W obronie Kuropat. Młodzież z Mińska broni miejsca spoczynku ofiar stalinowskich represji

Już ponad tydzień mińska młodzież blokuje budowę centrum biznesowego, które ma powstać na terenie uroczyska Kuropaty, gdzie spoczywa kilkaset tysięcy ofiar stalinowskich represji. „Dyżurujący” byli już zaatakowani przez „nieznanych” i zamaskowanych napastników.
– Była to milicja. Już następnego dnia dołączyły do nas dziesiątki ludzi, którzy dyżurowali przez całą noc. Zostały przywiezione generatory prądu, postawione namioty. To prawdziwa ludzka solidarność – mówi „Rzeczpospolitej” Zmicer Daszkiewicz, organizator obrony Kuropat.
Zabudowę miejsca pamięci umożliwiła decyzja Ministerstwa Kultury Białorusi. Postanowiło ono zmniejszyć ochronę uroczyska, gdzie w czasach stalinowskich zamordowano i pogrzebano kilkaset tysięcy ludzi. Sprawa nie dotyczy tylko Białorusinów, bo na uroczysku zostali pochowani także Polacy i Rosjanie. Jednakże bez względu na narodowość ofiar, budowa centrum na cmentarzysku nie powinna mieć miejsca.
Prowadzony protest spowodował, że w poniedziałek robotnicy wstrzymali prace. Nie bez wpływu na przebieg prac był też głos metropolity Białorusi Tadeusza Kondrusiewicza. – Kuropaty to Golgota XX wieku naszego narodu. Cmentarz jest świętym miejscem, które trzeba szanować – oświadczył hierarcha i zaapelował do władz i inwestorów o rozpoczęcie dialogu z obrońcami uroczyska. – Kuropaty, jako nasza Golgota, powinny zostać narodowym memoriałem pamięci tych, którzy niewinnie zginęli – stwierdził zwierzchnik białoruskiego Kościoła katolickiego.
Jak przypomniała „Rz” do dziś nie wiadomo, ilu ludzi zamordowano w Kuropatach i gdzie jest granica miejsca pochówków. Według relacji świadków, na uroczysku może spoczywać od 100 do 250 tys. osób. Z kolei prokuratura Białoruskiej Republiki Radzieckiej stwierdziła, że w Kuropatach NKWD rozstrzelało co najmniej 30 tys. ludzi. Ostatnie śledztwo w tej sprawie miało miejsce w latach 1998–1999. Prowadziła je prokuratura Białorusi już pod rządami Aleksandra Łukaszenki. Liczbę ofiar oceniono wówczas na „nie więcej niż 7 tys.”. Kilka lat później brytyjski historyk Norman Davies stwierdził, że ofiarami stalinowskich zbrodni padło ponad ćwierć miliona ludzi.
– W przypadku Białorusi nie wiemy, ilu Polaków zamordowano i gdzie dokładnie zostali pochowani, ponieważ do tej pory żadne prace ekshumacyjne nie zostały przeprowadzone – powiedział „Rzeczpospolitej” prof. Jan Żaryn, historyk i senator PiS. Jak wyjaśnił, Kuropaty wiążą się z tzw. białoruską listą katyńską i „każde naruszenie spokoju tego miejsca przed ustaleniem prawdy dla strony polskiej jest niepokojące”. Niestety, do ustalenia prawdy jeszcze daleko, a Kuropaty to nie jedyny trudny temat w relacjach Polski i Białorusi. Wciąż niezakończony pozostaje też temat obławy augustowskiej.
Źródło: „Rzeczpospolita”
MA






