Miały pomagać w diecie, powodują zawały. Eksperci ostrzegają przed słodzikami
Ludzie sięgają po słodziki, licząc że są zdrowsze oraz mniej kaloryczne niż tradycyjny cukier. Jak się jednak okazuje, mogą zwiększać ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, tj. udaru mózgu, zawału serca czy zgonu sercowego.
Wyniki najnowszych badań nad słodzikami, zwłaszcza popularnym ksylitolem, zostały zaprezentowane podczas kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) w Monachium.
Zdaniem autorów pracy wskazane są dalsze badania nad bezpieczeństwem ksylitolu i innych sztucznych substancji słodzących, ponieważ są one stosowane w coraz większych ilościach.
Naukowcy przypomnieli, że tzw. sztuczne substancje słodzące są powszechnie stosowane jako zamienniki cukru w diecie. Ksylitol to alkohol polihydroksylowy, który powstaje w niewielkich ilościach w organizmie jako produkt uboczny metabolizmu węglowodanów, a także występuje naturalnie w śladowych ilościach w niektórych owocach, warzywach, grzybach, korze drzew. Jest on również dodawany – często w ilościach ponad tysiąckrotnie większych – do żywności, napojów i produktów do higieny jamy ustnej w celu nadania słodkiego smaku oraz ze względu na takie zalety, jak niski indeks glikemiczny oraz brak związku z powstawaniem próchnicy.
Jednak, mimo rosnącego zastosowania ksylitolu, jego długoterminowy wpływ na ryzyko wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych nie był dotychczas szeroko badany.
„We wcześniejszych badaniach wykazaliśmy, że ksylitol może nasilać zdolność płytek krwi do tworzenia zakrzepów. Stwierdziliśmy również, że wysokie stężenie ksylitolu we krwi wiązało się z występowaniem incydentów sercowo-naczyniowych u osób z grupy wysokiego ryzyka w ciągu trzech lat” – przypomniał prezentujący pracę dr Marco Witkowski ze Szpitala Uniwersyteckiego Charite w Berlinie (Niemcy).
W swoim najnowszym badaniu naukowcy niemieccy sprawdzali, czy ksylitol zwiększa ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych w większej grupie osób z populacji ogólnej i przy znacznie dłuższym okresie obserwacji. Zebrane dane dotyczyły łącznie 17 710 osób z dwóch długofalowych badań: kanadyjskiego pt. Canadian Longitudinal Study on Aging (CLSA) oraz europejskiego pt. European Prospective Investigation into Cancer (EPIC)-Norfolk.
Okazało się, że osoby, u których poziom ksylitolu we krwi (co odzwierciedla jego spożycie) mieścił się w najwyższym przedziale, miały znacznie wyższe ryzyko wystąpienia poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu czy zgon z powodu sercowo-naczyniowego, w porównaniu z osobami, u których poziom ksylitolu mieścił się w najniższym przedziale.
W trakcie sześcioletniej obserwacji uczestników badania kanadyjskiego ryzyko wystąpienia poważnego zdarzenia sercowo-naczyniowego było o 57 proc. wyższe u osób z najwyższymi poziomami ksylitolu we krwi, w porównaniu z osobami o poziomach najniższych. Wynik ten uzyskano po uwzględnieniu znanych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, takich jak starszy wiek, płeć, palenie tytoniu, stężenie lipidów we krwi, cukrzyca i nadciśnienie tętnicze.
W trakcie 30-letniej obserwacji w badaniu europejskim ryzyko wystąpienia poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych było o 18 proc. wyższe u osób z najwyższymi stężeniami ksylitolu we krwi, w porównaniu z osobami o najniższych stężeniach.
Po uwzględnieniu danych z grup o średnich poziomach tego związku we krwi, stwierdzono występowanie zależności typu „dawka–odpowiedź”, co oznacza, że im wyższe było stężenie ksylitolu, tym częściej występowały zdarzenia sercowo-naczyniowe.
Zaobserwowany związek był niezależny od czynników, które mogą skłaniać ludzi do sięgania po produkty niskokaloryczne, jak wskaźnik masy ciała (BMI), nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy poziom lipidów we krwi.
„Sztuczne słodziki są spożywane przez osoby przekonane, że są one zdrowsze od cukru, a organy regulacyjne powszechnie uznają je za bezpieczne. Wyniki naszych długoterminowych badań w populacji ogólnej uświadamiają nam, jak niewiele wiemy o bezpieczeństwie ksylitolu dla układu sercowo-naczyniowego, i wskazują na konieczność prowadzenia dalszych badań, zwłaszcza że ilość ksylitolu w produktach stale rośnie” – powiedział dr Witkowski.
Komentując prezentowaną pracę, prof. Dan Atar, członek Komitetu ds. Komunikacji ESC zauważył, że choć w przypadku tego typu badań obserwacyjnych trudno jest ustalić jednoznacznie związek przyczynowo-skutkowy, wyniki te wskazują na konieczność dalszych badań nad długoterminowym wpływem ksylitolu na układ krążenia.
PAP
oprac. PR
UE: podatek od biletów lotniczych i cukrowy zasilą unijny budżet?
