Tragiczna sytuacja chadecji w Niemczech. CDU znalazła się w pułapce bez wyjścia

Chadecja w Niemczech próbuje ratować swoją pozycję polityczną, ale nie wie, jak. Partia próbuje zrzucać odpowiedzialność za niepowodzenia na rzekomo niewygodnego koalicjanta. Taka strategia niewiele jednak zmieni. 

Według obecnych sondaży najważniejsza partia w historii powojennych Niemiec, czyli chadecka CDU/CSU, może liczyć na maksymalnie 19 proc. głosów. To aż o 11 pkt. proc. mniej, niż AfD, pretendująca do miana nowej głównej partii prawicowej RFN. Ta sytuacja wywołuje ogromne niezadowolenie wśród polityków chadecji, bo w ocenie wielu komentatorów to środowisko polityczne może po prostu stracić swoje znaczenie na rzecz AfD, co oznaczałoby trwałe odsunięcie od wpływów na rządy w kraju, albo też sprowadzenie do roli wiecznego junior partnera dla formacji lewicowych, jak SPD czy Zieloni. 

Teoretycznie winę za ten stan rzeczy ponosi obecny kanclerz i szef CDU, Friedrich Merz. Problem jest jednak bardziej złożony. Chadecja zdradziła swój profil polityczny przede wszystkim pod rządami Angeli Merkel. To ona postawiła na zieloną transformację, wprowadziła homozwiązki, zachęciła miliony migrantów do przyjazdu do kraju. Dzisiejsze problemy CDU/CSU wynikają przede wszystkim z dziedzictwa polityki byłej kanclerz. Friedrich Merz ma tymczasem poniekąd związane ręce. Wprawdzie chadecja wygrała wybory w lutym 2025 roku, ale zawiązała koalicję rządową z socjaldemokratyczną SPD. Partia ma silną pozycję w rządzie i realnie współdecyduje o polityce kraju, nie pozwalając na gruntowne reformy, których oczekiwaliby konserwatywni wyborcy CDU/CSU.

To sprawia, że Friedrich Merz niewiele może. Żeby zyskać sprawczość, musiałby zawiązać koalicję z innym partnerem. Innego partnera jednak nie ma. W grę wchodzi jedynie Alternatywa dla Niemiec, jednak w obecnym układzie społecznym to właśnie ta partia byłaby stroną dominującą. Gdyby zresztą CDU/CSU zdecydowała się na przyjęcie roli junior partnera względem AfD, prawdopodobnie straciłaby znaczną część wyborców. Popularność Alternatywy jest dziś tak duża, że znaczna część wyborców CDU/CSU mogłaby uznać, iż nie warto dłużej popierać chadecji, skoro formacja i tak będzie współpracować z AfD. Partia Merza znalazła się pomiędzy młotem a kowadłem i nie widać z tej sytuacji dobrego wyjścia.

Obecnie w niemieckiej koalicji rządowej trwają wewnętrzne przepychanki. Jako że również socjaldemokratyczna SPD traci w sondażach względem wyniku z wyborów, obie partie oskarżają się nawzajem o klęski, niepowodzenia i słabość. 

Czołowi politycy CDU/CSU manifestują chęć przyspieszenia reform, stawiając na zdecydowaną zmianę w obszarze gospodarczym, migracyjnym i mieszkaniowym. Chodzi o zmniejszenie poziomu regulacji w gospodarce, ułatwienie budowy nowych mieszkań, ostrzejsze traktowanie sprawców przestępstw w populacji przybyszów. Jak to jednak zrobić, skoro SPD popiera rozwiązania bardziej socjalistyczne i lewicowe?

Jedyną możliwością jest głęboka renegocjacja umowy koalicyjnej zawartej przez CDU/CSU i SPD po wyborach w 2025 roku. Wydaje się jednak do przewidzenia, że ze względu na rozbieżności w bazie wyborczej obu ugrupowań nie uda się wprowadzić kraju na takie tory, by dla wyborców stało się to odczuwalne już w dniu kolejnych wyborów w 2029 roku. To sprawia, że sytuacja chadecji jawi się jako dosłownie tragiczna - dobrego wyjścia po prostu nie ma i jedyne, co możliwe, to przygotować się na dalsze pogłębianie utraty politycznego znaczenia.

 Dziś realny wydaje się tylko jeden scenariusz: utrzymanie takiego poziomu głosów, który zapewni CDU/CSU pierwszeństwo w triadzie CDU/CSU-SPD-Zieloni, tak, by w 2029 roku mógł zostać zawiązany rząd złożony z tych ugrupowań, pod przewodnictwem chadeków. Krótkoterminowo może to zapewnić partii Friedricha Merza dalsze trwanie przy władzy, ale w dłuższej perspektywie może jeszcze zwiększyć wymiar nieuchronnej katastrofy. Jeżeli partii trudno jest ustalić racjonalne reformy w porozumieniu z jednym lewicowym partnerem, to co dopiero, gdy takich partnerów będzie dwóch i pozycja CDU stanie się relatywnie jeszcze słabsza?

Pach