Watykan: rusza wielka renowacja Loggii Rafaela

Dziedzictwo Rafaela

Loggie i Stanze Rafaela, należą do najcenniejszego artystycznego dziedzictwa pozostawionego w Watykanie przez mistrza renesansu. Jak podkreśla dyrektor Muzeów Watykańskich Barbara Jatta, artysta ostatnie dwanaście lat swojego krótkiego życia poświęcił Watykanowi i służbie papieżom. - Loggie przenoszą kulturę i cywilizację starożytnego Rzymu do naszego renesansu, a potem, dzięki Loggiom, przez wieki aż do naszych dni. Są kluczowym punktem przejścia między starożytnością a współczesnością – wskazuje.

Loggia znajduje się na drugim piętrze Pałacu Apostolskiego i wychodzi na dziedziniec św. Damazego. Ma 65 metrów długości i składa się z trzynastu przęseł ozdobionych scenami ze Starego i Nowego Testamentu, groteskami oraz stiukami inspirowanymi sztuką antyczną.

Powstrzymać degradację

Prace stały się konieczne z powodu postępującej degradacji fresków. - Uświadomiliśmy sobie, że pewne problemy konserwatorskie wciąż trwają i dodatkowo się nasilają – wyjaśnia Paolo Violini, odpowiedzialny za Laboratorium Restauracji Obrazów i Materiałów Drewnianych Muzeów Watykańskich.

Na stan Loggii wpływał m.in. szczególny mikroklimat. Szyby zamontowane w latach 1813-1814 pod nadzorem Antonia Canovy chroniły dekoracje przed warunkami atmosferycznymi, ale ograniczyły wymianę powietrza i sprzyjały gromadzeniu się wilgoci.

Laser i badania

Projekt poprzedziły trwające półtora roku badania oraz pilotażowy etap prac przy szóstym przęśle. Pozwoliło to wypracować metody dla całego kompleksu. - Obserwacja powierzchni wykazała konieczność zastosowania metody czyszczenia na sucho, aby zachować delikatne oryginalne warstwy i ich nietrwałe pozostałości – mówi Violini. Jak dodaje, na tę potrzebę bardzo dobrze odpowiedziała technologia laserowa.

Konserwatorzy będą pracować w miejscu szczególnym: Loggie nie są zwykłą przestrzenią muzealną, lecz częścią funkcjonującego Pałacu Apostolskiego. - To przestrzenie, z których codziennie korzystają wszyscy pracujący w Sekretariacie Stanu, sam papież, który mieszka na wyższych piętrach, a także wszystkie urzędy – zauważa Violini. Jak dodaje, użytkownicy tych przestrzeni „będą musieli uzbroić się w odrobinę cierpliwości” wobec obecności ponad dwudziestu konserwatorów, którzy zajmą sporą część korytarza.

Wsparcie mecenasów

W ramach projektu powstanie także nowe oświetlenie oraz 97 nowoczesnych szyb ograniczających promieniowanie ultrafioletowe i nagrzewanie wnętrza. Prace wspierają Patrons of the Arts in the Vatican Museums, World Monuments Fund oraz Stephen A. Schwarzman Foundation.

- Czy nie byłoby wspaniale zobaczyć je niemal takimi, jak wtedy, gdy malowali je Rafael i jego warsztat? I właśnie to się stanie – mówi Stephen Schwarzman, amerykański przedsiębiorca i filantrop wspierający projekt.

Celem prac jest zachowanie jednego z najważniejszych miejsc watykańskiego dziedzictwa artystycznego dla przyszłych pokoleń. Barbara Jatta nie wyklucza też nadzwyczajnych wejść do Loggii, zwłaszcza dla specjalistów, badaczy i szkół konserwatorskich. - To nasza misja: chronić i dzielić się. I właśnie to chcemy nadal robić – podkreśla dyrektor Muzeów Watykańskich.

Projekt jest częścią inicjatywy „Legacy of Raphael: The Vatican and Beyond”, obejmującej restaurację, szkolenia, dokumentację cyfrową i popularyzację wiedzy. Na odnowienie Loggii przeznaczono 5,5 mln dolarów, a cały program ma wartość 14,275 mln dolarów.