Zwrot we Francji? Senat przeciw wspomaganemu samobójstwu
Francuski Senat przygotowuje się do zaplanowanej na 11-13 maja debaty nad procedowanym od zeszłego roku projektem ustawy o „pomocy w umieraniu”. Deklarowanym zamiarem jest zapobieżenie sytuacji, w której śmierć staje się medyczną reakcją na cierpienie.
Prawicowa i centrowa większość w wyższej izbie francuskiego parlamentu zdecydowała się na ograniczenie dostępu do wspomaganego samobójstwa. Podczas posiedzenia Komisji Spraw Społecznych 29 kwietnia senatorowie usunęli koncepcję „prawa do wspomaganego umierania”, wprowadzoną wcześniej do projektu przez izbę niższą – Zgromadzenie Narodowe, zastępując ją ściśle regulowanym systemem medycznej pomocy w umieraniu.
W wersji opracowanej przez komisję możliwość użycia substancji śmiercionośnej została utrzymana, ale w znacznie węższych ramach. Miałaby ona teraz dotyczyć wyłącznie osób, których życie jest zagrożone w bardzo krótkim okresie, czyli w ostatnich dniach, a nawet godzinach ich życia. To przeformułowanie ma na celu zbliżenie tekstu do ducha ustawy Claeysa-Leonettiego z 2016 roku, która priorytetowo traktuje opiekę nad osobami u schyłku życia oraz zezwala na głęboką i ciągłą sedację aż do śmierci, nie przekraczając granicy działania celowo mającego na celu spowodowanie śmierci.
Zaostrzono również kryteria kwalifikowalności. Podczas gdy Zgromadzenie Narodowe przyjęło szeroką definicję, obejmującą poważne i nieuleczalne choroby w zaawansowanym stadium, Senat opowiedział się za znacznie bardziej rygorystycznym wymogiem: rokowaniem zagrożenia życia w krótkim okresie. Ta zmiana znacznie zmniejsza liczbę objętych nią sytuacji. Utrzymano zasadę, że pacjent powinien, w miarę możliwości, sam inicjować działanie, a interwencja pracownika służby zdrowia pozostaje jedynie wyjątkiem. Jednak mimo tych zabezpieczeń wciąż pojawiają się głosy zaniepokojenia utrzymującymi się niejasnościami tekstu i ryzykiem, jakie w dłuższej perspektywie stwarza on dla osób najbardziej bezbronnych.
Nawet w senackiej większości wciąż panują głębokie podziały. Projekt ustawy, odrzucony już w pierwszym czytaniu w styczniu, wywołał szczególnie ożywione debaty. Niektórzy senatorowie nadal stanowczo sprzeciwiają się jakimkolwiek formom wspomaganego samobójstwa, podczas gdy inni uważają, że konieczne jest ścisłe uregulowanie tej zasady, aby zapobiec jednostronnemu stanowieniu przez Zgromadzenie Narodowe tak poważnej kwestii. To napięcie sprawia, że wynik sesji plenarnej, zaplanowanej na 11-13 maja, jest niepewny.
Oczekuje się, że ugrupowania lewicowe będą dążyć do przywrócenia wersji przyjętej przez Zgromadzenie Narodowe, która jest znacznie bardziej otwarta na eutanazję. Kolejne odrzucenie projektu ustawy w Senacie nie jest wykluczone, co wydłużyłoby proces legislacyjny. W przypadku utrzymujących się rozbieżności między obiema izbami, Konstytucja stanowi, że decydujący głos będzie miało Zgromadzenie Narodowe.
