Co z wiernymi FSSPX? Watykan: Kto chodzi z przekonania, jest ekskomunikowany
Stolica Apostolska nałożyła 2 lipca surowe kary na Bractwo Kapłańskie św. Piusa X. Kara ekskomuniki dotyczy biskupów i księży, ale również niektórych wiernych świeckich. Może chodzić o tych, którzy chodzą wyłącznie do Bractwa, będąc przekonanymi, że FSSPX ma rację wbrew papieżowi.
Kardynał Victor Manuel Fernández wyjaśnił tę kwestię w drugim punkcie swojej "Noty" dołączonej do dekretu o ekskomunice.
Napisał dosłownie:
"2. Jeśli chodzi o wiernych świeckich, ci, którzy formalnie należą do Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X na warunkach ustalonych w Nocie wyjaśniającej Papieskiej Rady ds. Tekstów Prawnych z 1996 r. (por. tamże , 7), nadal obowiązującej, którą przyjmuje ta Dykasteria, są uważani za schizmatyków i ekskomunikowanych."
W "Nocie wyjaśniającej" z 1996 roku rozróżnia się na wiernych, którzy chodzą do FSSPX w sposób stały i z przekonania o słuszności działań Bractwa, a tych, którzy korzystają z posługi Bractwa z innych względów. Ci pierwsi są ekskomunikowani, drudzy nie. Konkretna ocena zależy od danego przypadku.
Nota z 1996 roku mówi dosłownie o "formalnej przynależności":
"5. Jak stwierdzono w Motu Proprio n. 5 c), ekskomunika mocą samego prawa za schizmę dotyczy tych, którzy „formalnie przynależą” do wspomnianego ruchu schizmatyckiego. Chociaż kwestia dokładnego zakresu pojęcia „formalnego przynależenia do schizmy” powinna zostać przekazana właściwej Kongregacji Nauki Wiary, Papieska Rada uważa, że takie przynależenie musi obejmować dwa uzupełniające się elementy:
a ) o charakterze wewnętrznym, polegającym na swobodnym i świadomym podzielaniu istoty schizmy, czyli na takim opowiadaniu się za zwolennikami Lefebvre’a, że opcja ta jest stawiana ponad posłuszeństwem Papieżowi (u podłoża tej postawy będą zazwyczaj stanowiska sprzeczne z Magisterium Kościoła);
b ) inny, o charakterze zewnętrznym, polegający na uzewnętrznieniu tej opcji, czego najbardziej oczywistym znakiem będzie wyłączny udział w lefebriańskich aktach „kościelnych”, bez uczestniczenia w aktach Kościoła katolickiego (jest to jednak znak niejednoznaczny, ponieważ istnieje możliwość, że niektórzy wierni mogą brać udział w liturgicznych czynnościach zwolenników Lefebvre’a, nie podzielając ich schizmatyckiego ducha)."
Oznacza to, że według Watykanu ekskomunikowany jest ten, kto chodzi wyłącznie do Bractwa i jest przekonany o słuszności jego działań wbrew papieżowi.
Jeżeli jednak wierny, który okazjonalnie (sic) uczęszcza do Bractwa, nie czyni tego z wewnętrznego przekonania o słuszności działań Bractwa przeciwko papieżowi, stosuje się wówczas punkt 7 "Noty" z 1996 roku, który brzmi:
"7. W przypadku innych wiernych jest jednak oczywiste, że okazjonalny udział w czynnościach liturgicznych lub działaniach ruchu lefebrystów, bez przyjęcia postawy rozłamu doktrynalnego i dyscyplinarnego, nie wystarcza do formalnego członkostwa w ruchu. W praktyce duszpasterskiej ocena ich sytuacji może być trudniejsza. Należy przede wszystkim uwzględnić intencję danej osoby i przełożenie tej wewnętrznej dyspozycji na działanie. Różne sytuacje muszą zatem być oceniane indywidualnie, przez kompetentne organy na forum zewnętrznym i wewnętrznym."
W "Nocie" z 1996 roku jest też istotny punkt kolejny, brzmiący:
"8. Zawsze jednak konieczne będzie rozróżnienie kwestii moralnej , czy istnieje grzech schizmy, od kwestii prawno-karnej, czy istnieje przestępstwo schizmy i jego konsekwencja. Do tej ostatniej należy stosować przepisy Księgi VI KPK (w tym kanony 1323–1324)."
To oznacza, że w teorii mogą być przypadki, w których wierny popełnia grzech schizmy, ale nie ponosi odpowiedzialności za przestępstwo schizmy.
Kwestia należy do indywidualnych rozstrzygnięć duszpasterskich; jakkolwiek kardynał Fernández nie zacytował punktu 8., a jedynie bardziej surowe punkty wcześniejsze.
Źródła: vatican.va, pch24.pl
