Benin blokuje światowe forum alterglobalistów. W programie eko-socjalizm, migracja i „sprawiedliwość klimatyczna”
W położonym na południu Beninu mieście Kotonu, mimo niechęci władz, od 4 sierpnia trwa XVII Światowe Forum Społeczne. Gromadzi ono przedstawicieli organizacji pozarządowych – zarówno religijnych, jak i świeckich – którym bliska jest idea eko-socjalizmu. Inicjatywa powstała w 2001 r. jako przeciwwaga dla Światowego Forum Ekonomicznego. W praktyce jednak, podobnie jak spotkania w Davos, działa na rzecz przekształcania świata zgodnie z paradygmatem zrównoważonego rozwoju.
Tegoroczne forum miało potrwać do 8 sierpnia włącznie. Wśród głównych tematów znalazły się m.in. „sprawiedliwość klimatyczna”, zrównoważony rozwój oraz prawa człowieka.
4 sierpnia rząd Beninu zablokował i zakazał inauguracji wydarzenia na Uniwersytecie Abomey-Calavi – tuż przed przybyciem międzynarodowych delegacji oraz karawan aktywistów.
Choć Światowe Forum Społeczne chełpi się tym, że nie posiada formalnej struktury ani stałych instytucji i pozostaje „otwartą przestrzenią”, w rzeczywistości funkcjonują w jego ramach określone mechanizmy organizacyjne, a program spotkań przygotowywany jest z dużym wyprzedzeniem. W ciągu pięciu dni miało odbyć się wiele paneli dyskusyjnych w regionalnych centrach Beninu. Zaplanowano ponad 200 sesji. Główne debaty tematyczne oraz wydarzenia inauguracyjne miały odbyć się na Uniwersytecie Abomey-Calavi.
Tam zaplanowano również najważniejsze sesje poświęcone „sprawiedliwości klimatycznej”, prawom człowieka oraz solidarnej ekonomii. Ouidah miało pełnić funkcję Wioski Przywódców Tradycyjnych i Religijnych, natomiast Porto-Novo – Wioski Parlamentarzystów i Wybranych Urzędników. W programie znalazły się rozmowy na temat alternatywnych modeli wobec ekstraktywistycznej globalnej polityki gospodarczej i surowcowej.
Organizatorzy zamierzali poruszyć także kwestie chłopskiej agroekologii, suwerenności żywnościowej, tworzenia sieci ułatwiających swobodne przemieszczanie się i migrację transnarodową. Dyskusje miały dotyczyć gospodarki społecznej i solidarnej, relokalizacji polityki publicznej oraz „sprawiedliwości genderowej”.
Przygotowania do Światowego Forum Społecznego 2026 rozpoczęto dwa lata wcześniej. Wydarzenie przedstawiano jako przełomowe spotkanie mające odpowiedzieć na najważniejsze globalne wyzwania, a jednocześnie wspierać dialog i współpracę międzynarodową.
W forum uczestniczą przedstawiciele Światowej Rady Kościołów oraz licznych organizacji religijnych. Wśród podejmowanych tematów znajdują się: dekolonizacja, suwerenność, sprawiedliwość społeczna, prawa człowieka i „równość genderowa”, „sprawiedliwość klimatyczna i sprawiedliwa transformacja”, ochrona dóbr wspólnych, agroekologia i suwerenność żywnościowa, alternatywne systemy ekonomiczne, likwidacja rajów podatkowych, edukacja inkluzywna, walka z pandemiami, rozbrojenie, prawa uchodźców, alternatywy wobec militaryzmu, demokracja partycypacyjna oraz przeciwdziałanie korupcji.
W programie znalazły się również kwestie związane z promocją duchowości afrykańskiej, suwerennością cyfrową, mobilizacją obywateli i ruchów społecznych na rzecz transformacji świata zgodnie z eko-socjalistyczną wizją zrównoważonego rozwoju oraz ideą powszechnego obywatelstwa, zakładającą m.in. swobodę przemieszczania się i przyjmowanie „uchodźców klimatycznych”. Uczestnicy forum deklarują sprzeciw wobec kapitalistycznej globalizacji.
4 sierpnia, w dniu planowanego otwarcia forum, władze Beninu zakazały demonstracji inauguracyjnej. Karawana z Afryki Zachodniej, w której uczestniczyły m.in. organizacje feministyczne, została wydalona z kraju. Pięć autobusów zawrócono po przekroczeniu granicy.
Dzień później, 5 sierpnia, uczestników forum nie wpuszczono również na teren uniwersytetu, gdzie miała odbyć się większość debat.
Pojawiają się informacje, że rząd Beninu znajduje się pod presją władz Stanów Zjednoczonych, Izraela i Maroka, aby zakazać działalności forum przedstawianego jako „przestrzeń samoorganizacji afrykańskich obrońców praw człowieka, ruchów społecznych i stowarzyszeń kulturalnych”.
Istotną rolę w ramach Światowego Forum Społecznego odgrywa Światowa Rada Kościołów, której siedziba znajduje się w Szwajcarii. Organizacja koordynuje program ekumenicznego orędownictwa na rzecz ziemi, wody i żywności. Podczas tegorocznego spotkania jej przedstawiciele mieli wnieść do debaty „głos zakorzeniony w wierze w kwestiach ziemi, wody i sprawiedliwości żywnościowej”.
Światowa Rada Kościołów uczestniczy w Światowym Forum Społecznym od jego pierwszej edycji w 2001 r. i obecnie zasiada w jego Radzie Międzynarodowej.
Podczas ostatniego Światowego Forum Społecznego w Katmandu w 2024 r. przedstawiciele Rady uczestniczyli w wydarzeniach poświęconych „sprawiedliwości klimatycznej”, kwestiom ziemi i rolnictwa oraz umorzeniu długów.
Misję Rady koordynuje Dinesh Suna, dyrektor programowy Światowej Rady Kościołów ds. Ziemi, Wody i Żywności. Mobilizację większej liczby kościołów i organizacji wyznaniowych z Afryki Zachodniej wspiera niemiecka organizacja Bread for the World.
Mimo zakazu władz Beninu tysiące uczestników forum próbuje gromadzić się w alternatywnych miejscach, aby kontynuować ideę budowania „innego świata”, zgodnie z hasłem ruchu: „Another World is Possible”.
Źródło: fsm2026benin.org, oikoumene.org, europe-solidaire.org, internationalviewpoint.org
AS
