Oto jak Unia Europejska finansuje skrajne ideologie. Ordo Iuris ujawnia

Unia Europejska przedstawia się jako bezinteresowny strażnik praw człowieka na świecie. Analiza Ordo Iuris dorocznego sprawozdania jednej z unijnych agend ujawnia jednak wybiórczość dokumentu, ukrytą agendę aborcyjną i nacisk poprzez warunkowość finansową. Pisze o tym Anna Kubacka z Instytutu Ordo Iuris. 

Europejska Służba Działań Zewnętrznych opublikowała sprawozdanie Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, na podstawie którego Parlament Europejski przyjmuje coroczną rezolucję.

Przeprowadzona przez Ordo Iuris analiza sprawozdania i powiązanych z nim dokumentów tworzą obraz unijnego mechanizmu presji i szantażu finansowego wywieranych na państwa trzecie celem narzucenia im lewicowych interpretacji praw człowieka – z „równością płci”, „prawem do aborcji”, czy instytucjonalizacją związków jednopłciowych na czele.

Sprawozdanie całkowicie pomija kwestię surogacji, choć unijne akty wprost uznają wykorzystywanie w ramach tzw. macierzyństwa zastępczego za formę handlu ludźmi.

Europejska Służba Działań Zewnętrznych opublikowała „2025 Annual Report on Human Rights and Democracy in the World” – doroczne sprawozdanie Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, na podstawie którego Parlament Europejski corocznie przyjmuje własną rezolucję. Dokument, jak co roku, przedstawia Unię Europejską jako bezinteresownego strażnika praw człowieka i demokracji na świecie.

Instytut Ordo Iuris przeprowadził szczegółową analizę tego dokumentu – zestawiając go z materiałem źródłowym, na którym się opiera: sprawozdaniami krajowymi obejmującymi ponad 150 państw oraz strategiami i aktami prawnymi, do których sprawozdanie się odwołuje. Wnioski są dalekie od tych, jakie sugerowałaby sama lektura raportu.

Milczenie, które nie jest neutralnością

Sprawozdanie kategorycznie odrzuca karę śmierci i tortury jako „niezgodne z prawem do życia i z godnością człowieka” – nie rozciągając jednak tej samej, bezwzględnej logiki na dziecko nienarodzone. Dokument w ogóle nie używa słowa „aborcja”, ani nawet terminu „zdrowie i prawa seksualne i reprodukcyjne” (SRHR), który przez lata był niemal kardynalnym elementem unijnych dokumentów o prawach kobiet.

Nie oznacza to jednak, że Unia porzuciła swój postulat. Jak wskazuje analiza, „globalna strategia zdrowotna UE”, na którą przeznaczono 5,4 mld euro, jest programowo zorientowana na SRHR, a Komisja deklaruje wprost „prawo każdej jednostki do pełnej kontroli nad swoją seksualnością i zdrowiem reprodukcyjnym”. Sprawozdania krajowe są w tym zakresie znacznie bardziej bezpośrednie niż dokument zbiorczy – słowo „aborcja” pada w nich sześciokrotnie, zawsze z tym samym wzorcem ocennym: zwiększona ochrona życia to regres, rozszerzenie dostępu do aborcji to postęp.

Ma to przełożenie na wymiar materialny. W Mali unijne wsparcie finansowe wprost objęło „programy dotyczące zdrowia i praw seksualnych i reprodukcyjnych” – nie jest to ogólnikowa deklaracja, lecz konkretna linia budżetowa. W Rwandzie z kolei – gdzie UE uruchomiła swoją flagową „Inicjatywę Team Europe na rzecz SRHR” – w 2025 r. „rozszerzono dostęp do aborcji i antykoncepcji”, co sprawozdanie krajowe opisuje jako element „generalnie pozytywnych ram prawnych” tego państwa.

Surogacja: temat, którego nie ma, choć sama UE uznaje go za handel ludźmi

Najbardziej rażąca jest jednak nieobecność w dokumencie tematu surogacji. Ani sprawozdanie zbiorcze, ani żadne ze sprawozdań krajowych nie poświęcają jej ani jednego zdania – mimo że Parlament Europejski wielokrotnie we własnych rezolucjach uznawał komercyjne „macierzyństwo zastępcze” za formę wykorzystywania kobiet i handlu ludźmi, a 13 czerwca 2024 r. przyjęto dyrektywę (UE) 2024/1712, która wprost dodała „wykorzystywanie w ramach macierzyństwa zastępczego” do katalogu form handlu ludźmi.

Unia we własnym prawie kwalifikuje więc surogację jako wyzysk matki. Trudno zrozumieć, dlaczego ten sam dokument nie dostrzega, że ofiarą tego procederu jest również samo dziecko.

Warunkowość zamiast promowania

Analiza wskazuje, że Unia „promuje” prawa człowieka na świecie głównie poprzez mechanizm warunkowości finansowej i akcesyjnej (czyli uzależniający przyznanie środków lub członkostwo w UE od spełnienia określonych warunków). Sprawozdania krajowe dostarczają na to licznych przykładów. W Serbii unijny Instrument na rzecz Reform i Wzrostu przewiduje alokację do 370 mln euro warunkowaną wykonaniem konkretnych kroków legislacyjnych, z kolei w Kirgistanie dostęp do preferencji handlowych GSP+ powiązano z „przyjęciem Krajowej Strategii na rzecz Równości Płci”.

Ten sam mechanizm napędza przyjętą w październiku 2025 r. Strategię na rzecz równości osób LGBTIQ+ 2026–2030, która wymusza na państwach członkowskich uznawanie skutków tzw. małżeństw i adopcji jednopłciowych, obchodząc wyłączną kompetencję krajową w prawie rodzinnym, a brak dostosowania traktuje jako naruszenie praw podstawowych uzasadniające blokadę środków unijnych.

Kto wystawia te oceny?

Wiarygodność całego przekazu podważa wreszcie afera korupcyjna, która w grudniu 2025 r. wybuchła wewnątrz samej Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych – instytucji przygotowującej analizowane sprawozdanie. Belgijska policja na wniosek Prokuratury Europejskiej przeprowadziła naloty na jej budynki, a wśród zatrzymanych znalazła się Federica Mogherini, poprzedniczka obecnej Wysokiej Przedstawiciel Kai Kallas – autorki przedmowy do sprawozdania.

Cały raport na stronach Instytutu Ordo Iuris

Źródło: Ordo Iuris