Niepokojący deficyt Polski rośnie. To już blisko 200 miliardów złotych

Mimo pozytywnych ocen kondycji gospodarczej Polski, coraz większe obawy rodzi rosnący dług publiczny, przekraczający bezpieczną granicę. Jego wysokość zbliża się do 200 miliardów złotych.
Zgodnie z danymi MF, dochody zrealizowano w 77,5 proc., wydatki w 75,8 proc., a deficyt - w 71,8 proc. wobec ustaleń w tegorocznej ustawie budżetowej.
Największą częścią dochodów stanowiły wpływy z podatków (ponad 445,8 mld zł), w tym ponad 77,1 mld zł z akcyzy, 69,5 mld zł z CIT oraz 6,3 mld zł z tzw. podatku bankowego. Wpływy z PIT to 71,1 mln zł.
Resort finansów poinformował w komunikacie, że dochody ogółem były o ok. 30 mld zł (tj. 6,4 proc. wyższe rok do roku), a dochody podatkowe wzrosły o 29,9 mld zł (7,2 proc.) rdr. Dodatkowo wpływy z VAT wyniosły 276,1 mld zł (wzrost o ok. 7,6 mld zł, czyli 2,8 proc. rdr).
Ministerstwo podkreśliło, że 2026 r. to drugi rok funkcjonowania reformy dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Wyjaśniło, że oznacza to, że dochody budżetu państwa w przypadku PIT oraz CIT są wykonywane na podstawie tej samej zasady ustalania udziałów JST, co w 2025 r. Przy czym udziały JST w PIT w 2025 r. wyniosły 174,1 mld zł, natomiast na 2026 r. zaplanowano je na 193,8 mld zł, tj. o 11,4 proc. więcej. Dla CIT jest to odpowiednio 28,2 mld zł w 2025 r. oraz 27,5 mld zł w 2026 r.
Gdyby udziały JST w PIT za okres styczeń-październik były takie jak w 2025 r., dochody budżetu państwa z PIT po październiku br. wyniosłyby ok. 18,3 mld zł, tj. ok. 18,3 mld zł więcej rdr.
Całkowite wpływy z PIT (budżet państwa oraz JST) w okresie styczeń-październik 2026 r. wyniosły 178,9 mld zł i były wyższe o 18,3 mld zł (11,4 proc.), w ujęciu rok do roku. Udziały przekazane JST były zbliżone i wyniosły 178,9 mld zł, wobec 160,6 mld zł w 2025 r.
Resort zauważył też, że we wrześniu produkcja sprzedana przemysłu wzrosła nominalnie o 10 proc. rdr, a sprzedaż detaliczna o 6,7 proc. rdr, co miało pozytywny wpływ na dochody z VAT w październiku.
Na wykonanie dochodów z VAT wpływ miało również czasowe obniżenie stawki VAT na paliwa silnikowe z 23 do 8 proc. w ramach pakietu CPN. Resort podał, że łączny efekt CPN dla akcyzy i VAT od stycznia do września to ok. 5,3 mld zł. Pierwsza edycja programu CPN obowiązywała od 31 marca do 1 lipca, następnie program powrócił od 17 do 31 sierpnia, a najnowsza edycja obejmuje okres od początku października do końca grudnia br.
Zgodnie z danymi MF dochody z VAT za październik w kwocie ok. 32 mld zł dotyczą deklaracji za wrzesień, zatem nie uwzględniają efektu wprowadzenia rządowego programu CPN, gdyż we wrześniu program ten nie obowiązywał.
Resort wskazał, że w okresie styczeń-październik 2026 r. najwyższe kwotowo wydatki odnotowano w następujących częściach budżetu państwa: Zakład Ubezpieczeń Społecznych – w wysokości 162,8 mld zł, tj. 78,4 proc. planu, obrona narodowa – w wysokości 78,9 mld zł, tj. 66,2 proc. planu, obsługa długu Skarbu Państwa – w wysokości 75,4 mld zł, tj. 83,8 proc. planu, oraz budżety wojewodów – w wysokości 48,3 mld zł, tj. 77,9 proc. planu.
W stosunku do tego samego okresu roku 2025 r. wyższe wykonanie odnotowano m.in. w części budżetowej poświęconej obsłudze długu Skarbu Państwa, gdzie przekazano o 15,7 mld zł więcej środków. MF tłumaczy, że było to „wypadkową wzrostu obsługiwanego zadłużenia, kształtowania się sytuacji na krajowym rynku finansowym i bieżącego rozkładu jego obsługi”.
Tegoroczna ustawa budżetowa zakłada dochody państwa na poziomie ok. 647,2 mld zł, wydatki na ok. 918,9 mld zł, a deficyt nie większy niż ok. 271,7 mld zł.
(PAP)/oprac. FA






