Polskie reakcje na decyzję Sądu Najwyższego Rosji o likwidacji stowarzyszenia „Memoriał”

„Polska jest wdzięczna organizacji Memoriał, która przez lata przyczyniła się do odkrywania prawdy o sowieckich zbrodniach na wielu narodach, w tym na Polakach” - napisał w mediach społecznościowych prezydent Andrzej Duda.

Sąd Najwyższy Rosji pozytywnie rozpatrzył wniosek prokuratury generalnej, która domagała się likwidacji organizacji Memoriał i nakazał jej rozwiązanie. Stowarzyszenie od lat zajmowało się badaniem zbrodni stalinowskich. Jego prawna przedstawicielka Maria Ejsmont ogłosiła, że od nielegalnej i bezpodstawnej decyzji sądu złożone zostanie odwołanie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

We wtorek sędzia Anna Nazarowa oznajmiła, że stowarzyszenie Memoriał działało w sposób sprzeczny z przepisami mówiącymi o tak zwanych zagranicznych agentach.

„(…) to wyrok na całe rosyjskie społeczeństwo obywatelskie, a zamknięcie tej instytucji jest publicznym usprawiedliwieniem stalinowskich represji” - oświadczyło stowarzyszenie. Według Memoriału, werdykt oznacza, że w przekonaniu władz Rosji, „represje w przeszłości były konieczne i pożyteczne, a teraz też są nam potrzebne”. „Represje trwają i dziś, będzie to mieć katastrofalne skutki dla całego kraju” - napisał Memoriał.

Z kolei zdaniem rosyjskiej prokuratury generalnej, Memoriał „narusza prawo, ignoruje wymogi ustawy o zagranicznych agentach w sprawie oznaczania swoich materiałów, podkreśla swój szczególny międzynarodowy status”. Oskarżyciele uważają, iż Memoriał „spekuluje wokół tematu represji i tworzy fałszywy obraz ZSRR jako terrorystycznego państwa, zniekształca historię Wielkiej Wojny Ojczyźnianej i rehabilituje nazistowskich zbrodniarzy”.

Memoriał, czyli Międzynarodowe stowarzyszenie historyczno-oświatowe, charytatywne i obrony praw człowieka Memoriał, funkcjonuje od lat 80. XX wieku jako zrzeszenie niezależnych organizacji. Dziesięć spośród nich działa poza granicami Rosji. Sieć bada przypadki i mechanizmy represji stosowanych przez Związek Sowiecki.

Na decyzję Sądu Najwyższego Rosji zareagował prezydent Andrzej Duda. „Polska jest wdzięczna organizacji Memoriał, która przez lata przyczyniła się do odkrywania prawdy o sowieckich zbrodniach na wielu narodach, w tym na Polakach. Memoriał nie bez przyczyny nazywany jest sumieniem Rosji, a sumienia nie da się ani zdusić, ani zdelegalizować” - napisał w mediach społecznościowych.

https://twitter.com/AndrzejDuda/status/1475867234266398720?s=20

- Potępiamy decyzję sądu i wspieramy Memoriał. Polska nigdy nie opuści tych wspaniałych ludzi - stwierdził z kolei rzecznik MSZ Łukasz Jasina.

„Memoriał od końca lat 80-tych skupia wokół siebie środowiska organizacji dbających o upamiętnianie ofiar sowieckiego totalitaryzmu oraz walczy o prawa człowieka. Powstanie i funkcjonowanie Memoriału było namacalnym dowodem na demokratyzację życia publicznego w Związku Socjalistach Republik Sowieckich, a później w Federacji Rosyjskiej” - napisał w swym oświadczeniu dr Karol Nawrocki, prezes IPN.

„Działacze Stowarzyszenia, poprzez zainicjowanie uchwalonej w 1991 r. ustawy o ofiarach represji politycznych, przywrócili cześć i godność milionom Rosjan i osobom innych narodowości prześladowanym i zamordowanym przez sowiecki aparat represji” - dodał.

„Instytut Pamięci Narodowej od lat współpracuje z Memoriałem. Dzięki materiałom uzyskanym od Stowarzyszenia mógł powstać Indeks Represjonowanych. W efekcie tysiące Polaków poznało losy swych bliskich, którzy byli represjonowani i zginęli na Wschodzie” - przypomniał prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Źródła: RMF24.pl, Twitter

RoM