Zbrodnia Pomorska 1939. Zapomniane ludobójstwo Polaków

Określenie „Zbrodnia Pomorska 1939 roku” obejmuje szereg zbiorowych morderstw, których Niemcy dopuścili się w granicach przedwojennego województwa pomorskiego od pierwszego miesiąca wojny do początku 1940 roku. Celem ludobójstwa było wynarodowienie tych terenów z ludności polskiej, uznawanych przez hitlerowców jak rdzennie niemieckie.

Akcja objęła ponad 400 miejscowości, w których dokonano eksterminacji miejscowej ludności. Odpowiedzialność za zbrodnię spada na Alberta Forstera – namiestnika Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Wydatnie pomogła mu w tym administracja terenowa, sporządzając listy polskich działaczy niepodległościowych i społecznych.

Plan Forstera zakładał całkowite zniemczenie tego obszaru w perspektywie 5 lat. Za egzekucje odpowiadało Einsatzkommando 16 SS, przy wyraźnej pomocy miejscowych Niemców. Już na początku września 1939 na Pomorzu Gdańskim zaczęły powstawać lokalne oddziały niemieckiej „samoobrony”, złożone z folksdojczów. Do Selbstschutz Westpreussen wstąpiło ponad 38 tys. miejscowych Niemców. Ich celem było całkowite „odpolszczenie” tych terenów.

Na miejsce zbrodni Niemcy wybierali zazwyczaj leśne zacisza położone z dala od miast. Doły Śmierci odkryto m.in. w toruńskiej Barbarce, Klamrach pod Chełmnem, lasach w Dąblinie koło Gniewkowa, Fordonie oraz w Piaśnicy. Historycy oceniają liczbę ofiar na nie mniej niż 16 tys. Skala zbrodni może być jeszcze większa. Nawet ostrożne rachunki mówią o 20-40 tys. zamordowanych Polaków.

Ustalenie pełnej liczby ofiar jest dzisiaj niemal niemożliwe. Niemcy chcieli zatuszować zbrodnię, niszcząc listy proskrypcyjne, a nawet ekshumując ciała i dokonując ich utylizacji. Przykładowo, w czerwcu 1944 r. część grobów nad jeziorem Borówno została zniszczona przez specjalne komando odpowiedzialne za likwidację śladów zbrodni w ramach operacji zakodowanej pod kryptonimem „Aktion 1005”.

2 października obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckiej Zbrodni Pomorskiej.

Na zdjęciach Sanktuarium Piaśnickie, nazywane Kaszubską Golgotą lub Małym Katyniem - miejsce męczeństwa położone w Lesie Piaśnickim, w pobliżu Wejherowa.

Źródło: ipn.gov.pl

PR