Putin wrócił z Pekinu z pakietem umów. Wspólny front Rosji i Chin przeciw hegemonii USA
Jednodniowa wizyta prezydenta Rosji Władimira Putina w Chinach 20 maja zaowocowała podpisaniem około 40 umów oraz deklaracjami dalszego zacieśniania współpracy. Rosja i Chiny zapowiedziały ścisłe współdziałanie na rzecz budowy świata wielobiegunowego i przeciwstawiania się hegemonii Stanów Zjednoczonych.
Zaledwie kilka dni po wystawnej wizycie prezydenta USA Donalda Trumpa w Pekinie chiński przywódca Xi Jinping podejmował kolejnego „przyjaciela” – Władimira Putina. Spotkanie miało przede wszystkim pragmatyczny charakter i zbiegło się z 25. rocznicą podpisania Traktatu o dobrym sąsiedztwie i współpracy oraz 30. rocznicą ustanowienia chińsko-rosyjskiego strategicznego partnerstwa koordynacyjnego.
– Przez te 30 lat nasze relacje, łagodzone przez wiatr i deszcz, osiągnęły coraz wyższy poziom, podążając za wymogami czasu – mówił Xi po szczycie 20 maja rano. – [Więzy] znajdują się obecnie u szczytu wszechstronnego partnerstwa i strategicznej koordynacji w nowej erze i słusznie są uważane za wzór nowego rodzaju relacji między głównymi mocarstwami – dodał chiński lider.
Wcześniej, w Wielkiej Hali Ludowej, Xi i Putin zatwierdzili ponad 20 umów dotyczących energetyki, handlu, nauki, technologii i infrastruktury. Obie strony podpisały również porozumienie o dalszym zacieśnianiu więzi strategicznych oraz wspólną deklarację dotyczącą budowy wielobiegunowego porządku światowego.
Według Putina łącznie zawarto około 40 umów na szczeblu rządowym i korporacyjnym. Uzgodniono m.in. parametry projektowanego gazociągu Siła Syberii 2 oraz jego trasę. Nie ujawniono warunków cenowych, jednak – jak podała państwowa agencja TASS, cytując rosyjskiego wicepremiera Aleksandra Nowaka – oba kraje są na końcowym etapie finalizowania porozumień dotyczących projektu negocjowanego od niemal dwóch dekad.
Li Lifan, ekspert ds. Rosji i Azji Centralnej z Szanghajskiej Akademii Nauk Społecznych, ocenił, że porozumienia o zacieśnianiu współpracy, w tym przedłużenie przełomowego traktatu o przyjaźni, mają pokazać dążenie Pekinu do długoterminowych i bliskich relacji z Moskwą.
Zdaniem analityka szczyt stworzył także okazję do osiągnięcia „milczącego” porozumienia w sprawie cen importu paliw z Rosji. Chiny długo wzbraniały się przed akceptacją wyższych cen, ale w związku z wojną na Bliskim Wschodzie i utrudnionymi dostawami surowców energetycznych, teraz będą musiały zaakceptować nieco wyższe opłaty za ropę naftową i gaz z Rosji.
Putinowi podczas wizyty towarzyszył m.in. szef Gazpromu, od lat zaangażowany w trudne negocjacje dotyczące budowy gazociągu Siła Syberii 2. Kreml zabiega o przyspieszenie realizacji projektu, który ma częściowo zrekompensować Rosji utratę rynku europejskiego po inwazji na Ukrainę w 2022 roku. Gazociąg, którym gaz z arktycznych i syberyjskich złóż miałby trafiać do Chin przez Mongolię, ma osiągnąć przepustowość 55 mld metrów sześciennych rocznie, czyli mniej więcej tyle, ile uszkodzony gazociąg Nord Stream 2 biegnący do Europy.
– Nasz kraj jest jednym z największych eksporterów ropy naftowej, gazu ziemnego (w tym gazu skroplonego) i węgla do Chin. Jesteśmy oczywiście gotowi nadal niezawodnie zapewniać nieprzerwane dostawy wszystkich tych paliw na szybko rozwijający się rynek chiński – deklarował Putin podczas wspólnej konferencji prasowej z Xi Jinpingiem.
Rosyjski przywódca wskazał również na rozwijającą się współpracę w zakresie produkcji samochodów, lotnictwa, biotechnologii, farmaceutyki oraz eksploracji kosmosu. Xi Jinping zapowiedział z kolei intensyfikację współpracy w obszarach energetyki, gospodarki cyfrowej, tzw. sztucznej inteligencji i innowacji technologicznych.
Chiński lider podkreślał także strategiczną konieczność współpracy Chin i Rosji na arenie międzynarodowej, aby stworzyć przeciwwagę dla Zachodu w globalnym systemie zarządzania. – Świat jest daleki od spokoju. Szkody wyrządzane przez jednostronne działania i hegemonię są przytłaczające i grozi nam powrót do prawa dżungli – mówił Xi. Dodał jednocześnie, że „zaufanie polityczne jest najbardziej charakterystyczną cechą stosunków chińsko-rosyjskich”.
W wydanym wspólnie oświadczeniu oba kraje skrytykowały Stany Zjednoczone, oskarżając je o tworzenie „wyraźnego zagrożenia dla stabilności strategicznej” poprzez rozwój systemu tarczy antyrakietowej Golden Dome. Ostrzeżono również przed prowokacyjnymi działaniami niektórych państw dysponujących bronią jądrową.
Południowokoreańskie media, podsumowując wizyty Donalda Trumpa i Władimira Putina w Chinach, zauważyły, że pierwsza miała charakter pompatyczny i pełen symbolicznych gestów, podczas gdy druga była wyraźnie bardziej pragmatyczna.
Wizyta Trumpa nie przyniosła konkretnych ustaleń, choć Xi Jinping koncentrował się na kwestiach bezpieczeństwa oraz potrzebie utrzymania strategicznej stabilności w relacjach z USA poprzez ograniczanie ryzyka. Wielokrotnie miał także poruszać temat Tajwanu. Trump nie podjął jednak żadnych zobowiązań w tej sprawie – a przynajmniej tak twierdzą Amerykanie.
Cui Hongjian, były dyplomata i szef Katedry Studiów Europejskich Uniwersytetu Studiów Zagranicznych w Pekinie, ocenił, że Chiny nadal potrzebują współpracy z Rosją w obszarze strategii i bezpieczeństwa, mimo rosnącej zależności Moskwy od Pekinu w handlu, energetyce i technologiach cywilnych. Określił relacje obu państw jako „asymetryczną, przekrojową współzależność”. – Dopóki nie dojdzie do rzeczywistego rozwiązania w stosunkach amerykańsko-chińskich – przez co rozumiem wyraźne porozumienie obu stron w sprawie zaprzestania stosowania środków strategicznych, bezpieczeństwa lub militarnych do bezmyślnej rywalizacji i konfrontacji – dopóty Chiny będą wciąż polegały na Rosji w kwestii stabilności strategicznej i równowagi militarnej – powiedział Hongjian.
Rosja i Chiny zobowiązały się także do ochrony Korei Północnej przed sankcjami i presją militarną, wspierając polityczne rozwiązania mające utrzymać pokój na Półwyspie Koreańskim. „Strony sprzeciwiają się izolacji politycznej, sankcjom gospodarczym, presji militarnej i innym działaniom stwarzającym zagrożenie dla bezpieczeństwa KRLD” – napisano we wspólnym oświadczeniu.
Moskwa i Pekin sprzeciwiły się również „rosnącej militaryzacji Arktyki przez USA i ich sojuszników”, apelując o poszanowanie suwerenności i integralności terytorialnej państw arktycznych. Oba kraje zadeklarowały, że chcą zachowania Arktyki jako „obszaru pokoju, stabilności i niskiego poziomu napięć militarno-politycznych”.
W oświadczeniu podkreślono także znaczenie rozwijania „konstruktywnego dialogu i wzajemnie korzystnej współpracy” w regionie za pośrednictwem mechanizmów wielostronnych, takich jak Rada Arktyczna.
Rosja i Chiny uznały również, że terroryzm nadal stanowi „poważne zagrożenie” dla Afganistanu, całego regionu i świata. Wezwały kraje sąsiednie oraz społeczność międzynarodową do współpracy antyterrorystycznej z władzami w Kabulu za pośrednictwem platform wielostronnych, takich jak format moskiewski, kwartet Rosja–Chiny–Iran–Pakistan oraz Szanghajska Organizacja Współpracy.
Xi i Putin potępili także ataki wojskowe USA i Izraela na Iran, uznając je za naruszenie prawa międzynarodowego i działanie „poważnie podważające stabilność na Bliskim Wschodzie”. Wezwali do szybkiego powrotu do dialogu i negocjacji, aby zapobiec dalszej eskalacji konfliktu.
Ponadto oba państwa poparły negocjacje na rzecz trwałego zawieszenia broni w Strefie Gazy i potwierdziły zaangażowanie na rzecz „kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego” rozwiązania kwestii palestyńskiej, opowiadając się za utworzeniem niepodległego i integralnego terytorialnie państwa palestyńskiego.
W oświadczeniu wyrażono również poparcie dla suwerenności, niepodległości i integralności terytorialnej Syrii, podkreślając, że syryjski rząd przejściowy powinien „zdecydowanie przeciwstawiać się wszelkim formom terroryzmu i ekstremizmu”.
W odniesieniu do Afryki Moskwa i Pekin stwierdziły, że kontynent posiada „znaczny potencjał rozwojowy w XXI wieku” i poparły wysiłki państw afrykańskich na rzecz realizacji strategii Unii Afrykańskiej „Agenda 2063”.
Źródło: koreatimes.co.kr, trtworld.com
AS
