„Wołyń na Powązki”: Rusza budowa symbolicznej mogiły ofiar ukraińskiego ludobójstwa
Na Powązkach Wojskowych w Warszawie powstanie Pomnik Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. 30 października został uroczyście poświęcony i wmurowany kamień węgielny pod tymczasowym Krzyżem Wołyńskim. Wystartował również konkurs na projekt architektoniczny monumentu.
Społeczna inicjatywa budowy pomnika, która obecnie wkroczyła w decydującą fazę, jest realizowana od ponad pięciu lat pod hasłem „Wołyń na Powązki”. Jej organizatorami są: Stowarzyszenie „Wspólnota i Pamięć” oraz Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów. Piątkowa uroczystość zgromadziła przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, Instytutu Pamięci Narodowej, Wojska Polskiego, duchowieństwa, a także rodziny ofiar i ostatnich żyjących świadków ukraińskich zbrodni.
Kamień węgielny złożony pod Krzyżem Wołyńskim
Najbardziej poruszającym momentem ceremonii było złożenie kamienia węgielnego, którego dokonał m.in. Zdzisław Żurowski – ocalały świadek ukraińskiej zbrodni w Janowej Dolinie z kwietnia 1943 roku. Kamień oraz towarzyszący mu fragment schodka pochodzą bezpośrednio z ruin jednej z polskich chat, spalonych przez ukraińskich nacjonalistów w jego rodzinnej miejscowości. W specjalnej kapsule została złożona również ziemia z miejsc kaźni Polaków na Kresach (m.in. z Janowej Doliny, Przebraża, Ostrówek, Huty Pieniackiej i Kisielina), a także z Birczy. Złożono także Deklarację Budowy Pomnika, podpisaną przez obecnych na uroczystości reprezentantów środowisk kresowych, patriotycznych i kombatanckich, duchownych oraz polityków i samorządowców. Kamień węgielny został poświęcony przez kapelanów środowisk kresowych: ks. prof. Józefa Mareckiego oraz ks. Antoniego Moskala.
Paweł Zdziarski, prezes Stowarzyszenia „Wspólnota i Pamięć” i przewodniczący Komitetu Budowy Pomnika, podkreślał, że monument ma stać się symboliczną mogiłą dla wszystkich ofiar ludobójstwa. O randze Powązek Wojskowych jako naszej narodowej nekropolii mówił również dr Michał Siekierka, wiceprezes SUOZUN, a także Ewa Siemaszko, zasłużona w badaniach tematyki ukraińskich zbrodni na Kresach. W uroczystości wzięli udział m.in. Jan Józef Kasprzyk (doradca Prezydenta RP), prof. Krzysztof Szwagrzyk (zastępca prezesa IPN) oraz wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak, którzy w swoich przemówieniach akcentowali konieczność dbania o prawdę historyczną i poszukiwania szczątków ofiar.
Ruszył konkurs na projekt pomnika
Po zakończeniu uroczystości Komitet Budowy Pomnika zorganizował konferencję prasową, podczas której zainaugurowano ogólnodostępny konkurs na projekt architektoniczny pomnika. Jego założenia wyjaśnili liderzy akcji „Wołyń na Powązki” Paweł Zdziarski i dr Michał Siekierka, a także dr Adam Siwek, dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN. Organizatorzy apelują o wsparcie społeczne i zbiórkę funduszy. Szczegółowy regulamin konkursu można znaleźć na stronie internetowej wolynnapowazki.pl oraz wysyłając zapytanie na e-mail [email protected].
Dla zwycięzcy oraz autorów wyróżnionych prac organizatorzy przewidują nagrody pieniężne. Termin nadsyłania prac to 9 stycznia 2027 roku.
W dniach od 30 października do 2 listopada na terenie Powązek Wojskowych była prowadzona zbiórka funduszy na budowę pomnika. Inicjatywę można również wesprzeć w każdej chwili poprzez oficjalną zrzutkę internetową pod linkiem: https://zrzutka.pl/nhvbae
Kolejny sposób wsparcia to bezpośredni przelew: Stowarzyszenie „Wspólnota i Pamięć”, ul. Zielna 39, 00-108 Warszawa. Nr konta (PKO BP): 80 1020 1013 0000 0002 0477 9007, Tytuł przelewu: Wołyń na Powązki
Źródło: Stowarzyszenie „Wspólnota i Pamięć”
