Szokujące dane z USA: Turbiny wiatrowe masowo zabijają nietoperze

Lądowe elektrownie wiatrowe w USA w ciągu czterech dekad mogły przyczynić się do śmierci niemal 19 mln nietoperzy, szacują naukowcy. Wraz z rozwojem energetyki wiatrowej skala problemu rośnie, ale istnieją sposoby ograniczenia strat.

Zespół naukowców z United States Geological Survey (USGS) i innych amerykańskich ośrodków badawczych, na łamach magazynu „Proceedings of National Academy of Sciences” ostrzega przed istotnym zagrożeniem, jakie farmy wiatrowe stwarzają dla nietoperzy. Według badania lądowe elektrownie wiatrowe, w latach 1981-2024 zabiły 18,7 milionów tych zwierząt.

Dotąd zakładano, że w kontakcie z elektrowniami wiatrowymi na lądzie giną setki tysięcy nietoperzy rocznie. Nie uwzględniano również, jak zagrożenie dla poszczególnych gatunków różni się w poszczególnych regionach.

Naukowcy przypominają, że od lat 80. energetyka wiatrowa w Ameryce Północnej rozwija się w tempie wykładniczym. 

Coraz częściej zaczęto też odnotowywać przypadki zderzeń nietoperzy z turbinami wiatrowymi. Dzisiaj, obok zespołu białego nosa (śmiertelnej choroby dziesiątkującej wiele populacji tych zwierząt), elektrownie wiatrowe uznaje się za jedną z głównych przyczyn ich śmiertelności. 

Sytuację pogarsza fakt, że w Stanach Zjednoczonych monitoring śmiertelności nietoperzy na farmach wiatrowych prowadzi się zwykle osobno dla poszczególnych obiektów, głównie w celu spełnienia wymogów prawnych. Dlatego powstawały tylko rozproszone zbiory danych, które były gromadzone, zarządzane i analizowane w niejednolity sposób.

Tymczasem – podkreślają badacze – nietoperze pełnią szczególnie ważne funkcje w ekosystemach, m.in. zapylają rośliny i ograniczają liczebność szkodników. 

Aby zaradzić dotychczasowym problemom, autorzy nowego badania opracowali zaawansowane modele statystyczne. Pozwoliły one połączyć dane dotyczące śmiertelności nietoperzy pochodzące z niemal 500 raportów z monitoringu przeprowadzonego po wybudowaniu 277 farm wiatrowych w całych Stanach Zjednoczonych. 

Na podstawie połączonych danych udało się oszacować, kiedy, gdzie i ile nietoperzy należących do dziesięciu gatunków mogło zginąć na wspomnianych farmach w ciągu ostatnich czterech dekad. 

Ponadto przeanalizowano, jakie cechy farm wiatrowych, np. wielkość i lokalizacja turbin, wiązały się z większą śmiertelnością zwierząt oraz jak względne ryzyko dla poszczególnych gatunków zmieniało się w zależności od miejsca i środowiska.

Według nowych szacunków, od 2021 roku na farmach wiatrowych w USA ginie ponad 1,5 mln nietoperzy rocznie.

Większość ofiar należy przy tym do czterech gatunków – w uwzględnionym okresie zginęło około 6,7 mln nietoperzy z gatunku Lasiurus cinereus, 5,8 mln – Lasiurus borealis oraz 3,4 mln – Lasionycteris noctivagans. 

Wszystkie trzy gatunki nietoperzy są wędrowne i wykorzystują drzewa jako miejsca schronienia. Badacze zwracają uwagę, że gatunki te nie należą do nietoperzy zimujących w jaskiniach, które są najbardziej dotknięte zespołem białego nosa. 

Analiza pozwoliła także ustalić, że śmiertelność nietoperzy należących do różnych gatunków wiązała się z większą powierzchnią zataczaną przez łopaty wirników, mniejszą odległością łopat od ziemi oraz bliskością rzek. 

Według naukowców przyszłe badania, łączące dane o śmiertelności nietoperzy z informacjami o liczebności ich populacji i zmianach zachodzących w czasie, mogłyby pomóc stwierdzić, czy rozwój energetyki wiatrowej przyczynia się do spadku liczebności poszczególnych gatunków.

Jednak płynące z analizy wnioski już teraz dostarczają decydentom naukowych podstaw do działań ograniczających śmiertelność nietoperzy. Na przykład potwierdzają wcześniejsze odkrycia wskazujące, że czasowe wyłączanie turbin w okresach, gdy prawdopodobieństwo pojawienia się nietoperzy jest większe, może zmniejszać śmiertelność niektórych gatunków. 

Jednocześnie, ponieważ ryzyko kolizji różni się w zależności od regionu, budowanie farm wiatrowych na obszarach o mniejszym zagrożeniu mogłoby również ograniczyć straty. 

Z kolei szczegółowa analiza danych z monitoringu, uwzględniających czas śmierci nietoperzy w ciągu roku, może pomóc wskazać okresy, w których ssaki te są najbardziej zagrożone.

Źródło: Marek Matacz (PAP)