Bp Rob Mutsaerts: Zaniedbanie jako droga do utraty życia wiecznego

Może właśnie w tym tkwi najpiękniejsza różnica w porównaniu z trzecim sługą. Trzeci sługa zakopał swój talent, bo bał się go stracić. Chrystus natomiast oddał swoje życie właśnie dlatego, że chciał nas zdobyć. Trzeci sługa chciał zachować swój skarb i stracił wszystko. Chrystus oddał wszystko i odzyskał świat. Taka jest logika Ewangelii - pisze na swoim blogu bp Rob Mutsaerts z diecezji s'-Hertogenbosch w Niderlandach.
Są ludzie, którzy tracą życie, ponieważ podejmują zbyt duże ryzyko. Są jednak również tacy, którzy tracą życie, ponieważ w ogóle nie mają odwagi podjąć ryzyka. Co ciekawe, Jezus nie ostrzega przed tą pierwszą grupą, lecz przed drugą.
W przypowieści o talentach spotykamy trzech służących. Pierwszy otrzymuje pięć talentów, drugi dwa, a trzeci jeden. Pierwszych dwóch zabiera się do pracy. Podejmują działania. Podejmują ryzyko. Osiągają zysk. Trzeci robi coś, co na pierwszy rzut oka wydaje się bardzo rozsądne: kopie dół w ziemi i zakopuje pieniądze swojego pana. Niczego nie kradnie. Niczego nie marnuje. Nikogo nie oszukuje. Nie popełnia oszustwa. Właściwie nic nie robi. I właśnie w tym tkwi jego problem.
Bo pod koniec tej historii nie zostanie osądzony za to, co zrobił, ale za to, czego nie zrobił. To chyba jedna z najbardziej niepokojących prawd chrześcijaństwa: możemy stracić życie, nie popełniwszy nigdy żadnego spektakularnego zła. Wystarczy po prostu zaniechać czynienia dobra, które mogliśmy uczynić.
Czasami mamy dziwną skłonność do wyobrażania sobie Boga jako niebiańskiego inspektora podatkowego. Kogoś, kto pod koniec naszego życia pojawia się z wielką księgą rachunkową, zsumowuje nasze błędy, odejmuje nasze zasługi, a następnie ustala saldo. Ale Bóg nie jest księgowym. On jest Ojcem. A ojciec nie pyta przede wszystkim, ile zarobiły jego dzieci, ale co zrobiły z życiem, które zostało im powierzone.
Zwróć uwagę na niezwykły szczegół w tej przypowieści. Sługa, który otrzymał pięć talentów i pomnożył je o kolejnych pięć, słyszy dokładnie te same słowa, co sługa, który otrzymał dwa talenty i pomnożył je o dwa: „Dobrze, sługo dobry i wierny! Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana!”. Najwyraźniej Bogu nie chodzi o skalę naszych osiągnięć. Chodzi Mu o naszą wierność. To ogromna pociecha.
Świat bowiem ocenia ludzi na podstawie ich sukcesów. Na podstawie ich wpływów, majątku, prestiżu, dyplomów, osiągnięć. Świat pyta: ile osiągnąłeś? Bóg zadaje inne pytanie: co uczyniłeś z tym, co ci dałem?
Święta Teresa z Lisieux nigdy nie kierowała wielką firmą, nie założyła uniwersytetu i nie odbyła podróży dookoła świata. Większość życia spędziła w ukryciu za murami klasztoru. A jednak została patronką misji i doktorem Kościoła. Dlaczego? Ponieważ zrozumiała, że nawet niewielkim darem można dokonać wielkich rzeczy, jeśli wykorzystuje się go z wielką miłością. W niebie prawdopodobnie odkryjemy, że niektórzy ludzie, których na ziemi prawie nikt nie zauważał, zajmują tam miejsce honorowe. Matka, która w ciszy służyła swojej rodzinie. Kapłan, który przez lata wiernie sprawował sakramenty. Chory, który zjednoczył swoje cierpienie z Chrystusem. Zwykły wierzący, który każdego dnia na nowo starał się żyć świętobliwie. Dla świata byli może nieistotni. Dla Boga byli na wagę złota.
Dlaczego trzeci sługa zakopał swój talent? Sam udziela odpowiedzi: „Bałem się”. Oto cała prawda. Nie lenistwo. Nie obojętność. Strach. Strach przed porażką. Strach przed utratą. Strach przed ponoszeniem odpowiedzialności. A może przede wszystkim: strach przed swoim panem. Mówi przecież: „Panie, wiedziałem, żeś jest człowiek twardy”. Tu zaczyna się jego prawdziwa tragedia. Ma błędny obraz swojego pana. A błędny obraz Boga prędzej czy później prowadzi do błędnego życia.
Kto postrzega Boga wyłącznie jako surowego sędziego, będzie starał się popełniać jak najmniej błędów. Kto postrzega Boga jako kochającego Ojca, będzie starał się kochać jak najwięcej. To ogromna różnica. Pierwszy nieustannie pyta: czego nie wolno? Drugi pyta: co mogę zrobić? Pierwszy stara się uniknąć piekła. Drugi pragnie nieba. Pierwszy uważa wiarę za zbiór zakazów. Drugi – za zaproszenie do świętości.
Tragedia współczesnego człowieka nie polega po prostu na tym, że przestał wierzyć w Boga, ale na tym, że w związku z tym nie wie już dobrze, kim sam jest. Kiedy Bóg znika z życia, talenty nie są już postrzegane jako dary, lecz jako osobista własność. A gdy tylko zaczniemy myśleć, że wszystko należy do nas, zaczynamy żyć wyłącznie dla siebie.
Nie jesteśmy jednak właścicielami naszego życia. Jesteśmy zarządcami. Rozum został nam dany, zdrowie zostało nam dane, możliwości, czas, wiara, a nawet następne uderzenie serca: nie stworzyliśmy tego sami. Wszystko otrzymaliśmy. Pewnego dnia będziemy musieli zdać z tego sprawę. Nie dlatego, że Bóg chce nas upokorzyć, ale dlatego, że traktuje nasze życie poważnie.
Jesteśmy przyzwyczajeni, by grzech kojarzyć z niewłaściwymi czynami. Kradzieżą, cudzołóstwem, oszustwem, nienawiścią, przemocą. Słusznie. Istnieje jednak również coś takiego jak grzech zaniechania. Wyznajemy to w każdą niedzielę podczas wyznania grzechów: „bardzo zgrzeszyłem… myślą, mową, uczynkiem i zaniedbaniem”. Uczynkiem i zaniedbaniem.
Być może zbyt łatwo nam przychodzi to ostatnie stwierdzenie. Ilu ludzi straciło wiarę, ponieważ nikt nie zadał sobie trudu, by im ją wyjaśnić?
Ile dzieci dorastało, nie ucząc się modlić, ponieważ ich rodzice uważali, że same będą musiały to później rozgryźć?
Ilu ludzi zmarło w samotności, chociaż ktoś mógłby ich odwiedzić?
Ile nieprawdziwych twierdzeń pozostało bez odpowiedzi, ponieważ chrześcijanie woleli milczeć, niż ryzykować utratę popularności?
Ile okazji do głoszenia Chrystusa przepadło tylko dlatego, że baliśmy się czyjejś reakcji?
Trzeci sługa miał tylko jeden talent. Ale ten jeden talent nie był bezwartościowy. Wręcz przeciwnie: w czasach Jezusa jeden talent stanowił ogromny majątek. Były to tysiące dziennych zarobków.
Mistrz powierzył mu więc z pewnością nie byle jakie zadanie. To samo dotyczy nas. Być może myślimy: co ja w ogóle znaczę? Nie jestem wielkim mówcą. Nie jestem teologiem. Nie jestem misjonarzem. Jestem tylko zwykłym wierzącym. Ale od kiedy to Bóg potrzebuje wyłącznie niezwykłych ludzi? Wybrał rybaków, by założyli Jego Kościół. Wybrał młodą dziewczynę z Nazaretu, by została matką Jego Syna. Wybrał prześladowcę chrześcijan, by stał się apostołem narodów. Bóg ma wyjątkową skłonność do ludzi, których świat przeoczy.
Problem nie polega na tym, że mamy zbyt mało talentów. Problem polega na tym, że zbyt łatwo zapominamy, do Kogo należą nasze talenty.
Ta przypowieść zawiera też przesłanie dla całego Kościoła. Bo i Kościół otrzymał skarb. Nie jest to filozofia wymyślona przez kogoś filozofia. Nie jest to zbiór sympatycznych myśli. Nie jest to religijna wersja społecznej pracy socjalnej. Kościół otrzymał Chrystusa. Otrzymał Jego Ewangelię, Jego prawdę, Jego łaskę, Jego sakramenty, Jego obietnicę życia wiecznego. Co robi z tym skarbem? Byłby to dziwny zarządca, który otrzymuje cenny skarb, a następnie postanawia ukryć go tak dobrze, że nikt nigdy nie będzie w stanie go odnaleźć…
A jednak takie niebezpieczeństwo grozi nam w chwili, kiedy chrześcijanie z obawy przed światem milczą o swojej wierze. Gdy odważamy się mówić o wszystkim oprócz nawrócenia. Gdy chcemy wszystkich serdecznie powitać, ale zapominamy powiedzieć, do czego zaprasza nas Chrystus. Kiedy obszernie mówimy o ulepszaniu tego świata, ale prawie w ogóle nie wspominamy o życiu wiecznym. Kiedy boimy się głosić prawdę, ponieważ prawda może wywołać opór. Wtedy grozi nam, że zrobimy coś, co przerażająco przypomina postępowanie trzeciego sługi. Zakopujemy skarb.
Oczywiście prawdę należy głosić z miłością. Ale miłość bez prawdy staje się sentymentalizmem. A prawda bez miłości staje się surowością. Chrześcijaństwo wymaga obu tych rzeczy. Nie zawsze jest to łatwe. Ale nikt nigdy nie obiecał nam, że wierność Chrystusowi będzie łatwa. Obiecał nam jednak, że Jego łaska jest wystarczająca.
Tutaj dochodzimy do najgłębszej tajemnicy tej przypowieści. Bo kto ostatecznie dał najwięcej? Kto naprawdę postawił wszystko na jedną kartę? To sam Chrystus. Bóg nie posłał swojego Syna na świat, by ten pozostawał w bezpiecznym dystansie od naszej nędzy. On stał się człowiekiem. Wziął na siebie naszą słabość. Pozwolił się odrzucić, wyśmiać, zdradzić i ukrzyżować. Na krzyżu cała Jego misja wydawała się porażką. Jego uczniowie uciekli. Jego wrogowie wydawali się zwycięzcami. Jego ciało złożono w grobie. A jednak właśnie tam dokonało się największe zwycięstwo w historii. Świat chciał Go pogrzebać; ale grób nie był w stanie Go zatrzymać.
Być może właśnie w tym tkwi najpiękniejsza różnica w porównaniu z trzecim sługą. Trzeci sługa zakopał swój talent, bo bał się go stracić. Chrystus natomiast oddał swoje życie właśnie dlatego, że chciał nas zdobyć. Trzeci sługa chciał zachować swój skarb i stracił wszystko. Chrystus oddał wszystko i odzyskał świat. Taka jest logika Ewangelii. Kto kurczowo trzyma się swojego życia, ten je straci. Kto odważy się oddać swoje życie z miłości do Chrystusa, ten je odnajdzie. Życie chrześcijańskie nie jest zatem nigdy ćwiczeniem w pełnym strachu zachowaniu siebie. Jest przygodą opartą na zaufaniu.
Na koniec jest jeszcze jedna godna uwagi rzecz.
Myśląc o tej przypowieści, przychodzi nam na myśl przede wszystkim rozliczenie. Sąd. Surowe słowa skierowane do niewiernego sługi.
Te słowa musimy traktować poważnie. Nie bez powodu Jezus mówi o ciemnościach zewnętrznych.
Święci niekoniecznie byli ludźmi, którzy prowadzili łatwe życie. Wręcz przeciwnie. Byli jednak ludźmi, którzy zrozumieli, że nie muszą niczego ukrywać przed Bogiem. Odważyli się wykorzystać swoje talenty. Odważyli się ponieść porażkę. Odważyli się kochać. Odważyli się oddać siebie. I właśnie dzięki temu stali się wolni.
Pewnego dnia staniemy przed Chrystusem. Być może wtedy odkryjemy, że zadaje nam On zupełnie inne pytania, niż się spodziewamy. Nie: ilu ludzi cię lubiło? Nie: jak udana była twoja kariera? Nie: ile uznania otrzymałeś? Ale: co uczyniłeś z życiem, które ci dałem? Czy przekazałeś swoją wiarę? Czy kochałeś, gdy robiło się trudno? Czy broniłeś prawdy, gdy milczenie było łatwiejsze? Czy przebaczyłeś, gdy uraza wydawała się bardziej pociągająca? Czy zaufałeś Mi, gdy przyszłość była niepewna? A przede wszystkim: czy starałeś się stać się świętym?
Statek nie jest budowany po to, by bezpiecznie cumować w porcie. Świeca nie jest tworzona po to, żeby leżała nieużywana w szufladzie. A chrześcijanin nie otrzymuje wiary po to, by ją starannie przechowywać, jakby była eksponatem muzealnym. Wiara nie jest skarbem, który powinniśmy zakopać. Jest ogniem, który musimy przekazywać dalej. Nie żyjmy więc jak trzeci sługa, który w końcu mógł pokazać swojemu panu jedynie to, czego nie zrobił. Żyjmy jak pierwsi dwaj, którzy odważyli się podjąć działanie z tym, co im powierzono.
Nie dlatego, że jesteśmy tacy wspaniali. Ale dlatego, że Bóg jest tak dobry. A kiedy już staniemy przed Nim, możemy mieć nadzieję, że usłyszymy te słowa, do których ostatecznie zmierza każde ludzkie życie:
„Dobrze, sługo dobry i wierny! Wejdź do radości swego Pana”.
Bp Rob Mutsaerts
Źródło: Paarse Peppers




