Kanada straci jedną prowincję? Referendum już w październiku
Mieszkańcy Alberty w październiku br. pójdą do urn – ogłosiła 21 maja premier tej kanadyjskiej prowincji Danielle Smith. W referendum obywatele opowiedzą się, czy chcą, by Alberta pozostała częścią Kanady.
Pytanie referendalne ma brzmieć: „Czy Alberta ma pozostać prowincją Kanady, czy też rząd Alberty ma rozpocząć prawną procedurę przewidzianą w kanadyjskiej konstytucji, by przeprowadzić wiążące referendum w prowincji ws. pytania, czy Alberta powinna czy też nie odłączyć się od Kanady”.
Jeśli więc mieszkańcy Alberty opowiedzą się za odłączeniem od Kanady, nie nastąpi to automatycznie, lecz spowoduje przygotowanie kolejnego referendum w sprawie secesji.
Ogłoszone właśnie pytanie referendalne zostanie dopisane do innych dziewięciu – m.in. na temat migracji – które miały się znaleźć w głosowaniu 9 października 2026 r.
Sama premier Alberty zapowiedziała, że będzie głosować za pozostaniem prowincji częścią Kanady, jednak podejmie naciski na kanadyjski rząd w sprawie zwiększenia kompetencji prowincji. Zarzuciła krajowemu rządowi, że od lat centralizuje sprawowanie władzy „w amerykańskim stylu”. Tymczasem kompetencje rządu federalnego i poszczególnych prowincji są opisane w kanadyjskiej konstytucji.
Ogłoszone przez premier Smith referendum łączy w sobie dwa przeciwne pytania padające z dwóch kampanii. Z jednej strony są bowiem zwolennicy pozostania częścią Kanady – ruch „Forever Canadian”, który w październiku 2025 r. zebrał ponad 456 tys. podpisów pod petycją o referendum dotyczące wyrażenia zgody na dalsze pozostanie Alberty jako jednej z kanadyjskich prowincji.
Po przeciwnej stronie są zaś orędownicy secesji – kampania Stay Free Alberta, powiązana z separatystycznym ugrupowaniem Alberta Prosperity Project. 4 maja złożyli oni podpisy z wnioskiem o referendum w sprawie odłączenia się od Kanady i twierdzą, że jest ich ponad 300 tys. Podpisy nie zostały jednak zweryfikowane przez komisję wyborczą prowincji, ponieważ proces ten został wstrzymany przez sąd. Ponadto sąd w Albercie uznał ewentualne odłączenie prowincji od Kanady jako naruszające prawa Indian.
Źródło: PAP
AF
