Dlaczego Polacy wciąż dialogują z Żydami? Ks. prof. Waldemar Chrostowski wyjaśnia

26 marca 2024

Skąd bierze się specyficzna dla Polski forma dialogu z judaizmem? Dlaczego w żadnym innym kraju na świecie Kościół katolicki nie poświęca aż tyle uwagi Żydom? O tym mówił ks. prof. Waldemar Chrostowski.

20 marca w Warszawie odbyła się promocja książki „Rozmowy jerozolimskie” red. Pawła Lisickiego z ks. prof. Waldemarem Chrostowskim. Książka wydana nakładem wydawnictwa „Fronda” jest zapisem rozmów, które przeprowadzono w Ziemi Świętej dla serialu portalu PCh24.pl „Kto zabił Jezusa?”, który można oglądać na kanale PCh24 TV.

Podczas spotkania red. Paweł Chmielewski zapytał ks. prof. Waldemara Chrostowskiego o specyfikę polskiego dialogu z Żydami.

- W żadnym innym kraju, w żadnym innym Kościele lokalnym, dialog z judaizmem nie zajmuje tyle miejsca i uwagi, ile w Polsce. Gdzie indziej specjalnie się tym nie przejmują. Gdyby zapytać we Włoszech, w Szwajcarii czy na Bałkanach, byliby zdziwieni, o co chodzi – odparł ks. prof. Waldemar Chrostowski.

- Jesteśmy jedynym krajem - nie tylko w Europie, ale i na świecie - gdzie jest doroczny dzień judaizmu w Kościele. Jest to inicjatywa specyficznie polska, nigdzie tego nie ma - dodał.

Jego zdaniem wśród korzeni tego zjawiska można wskazać obecność św. Jana Pawła II w rzymskiej synagodze w 1986 roku. - Wypowiedział tam słowa, które brzmiały przedziwnie. Zwracając się do zgromadzonych tam Żydów powiedział, że religia żydowska jest dla naszej religii, dla chrześcijaństwa, w pewien sposób sprawą wewnętrzną. To znaczy, że jeżeli chcemy zrozumieć, kim jesteśmy jako chrześcijanie, jako wyznawcy Jezusa Chrystusa, to trzeba to odnieść do religii żydowskiej – wskazał ksiądz profesor.

Trzeba tu jednak uściślić różnicę pomiędzy religią żydowską przed Chrystusem oraz w Jego czasach z jednej strony, a z drugiej strony religią żydowską która stanowi w dużej mierze na odpowiedź na chrześcijaństwo, czyli judaizm rabiniczny, jaki zaistniał od II połowy I wieku. - Tego rozróżnienia w tej refleksji nie ma. Błąd polega na tym, że daje się znak równania: judaizm rabiniczny = religia Mojżeszowa. [...] Nic bardziej błędnego. Judaizm rabiniczny jest religią Starego Testamentu w analogiczny sposób jak chrześcijaństwo. Obie religie dzieli Osoba Jezusa Chrystusa – stwierdził prelegent.

Papież Jan Paweł II powiedział też inne słowa. „Jesteście naszymi braćmi umiłowanymi i można powiedzieć - w pewien sposób - naszymi starszymi braćmi”. To brzmi według ks. prof. Waldemara Chrostowskiego prawie jak prowokacja, bo takiej miłości na przestrzeni dziejów nie było; Jan Paweł II chciał jednak przełamać przeszłość. Problem w tym, że w Polsce słowa papieża zostały przeinaczone: Jan Paweł II powiedział "w pewien sposób naszymi starszymi braćmi", ale w polskiej wersji wyrażenie "w pewien sposób" wypadło. W efekcie upowszechniła się formuła "starszych braci". - To prawdziwe nieszczęście. To jest bliskie herezji. Papież powiedział "w pewien sposób". W pewien sposób - tak; w pewien sposób - nie - wskazał.

Więcej w nagraniu.