26 marca w katedrze polowej odprawiono Mszę św. w intencji uczestników akcji pod Arsenałem – jednej z najbardziej brawurowych operacji Szarych Szeregów przeprowadzonej w okupowanej Warszawie. Eucharystii przewodniczył ks. ppłk Robert Krzysztofiak, kapelan Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionów „Zośka” i „Parasol”. Po liturgii uroczystości przeniosły się w okolice Arsenału, gdzie – u zbiegu ulic Długiej i Bielańskiej – odbył się apel pamięci oraz złożono kwiaty przy głazie upamiętniającym akcję.
Do katedry wprowadzono sztandary wojskowe oraz sztandary instytucji kombatanckich i szkół noszących imiona jednostek i bohaterów Armii Krajowej. Wśród uczestników znaleźli się żołnierze AK, przedstawiciele Jednostki Wojskowej Komandosów z Lublińca – dziedziczącej tradycje batalionów AK, reprezentanci Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionów „Zośka” i „Parasol”, harcerze oraz młodzież. Obecny był m.in. gen. bryg. Marcin Siudziński, zastępca Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej.
W homilii ks. ppłk Krzysztofiak przypomniał, że uczestnicy akcji pod Arsenałem byli pokoleniem wychowanym na wierności, odpowiedzialności i gotowości do ofiary. Nawiązując do słów marsz. Józefa Piłsudskiego: „Być zwyciężonym i nie ulec – to zwycięstwo”, kapelan podkreślił, że taką postawę odnajdujemy również w świadectwie Szarych Szeregów. Zwrócił uwagę, że pamięć o ich czynach nie jest tylko wspomnieniem historycznym, ale pytaniem o współczesne postawy i wykorzystanie dziedzictwa wolności.
Wesprzyj nas już teraz!
Kapelan wezwał do rachunku sumienia z narodowej pamięci i osobistej wierności wartościom. – Wspominając bohaterów czasu II wojny, bohaterów Szarych Szeregów, zastanówmy się, czy dobrze wykorzystujemy ofiarę ich życia, ich świadectwo miłości, męstwa oraz świadectwo lojalności – powiedział. Dodał również, że „bez pamięci o przodkach, nie można budować dobrej i szlachetnej rzeczywistości oraz naszej przyszłości”. – Miejmy odwagę iść za dobrymi wzorcami. Zwłaszcza, gdy wojenna zawierucha jest u naszych granic. Gdy niepokój jutra wkrada się w serca i umysły. Mamy w naszej codzienności świadczyć, że są wartości, na których należy budować i za które można oddać to co cenne, nawet własne życie. Bądźmy jak Oni, kamieniami rzuconymi na szaniec – zachęcał ks. ppłk Krzysztofiak.
Po zakończonej Mszy św. wierni udali się pod budynek Arsenału na okolicznościowy apel. Podczas uroczystości odczytany został list Prezydenta RP Karola Nawrockiego do uczestników obchodów. „Przeprowadzona przez harcerzy Szarych Szeregów akcja (…) stała się symbolem heroizmu i etosu całego pokolenia Armii Krajowej. W odważnym i doskonale zorganizowanym ataku na niemiecki konwój więzienny znalazł wyraz gorliwy patriotyzm konspiratorów, których wojna pozbawiła prawa do młodzieńczej beztroski, zmusiła do wczesnego wejścia w dorosłość i postawiła przed nimi ogromne wymagania”, napisał prezydent Nawrocki.
Prezydent podkreślił, że wspominając akcję pod Arsenałem wciąż jesteśmy pod szczególnym wrażeniem braterstwa łączącego uczestników akcji. „Służba Ojczyźnie miała dla nich wymiar wspólnotowy, oparty na poczuciu lojalności i solidarności. Zjednoczeni tymi więziami druhowie – to znaczy przyjaciele – razem mierzyli się ze śmiertelnym zagrożeniem, wiedząc, że zawsze mogą liczyć na siebie nawzajem”.
Na koniec prezydent Nawrocki wyraził wdzięczność druhnom i druhom z warszawskich drużyn, opiekunom grobów żołnierzy batalionów „Zośka” i „Parasol” oraz kontynuatorom ich tradycji bojowych z Jednostki Wojskowej Komandosów z Lublińca. List prezydenta odczytał sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Wojciech Kolarski.
List przesłał też wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz, który podkreślił, że akcja pod Arsenałem miała duże znaczenie psychologiczne, „bo dodała otuchy mieszkańcom okupowanej Warszawy, a dla następnych pokoleń Polaków stała się symbolem harcerskiej solidarności, przyjaźni i odwagi w czasach próby”. Minister Kosiniak-Kamysz wyraził wdzięczność organizatorom 55. Edycji Rajdu Arsenał, upamiętniającej bohaterów tamtych wydarzeń. „Jestem pełen uznania dla Państwa zaangażowania i pasji w tworzeniu przestrzeni do edukacji historycznej połączonej z aktywnym działaniem, współpracą i wyzwaniami terenowymi. Tego rodzaju inicjatywy rozwijają w Waszych podopiecznych nie tylko wiedzę, ale również umiejętności praktyczne, samodzielność oraz poczucie odpowiedzialności za innych”, napisał.
Podczas uroczystości odczytany został apel pamięci a pod głazem z symbolem Polski Walczącej złożone zostały kwiaty.
***
Akcja pod Arsenałem została przeprowadzona 26 marca 1943 r. przez Grupy Szturmowe Szarych Szeregów. Jej celem było odbicie Jana Bytnara „Rudego” oraz innych więźniów przewożonych z siedziby Gestapo przy al. Szucha na Pawiak. Dowodził nią Stanisław Broniewski „Orsza”, a bezpośrednio – Tadeusz Zawadzki „Zośka”. W wyniku operacji uwolniono 21 więźniów; „Rudy” zmarł cztery dni później wskutek obrażeń po brutalnym śledztwie, a tego samego dnia zmarł także Aleksy Dawidowski „Alek”, ranny podczas ewakuacji spod Arsenału. Następnego dnia okupant rozstrzelał w odwecie na dziedzińcu Pawiaka 140 Polaków i Żydów.
Źródło: KAI
