Szef ONZ: AI, zmiany klimatu i nierówności mają zjednoczyć kraje do współdziałania

Kończący w tym roku drugą kadencję szef ONZ Antonio Guterres wezwał po raz kolejny do zjednoczenia podzielonego świata wokół kwestii związanych z regulacją tak zwanej sztucznej inteligencji, zwalczania zmian klimatu i nierówności. 

Guterres zwrócił się do światowych przywódców przed Zgromadzeniem Ogólnym ONZ, które przypada w przyszłym tygodniu, wskazując na paraliż Rady Bezpieczeństwa i niekontrolowane naruszanie prawa międzynarodowego, pogłębiających globalną niestabilność.

Sekretarz Generalny ONZ oczekuje, że w obliczu głębokich podziałów i sparaliżowanej Rady Bezpieczeństwa oraz rosnącego poczucia bezkarności, rządy porozumieją się w trzech kluczowych sprawach, to jest regulacji AI, zwalczania zmian klimatu i nierówności. - Wierzę w wiele fundamentalnych rzeczy, które należy zrobić i które muszą się wydarzyć, aby świat stał się lepszy, i jestem zdeterminowany, aby walczyć o ich realizację – mówił w niedawnym wywiadzie dla mediów ONZ. 

Wskazał, że przywódcy i ministrowie 193 państw członkowskich ONZ muszą „bardzo poważnie przeanalizować” fakt, że świat stoi w obliczu „co najmniej trzech problemów egzystencjalnych: niekontrolowanej sztucznej inteligencji, galopującej zmiany klimatu i narastających nierówności, które stają się poważnym motorem niestabilności i konfliktów”.

Ubolewał, że „ogromny podział geopolityczny”, a także paraliż w Radzie Bezpieczeństwa stworzyły atmosferę, pozwalającą państwom ignorować prawo międzynarodowe i Kartę Narodów Zjednoczonych. Przykładem jest inwazja Rosji na Ukrainę i ataki USA na Iran. Oba państwa są stałymi członkami Rady Bezpieczeństwa z prawem weta. 

- Wiele krajów mówi: »Skoro supermocarstwa mogą łamać prawo, to dlaczego my nie możemy?«. W związku z tym na świecie obserwujemy coraz więcej sytuacji, w których kraje po prostu się tym nie przejmują. Robią, co chcą, wiedząc, że będą całkowicie bezkarne - podkreślił szef ONZ.

​- Wywołane konflikty spowodowały śmierć tysięcy osób i rozległe zniszczenia, mając jednocześnie „dramatyczny wpływ” na globalną gospodarkę. Rosną ceny żywności, energii, stopy procentowe i kraje rozwijające się mają coraz większe trudności z zaspokojeniem potrzeb obywateli. Tych problemów nie da się rozwiązać w pojedynkę. Potrzeba współpracy międzynarodowej – kontynuował Guterres.

Szef ONZ zwrócił uwagę na konieczność reformy instytucji utworzonych po II wojnie światowej, w tym ONZ, a zwłaszcza Rady Bezpieczeństwa, oraz Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego. Chodzi o wprowadzenie takich zmian, które będą odzwierciedlały obecny układ sił na świecie.

Przyznał, że ma ograniczone możliwości działania, gdyż nie dysponuje ani własną armią, ani wywiadem, ani wystarczającymi środkami finansowymi. Guterres „nie ma żadnego wpływu” na zakończenie wojny na Ukrainie czy Bliskim Wschodzie. Pozostaje mu więc wypowiadanie się na tematy globalne i zwoływanie narodów świata.

Przewodniczący po raz kolejny potępił łamanie Karty Narodów Zjednoczonych, naruszanie integralności terytorialnej państw i „przerażające naruszenia praw człowieka”. Uznał na „niedopuszczalny” atak Hamasu na południowy Izrael 7 października 2023 r., a także „przerażającą sytuację, jaką Izrael stworzył w Strefie Gazy, z poziomem śmierci i zniszczeń, który nie ma sobie równych w historii Organizacji Narodów Zjednoczonych”. 

Wskazał ponadto, że ONZ nie stosuje „transakcyjnego podejścia do polityki” i musi pozostać „punktem odniesienia dla wartości oraz zasad dla całego świata, ponieważ ktoś musi potwierdzić, że prawo siły nie może zwyciężyć nad siłą prawa”.

Zdradził przy okazji, że jednym z wiodących tematów tegorocznego zgromadzenia ONZ będzie kwestia regulacji „sztucznej inteligencji”. Narzekał, że organizacja boryka się z poważnymi problemami finansowymi z powodu wstrzymania funduszy przez USA na misje pokojowe. Niemniej udało się zażegnać krach. Wdrażane są reformy i organizacja kontynuuje swoją działalność. 

Dodał, że ONZ współpracuje obecnie z USA w sprawie negocjacji pokojowych w Saharze Zachodniej i innych miejscach. W najbliższy wtorek podczas spotkania z Trumpem w dniu otwarcia zgromadzenia ONZ, planuje poruszyć sprawę pokoju na Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. 

Źródło: indiatoday.com, news.un.org
AS