Chrześcijaństwo w tym maleńkim państwie ma za sobą czas prześladowań, gdy poprzedni prezydent nadał sobie tytuł „Wielkiego Czarownika” i zmusił Kościół do funkcjonowania bez biskupów, wydalając wielu zagranicznych misjonarzy, aresztując miejscowych księży oraz zamykając kościoły i szkoły katolickie. Obecnie w Gwinei Równikowej panuje wolność religijna, choć księża zauważający problem łamania praw człowieka są wtrącani do więzienia.
Najdłużej urzędujący przywódca w Afryce
Prezydent Obiang Nguema Mbasogo rządzi nieprzerwanie od 1979 roku i jest najdłużej urzędującym przywódcą w Afryce i pierwszym na świecie wśród szefów państw krajów niebędących monarchiami. Do władzy doszedł w wyniku wojskowego zamachu stanu, w którym obalił swego wuja Francisco Macíasa Nguemy.
Wesprzyj nas już teraz!
Choć Gwinea Równikowa jest demokratyczną republiką konstytucyjną, w rzeczywistości prezydent Obianga sprawuje rządy dyktatorskie, podczas których dochodzi do łamania konstytucji i praw człowieka, o co był wielokrotnie oskarżany. Według organizacji „Freedom House” Gwinea Równikowa jest jednym z najgorzej przestrzegających prawa obywatelskie i polityczne krajem świata. Panuje powszechna korupcja, a zyski z wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego, których bogate złoża odkryto w tym kraju, wzbogacają kieszenie prezydenckiej rodziny, zamiast służyć społeczeństwu, które żyje w biedzie. Wielkim problemem jest brak dostępu do edukacji i służby zdrowia.
170 lat ewangelizacji
Papieska wizyta wpisuje się w obchody 170. rocznicy ewangelizacji Gwinei, gdzie wiarę zaszczepili przede wszystkim jezuici i klaretyni. Katolicyzm jest religią dominującą i wyznaje go prawie 75 proc. gwinejskiego społeczeństwa. Populacja tego najmniejszego kraju Afryki kontynentalnej liczy 11 mln 670 tys. osób. Kościół zorganizowany jest obecnie w jedną prowincję kościelną, skupioną wokół archidiecezji Malabo, która pełni funkcję metropolii. Rozciąga się ona na całe terytorium kraju i obejmuje główną archidiecezję oraz cztery diecezje sufraganie: Bata, Ebebiyín, Mongomo i Evinayong, które obejmują zarówno wyspy, jak i ląd stały. Obecna archidiecezja wywodzi się z wikariatu apostolskiego Annobón, Corisco i Fernando Poo, erygowanego 10 października 1855 roku. Ta data oznacza początek zorganizowanej ewangelizacji na terytorium dzisiejszej Gwinei Równikowej. Patronką kraju jest Maryja Niepokalana.
4 709 wiernych na jednego księdza
W kraju, leżącym zarówno na kontynencie, jak i na licznych wyspach, działa 99 parafii i 568 ośrodków duszpasterskich. Za życie wiary odpowiada 6 biskupów, 172 kapłanów diecezjalnych i 93 zakonnych. W Gwinei posługuje 3 diakonów stałych, 28 braci zakonnych, 169 sióstr zakonnych i 19 misjonarzy świeckich, których wspiera rzesza 790 katechistów, stanowiących kręgosłup lokalnego Kościoła. Na jednego księdza przypada średnio 4 709 wiernych. Do kapłaństwa przygotowuje się aktualnie 105 kleryków, odbywających formację w wyższym seminarium duchownym, a 52 osoby uczą się w niższym seminarium.
Edukacja i służba zdrowia
W miarę swych skromnych środków Kościół w tym kraju angażuje się mocno w życie społeczne poprzez edukację i służbę zdrowia. Prowadzi 120 szkół, w których naukę pobiera prawie 26 tys. uczniów – od przedszkolaków po studentów. Dużym uznaniem w kraju cieszą się misyjne przychodnie zdrowia (9), domy pomocy dla osób niepełnosprawnych (3) oraz kościelne sierocińce (6). Prowadzone jest także leprozorium dla osób chorych na trąd.
Bogactwo kultur i języków
Gwinea Równikowa jest jedynym krajem Afryki, gdzie urzędowym językiem jest hiszpański, co jest pokłosiem kolonialnej przeszłości. Poszczególne ludy porozumiewają się w swoich narzeczach; i tak przykładowo Fangowie używają języka fang, lud Bubi zamieszkujący Bioko – bubi, a mieszkańcy wyspy Annobón – annobonés. Językami miejscowymi mówi się na co dzień w domach, znajdują one także swoje miejsce w duszpasterstwie i liturgii. To bogactwo językowe i kulturowe znalazło odzwierciedlenie w zapisie imion i nazwisk, ponieważ Gwinejczycy mają dwa imiona, hiszpańskie i afrykańskie. Kiedy je zapisują, imię hiszpańskie jest pierwsze, a następnie afrykańskie, po czym zapisywane są nazwiska ojca i matki. Przykładowo biskup będący przewodniczącym gwinejskiego episkopatu nazywa się – Juan Domingo-Beka Esono Ayang.
Lokalna kultura drogą spotkania z Ewangelią
Wśród lokalnych ludów Fang, Bubi, Ndowé, Annobonesi, Bisio, Balengue i innych można dostrzec wartości głęboko ewangeliczne: gościnność, solidarność, szacunek dla życia i otwartość na Boga. Mieszkańcy Gwinei głęboko wierzą, że kultura nie jest przeszkodą, ale raczej uprzywilejowaną drogą do spotkania z Ewangelią. Jest to skarb, który należy nie tylko do Afryki, ale wzbogaca cały Kościół powszechny.
„Gwineo Równikowa, powstań”
Jan Paweł II odwiedził ten kraj w 1982 roku, podczas swej drugiej podróży apostolskiej do Afryki. Jego wizyta miała charakter jedynie krótkiego przystanku. Papież spędził w Gwinei zaledwie kilka godzin: spotkał się z prezydentem, odprawił Mszę św. i zawierzył kraj Najświętszej Maryi Pannie. W czasie swej wizyty wypowiedział znamienne słowa: „Gwineo Równikowa, powstań!”, które pozostają wezwaniem również na dziś.
Intensywne 49 godzin
Leon XIV spędzi w Gwinei dwie doby. W tym czasie odbędzie dwie wewnętrzne podróże samolotem. W sumie na gwinejskiej ziemi papież wygłosi po hiszpańsku siedem przemówień, w tym dwie homilie. Hasłem jego wizyty są słowa: „Chrystus, światło Gwinei Równikowej – ku przyszłości pokoju”.
Młodzi, rodziny, chorzy, więźniowie
W pierwszym dniu podróży w byłej stolicy Gwinei Równikowej, Malabo, papież spotka się z prezydentem, przedstawicielami władz, społeczeństwa i korpusu dyplomatycznego oraz z reprezentantami świata kultury, którzy będą na niego oczekiwać na Kampusie Uniwersyteckim im. Leona XIV, narodowej uczelni. Odwiedzi również szpital psychiatryczny i prywatnie spotka z gwinejskimi biskupami. W drugim dniu wizyty Leon XIV uda się do miasta Mongomo, gdzie odprawi Mszę w Bazylice Niepokalanego Poczęcia NMP i odwiedzi Szkołę Techniczną im. Papieża Franciszka, a następnie uda się do miejscowości Bata, gdzie spotka się więźniami, będzie modlił się przy pomniku upamiętniającym ofiary serii wybuchów w koszarach wojskowych w 2021 r., a wieczorem na stadionie miejskim spotka z młodzieżą i rodzinami. Trzeciego dnia wizyty w Gwinei i zarazem ostatniego dnia pobytu na kontynencie afrykańskim, Ojciec Święty odprawi Mszę na stadionie w Malabo, a następnie uda się w podróż powrotną do Rzymu.
Źródło: KAI
