,4 proc. uczestniczy we Mszy św. w każdą niedzielę i święta, a 10,3 proc. kilka razy w tygodniu. 22,9 proc. robi to dwa lub trzy razy w miesiącu, a 23,7 proc. – kilka razy w roku. Jednocześnie 3,6 proc. deklaruje, że nie uczestniczy w nabożeństwach nigdy, a 5 proc. – prawie nigdy.

W grupie katolików niepraktykujących 34,8 proc. nigdy nie uczestniczy w liturgii, a 35,8 proc. niemal nigdy. Tylko 1 proc. deklaruje udział w każdą niedzielę i święta.

Praktykujący katolicy są wyraźnie starsi

Badanie pokazuje także silne różnice pokoleniowe. Osoby powyżej 75. roku życia stanowią 27 proc. wszystkich praktykujących katolików, choć w całej badanej próbie jest ich 13,5 proc. Wśród ateistów osoby w tym wieku stanowią 5,6 proc.

Odwrotna sytuacja występuje wśród młodych. Osoby w wieku 18–24 lat stanowią 7 proc. praktykujących katolików i 12,5 proc. ateistów. W grupie 25–34 lata odsetki te wynoszą odpowiednio 7,4 proc. i 16,4 proc.

Dane CIS pokazują więc utrzymującą się większość deklaracji katolickich w Hiszpanii, przy jednoczesnym znacznym rozdźwięku między deklarowaną tożsamością religijną a regularnym uczestnictwem w praktykach religijnych.

KAI/oprac. FA