Nowe unijne przepisy o opakowaniach. Firmy zapłacą więcej, klienci też?

12 sierpnia 2026 r. w całej Unii Europejskiej zaczęły obowiązywać przepisy wynikające z rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Packaging and Packaging Waste Regulation, PPWR). Sprzedawcy detaliczni, sieci restauracji oraz producenci opakowań ostrzegają, że nowe wymogi spowodują wzrost cen w całej Unii.

Nowe regulacje zastępują dotychczasowe przepisy krajowe oparte na unijnej dyrektywie z 1994 r. i mają stworzyć jednolite zasady obowiązujące na całym rynku wspólnotowym.

Przedstawiciele branży handlowej i gastronomicznej wskazują jednak, że koszty inwestycji w nowe materiały, recykling, systemy selektywnej zbiórki oraz rozwiązania umożliwiające ponowne wykorzystanie opakowań będą częściowo przenoszone na klientów.

Jednym z problemów jest dostępność i cena materiałów pochodzących z recyklingu. Branża zwraca uwagę, że plastik z odzysku przeznaczony do kontaktu z żywnością, którego stosowania w coraz większych ilościach domaga się Bruksela, jest wciąż droższy od tworzywa pierwotnego, a jego podaż w Europie pozostaje ograniczona.

Tymczasem Jessika Roswall, unjna komisarz ds. środowiska, odporności wodnej i konkurencyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym, nazwała rozporządzenie „inwestycją w przyszłość Europy”. Jej zdaniem, zharmonizowane przepisy obniżą koszty opakowań w perspektywie średnioterminowej.

Zdaniem Komisji wspólne unijne ramy prawne mają ograniczyć ilość odpadów opakowaniowych i obniżyć koszty dla przemysłu opakowaniowego. Jednocześnie powinny zwiększyć zrównoważenie całego łańcucha wartości związanego z odpadami oraz zmniejszyć zależność UE od importu surowców pierwotnych. Regulacje mają również – w opinii eurokratów – wzmocnić rynek surowców wtórnych i wspierać transformację w kierunku konkurencyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym oraz osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r.

„Zastępując rozproszone wymogi krajowe wspólnym zestawem przepisów UE obejmujących cały cykl życia opakowań, rozporządzenie PPWR zapewnia większą pewność prawną i wzrost efektywności dla przedsiębiorstw działających transgranicznie, jednocześnie tworząc silniejsze warunki dla inwestycji, innowacji i rozwoju w zakresie rozwiązań opakowaniowych w gospodarce o obiegu zamkniętym” – czytamy na stronie Komisji Europejskiej.

PFAS i ograniczenie ilości odpadów

PPWR ogranicza również stosowanie substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS) w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Chodzi m.in. o pojemniki na wynos, opakowania do fast foodów, torebki do popcornu do mikrofalówek, papier do pieczenia czy pudełka do pizzy.

Rozporządzenie wprowadza ponadto nowe wymogi dotyczące sortowania i ograniczania ilości odpadów opakowaniowych. Obejmują one m.in. limity dotyczące pustej przestrzeni w opakowaniach, ograniczenia stosowania niektórych jednorazowych opakowań plastikowych oraz cele dotyczące ich ponownego wykorzystania.

Nie wszystkie wymogi zaczną obowiązywać od razu. Część z nich będzie wprowadzana etapami, m.in. od 2028 i 2030 r. Od 2030 r. wejdzie w życie obowiązek stosowania w nowych opakowaniach plastikowych materiałów z odzysku oraz wymóg, aby wszystkie opakowania nadawały się do recyklingu.

Obawy przedsiębiorców

Przeciwnicy regulacji zwracają uwagę nie tylko na koszty dostosowania opakowań, lecz także na kwestie formalne.

Jednym z nich jest art. 44 wprowadzający obowiązek rejestracji producenta w każdym państwie członkowskim, w którym jego opakowanie zostało po raz pierwszy udostępnione na rynku. Z kolei przedsiębiorca niemający siedziby w danym państwie musi wyznaczyć w nim przedstawiciela na podstawie pisemnego upoważnienia (art. 45).

Branża wskazuje, że problemem jest brak jednolitego systemu rejestracji w całej Unii. Przedsiębiorca, który sprzedaje towary w kilku państwach członkowskich, nie może załatwić wszystkich formalności w jednym miejscu. W każdym kraju, w którym po raz pierwszy udostępnia swoje opakowania na rynku, musi się odrębnie zarejestrować i spełnić lokalne wymogi.

Koszty związane z takimi obowiązkami są ponoszone na każdym rynku niezależnie od wielkości sprzedaży. Może to stanowić szczególnie duże obciążenie dla małych przedsiębiorców, którzy sprzedają towary za pośrednictwem internetu. Niektórzy niezależni sprzedawcy internetowi już zaprzestali wysyłki swoich towarów do innych krajów UE.

Niemieckie stowarzyszenie sprzedawców detalicznych Händlerbund krytykuje regulację, wskazując, że zamiast ograniczać obciążenia administracyjne nakłada ona na przedsiębiorców kolejne obowiązki.

W grudniu 2025 r. Komisja Europejska zaproponowała zawieszenie do 2035 r. obowiązku ustanawiania przedstawiciela w innych państwach UE przez producentów mających siedzibę w Unii. Prace nad tą propozycją zostały jednak przerwane przez Radę UE 24 czerwca br. Powodem były zastrzeżenia zgłaszane przez znaczną większość państw członkowskich.

Źródło: brusselssignal.eu, environment.ec.europa.eu

AS